جرعه‌ای از صهبای حج صفحه 43

حج، چنان‌که بیان شد، نمایشگر اصول استوار دین و تجسم عقاید و معارف سه‌گانه آن، یعنی توحید، نبوّت و معاد است؛ اصولی که میوه‌های شجره طیبه اسلام است. یکی از پاک‌ترین میوه‌های آن شجره طیبه، حکومت اسلامی است که از مهم‌ترین مظاهر اسلام است. جامعه‌ای که خداوند در آن فرمان نراند، جامعه کفر و طغیان است و معبود چنین جامعه‌ای هواهای مختلف و خواسته‌های گوناگون است.

با این مقدمه به راز برخی مضامین دعاهای عرفه پی می‌بریم. مضمون مشترک دعای سالار شهیدان امام‌حسین (ع)- که بهترین دعای عرفه است- و دعای امام‌سجاد (ع) که در آن وجود امام عادل، مایه احیای آثار دین دانسته شده، اهمیت ولادت در نظامی اسلامی است.

بر این مطلب که حج نمایشگر حکومت اسلامی است و حکومت اسلامی در بقا و تکرر حج تأثیر دارد شواهدی است که در اینجا بدان‌ها اشاره می‌شود:

1. از دعاهای ابراهیم و اسماعیل هنگام ساختن کعبه این بود که، پروردگارا! در میان نسل ما فرستاده‌ای از خودشان برانگیز تا ...؛ رَبَّنا وَابْعَثْ فِیهِمْ رَسُولًا مِنْهُمْ یَتْلُوا عَلَیْهِمْ آیاتِکَ وَیُعَلِّمُهُمُ الْکِتابَ وَالْحِکْمَهَ وَیُزَکِّیهِمْ إِنَّکَ أَنْتَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ. (1)