جرعه‌ای از صهبای حج صفحه 36

برای شرح این نکته باید گفت: حرم احکامی دارد که بیانگر عزّت و فضیلت آن است. همه آن احکام، بر اثر حرمت و عزّت کعبه است. گواه بر این مطلب روایتی است از امیرمؤمنان امام‌علی (ع) درباره راز وقوف در عرفات و عدم وجوب وقوف در حرم، که فرمود: چون کعبه، خانه خداست و حرم، درِ آن خانه است. پس چون آهنگ آن را کنند خداوند آنها را در کنار آن در نگه دارد تا به درگاهش تضرّع کنند؛ «لأنَّ الکَعْبَهَ بیتُهُ والحَرَمَ بابُهُ فَلَمَّا قَصَدُوهُ وافِدینَ وَقَفَهُم بِالبابِ یَتَضَرَّعُونَ». سؤال شد: چرا مشعرالحرام در حرم قرار داده شد؟ فرمود: چون وقتی خداوند به زوّار اذن دخول داد آنها را در حجاب دوم نگاه داشت و هنگامی که تضرّع آنان در آنجا به درازا انجامید، بدان‌ها رخصت داد تا قربانی‌های خود را نزدیک کنند تا چون پلیدی و چرک خود را گذاردند و به قربانی‌ها از گناهانی که میان آنها و خدا حجاب شده بود پاک شدند، اجازه دهد با طهارتْ بیت‌الله را زیارت کنند؛ «لِأَنَّهُ لَمَّا أَذِنَ لَهُمْ بِالدُّخُولِ وَقَفَهُمْ بِالْحِجَابِ الثَّانِی فَلَمَّا طَالَ تَضَرُّعُهُمْ بِهَا أَذِنَ لَهُمْ لِتَقْرِیبِ قُرْبَانِهِمْ فَلَمَّا قَضَوْا تَفَثَهُمْ تَطَهَّرُوا بِهَا مِنَ الذُّنُوبِ الَّتِی کَانَتْ حِجَاباً بَیْنَهُمْ وَبَیْنَهُ أَذِنَ لَهُمْ بِالزِّیَارَهِ عَلَی الطَّهَارَهِ». (1)

بنابراین، حرمت سرزمینی که خداوند هرچیزی را در آن محترم شمرده بر اثر حرمت کعبه است، امّا گرچه کعبه یگانه قبله و مطاف جهانیان است و زندگی و مرگ همه مسلمانان به سمت آن است و آهنگ به‌سوی آن همان هجرت به‌سوی خداست و نیز گرچه برای مکه ویژگی‌های فقهی و سیاسیِ ثابتی است که دیگر مکان‌ها و شهرها فاقد آن است و همچنین گرچه برای حج و مواقف آن ابعاد خاص سیاسی عبادی مطرح است که دیگر عبادت‌ها این خصوصیات را ندارد، لیکن همه این مزایا و ویژگی‌ها مرهون ولایت و امامت است.

راز نکته اخیر این است که هم رهبری‌های ملکوتی اعمال و نیّات و ادعیه و مشاهده آیات بیّنات و پی‌بردن به اسرار معنوی حج و مانند آن در پرتو ولایت تکوینی امام‌معصوم (ع) است و هم رهبری‌های سیاسیِ حج و مواقف آن و جهت دادن به اجتماع انبوه جهانیان بر محور بنایی پاک و آزاد و بهره‌برداری از افکار اقطار عالم و سیراب کردن تشنگان استقلال و