جرعه‌ای از صهبای حج صفحه 60

یُؤْذَی حَتَّی یَخْرُجَ مِنَ الْحَرَمِ». (1)

باید توجه داشت که، اعلام امنیت سرزمین مکه بدین معنا نیست که هر کسی بتواند آزادانه با میل خود در آن مکان رفتار کند؛ زیرا خداوند سبحان درباره سرزمین دیگری که مردم آن در امنیت بودند، اما بر اثر کفران نعمت، فراوانی روزی آنها از میان رفت و گرسنگی و ناامنی جایگزین آن شد، می‌فرماید: وَضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا قَرْیَهً کانَتْ آمِنَهً مُطْمَئِنَّهً یَأْتِیها رِزْقُها رَغَداً مِنْ کُلِّ مَکانٍ فَکَفَرَتْ بِأَنْعُمِ اللَّهِ فَأَذاقَهَا اللَّهُ لِباسَ الْجُوعِ وَالْخَوْفِ بِما کانُوا یَصْنَعُونَ. (2)

بنابراین، معنای امنیت تکوینی حرم این نیست که در آنجا کشتار نمی‌شود، بلکه خداوند آن سرزمین را براساس لطف خاص خود مأمن قرار داده است، لیکن اگر مردم آنجا بیراهه رفتند، خداوند آنها را به قهر خود می‌گیرد. ویژگی مکه این است که ممکن نیست حکومتی بتواند در آن، سالیان متمادی ظالمانه حکمرانی کند. البته ممکن است حکومتی در حجاز با عصامه قرار دادن شهری مانند ریاض برخی از ظلم‌های فردی یا اجتماعی را مرتکب شود لیکن در مکه از ظلم ملحدانه که صبغه کفر داشته باشد اجتناب کند؛ زیرا آنچه در آیه شریفه وَمَنْ یُرِدْ فِیهِ بِإِلْحادٍ بِظُلْمٍ نُذِقْهُ مِنْ عَذابٍ أَلِیمٍ (3)

نسبت به آن تهدید شده ظلم الحادی است، نه غیر آن و درباره حرم است، نه خارج از آن. ظلم حقوقی به اشخاص حقیقی یا حقوقی غیر از ظلم ملحدانه است که الحاد و کفر را به همراه دارد.

حاصل اینکه، مکه مانند بهشت نیست که هیچ کژی و خلافی در آن واقع نشود (4) لیکن با اینکه احکام دنیا را دارد، از بسیاری جهات با مکان‌های دیگر متفاوت است. از جمله اینکه هر کس از روی کفر و ظلم، نسبت به آن قصد سوء کند، به عذابی دردناک گرفتار می‌شود. (5)

1- 1 وسائل‌الشیعه، ج 9، ص 339.
2- 2 سوره نحل، آیه 112.
3- 3 سوره حج، آیه 25.
4- 4 سوره طور، آیه 23.
5- 5 سوره حج، آیه 25.