جرعه‌ای از صهبای حج صفحه 27

که زمین کعبه و حرم خدا، در این روز ظاهر شد و گسترش یافت. (1)

در دهه نخست ذی‌حجه مهم‌ترین حادثه تاریخی که رخ داد نزول سوره برائت و ابلاغ آن به دست امیر تبرّی، علی‌بن ابی‌طالب (ع) است. ابتدا دیگران، امید دریافت مأموریّت برای ابلاغ و قرائت آن سوره را داشتند، ولی همان وحیی که پیام برائت را آورد، دستور ابلاغ آن را نیز داد که این تبرّی را باید کسی ابلاغ کند که خود مظهر تولّی و تبرّی است، و ای پیامبر! جز تو یا آن‌که از تو و به منزله جان توست شایستگی این مسؤولیت را ندارد؛ «لا یُؤَدِّیها إلا أنتَ أوْ رَجُلٌ مِنْکَ». از این‌رو امیرمؤمنان، امام‌علی (ع) که نفْس رسول اکرم است (2) عهده‌دار تبلیغ آن شد. (3)

این حوادث و نظایر آنها نشان می‌دهد که زمان حج از جهات یاد شده نیز فضیلت دارد؛ زیرا هر زمانی را متزمّن آن، «شرف» و هر مکانی را متمکّن آن، «فخر» می‌بخشد وگرنه در گوهر زمان بین اجزای آن و در جوهر مکان بین ابعاد هندسی، یعنی طول و عرض و عمق و یا ارتفاع آن فرقی نیست. البته اگر چیزی در مخزن غیب دارای تعیّن بود ممکن است واجد خصوصیتی باشد که بعد از تنزّل نیز ظهور می‌یابد ولی اگر چیزی در رتبه غیب هیچ تعیّنی نداشت و در رتبه بعد واجد تعیّن شد خصوصیتْ در همان رتبه تعیّن پدید می‌آید.

تنظیم قراردادها به نام حج‌

برای اینکه سنّت ابراهیمی حج و نام و یاد آن زنده بماند، انبیای ابراهیمی (علیهم السلام) از ساده‌ترین قراردادها تا مهم‌ترین آنها را در موسم حج و یا به نام حج تنظیم می‌کردند؛ چنان‌که در پیمان اجاره و استیجار موسی و شعیب از «هشت سال» به «هشت حج» تعبیر شد؛ (4) عَلی أَنْ تَأْجُرَنِی ثَمانِیَ حِجَجٍ. (5)

1- 1 وسائل‌الشیعه، ج 7، ص 331- 332 و ج 9، ص 347- 348.
2- 2 سوره آل‌عمران، آیه 61: فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ ... أَنْفُسَنا وَأَنْفُسَکُمْ.
3- 3 بحار، ج 35، ص 303.
4- 4 کافی، ج 5، ص 414؛ بحار، ج 96، ص 64.
5- 5 سوره قصص، آیه 27.