- سخن ناشر 1
- پیشگفتار 3
- بخش اول: ابعاد حج 5
- فصل یکم: اسلام دین همگانی و همیشگی 5
- فصل دوم: جایگاه حج در اسلام 8
- سیمای حج در قرآن کریم 12
- فصل سوم: حج در قرآن و سنت 12
- نکاتی درباره خطاب الهی ویژه حج 14
- سیمای حج در روایات 18
- عظمت حج در دعاهای ماه رمضان 24
- شرافت زمانیِ حج 26
- تنظیم قراردادها به نام حج 27
- توحید مجسّم 28
- فصل چهارم: حج، تجسّم اصول عقاید 28
- برجستهترین قرار در ایام حج 28
- وحی مجسّم 30
- معاد مجسّم 32
- اشاره 34
- فصل پنجم: ولایت، روح حج 34
- منشأ حرمت و عزت کعبه 35
- پیوند شئون حج با ولایت 37
- فصل ششم: چهره سیاسی حج 42
- حج نمایشگر حکومت والای اسلامی 42
- جلوه تامّ تبرّی از طاغوت 46
- محور برائت از مشرکان 48
- بخش دوم: اماکن حج 50
- فصل یکم: میقات 50
- وجوب احرام در میقات 50
- فصل دوم: حرم الهی 55
- اشاره 55
- امنیت حرم 57
- امنیت تکوینی 58
- امنیت تشریعی 61
- ساحت امن ولایت معصومان (علیهم السلام) 62
- ویژگیهای فقهی حرم 63
- الگوی مدینه فاضله 65
- فصل سوم: مکه 65
- برخی ویژگیهای فقهی مکه 70
- حرمت ویژه مسجدالحرام 71
- فصل چهارم: مسجدالحرام 71
- سرپرستی مسجدالحرام 73
- فصل پنجم: کعبه 75
- جایگاه محوری کعبه 75
- اشاره 77
- 1. جهانی بودن قرآن کریم 77
- محورهای اصیل وحدت 77
- 2. رسالت جهانی رسولاکرم 78
- 3. مرکزیت جهانی و جاودانی 78
- اشاره 79
- ویژگیهای کعبه 79
- اشاره 80
- یکم. تجلی عرش 80
- مراحل چهارگانه ارکان و معارف دین 81
- دوم. پایهگذاری کعبه بر توحید محض 84
- سوم. تأسیس پایههای کعبه بر خلوص ناب 85
- چهارم. مدار پاکی و مطاف پاکان 86
- پنجم. محور قیام و مقاومت 90
- اشاره 90
- نقش اعتقاد و اقتصاد در قوام جوامع 92
- ششم. خانه آزاد و محور آزادی 92
- هفتم. مظهر مساوات 94
- نهم. کانون اتحاد 95
- هشتم. مرجع همه انسانها 95
- دهم. کهنترین عبادتگاه همگانی 97
- یازدهم. برترین معبد 98
- دوازدهم. منشأ برکت 99
- چهاردهم. مصونیت کعبه 100
- سیزدهم. وسیله هدایت 100
- پانزدهم. ولایت، روح کعبه 101
- شانزدهم. نشان قبله 104
- اشاره 104
- قبله، بُعد تغییر ناپذیر کعبه 107
- قبله پیامبران (علیهم السلام) 108
- شرافت کعبه بر بیتالمقدس 109
- خصوصیات فقهی کعبه 110
- شمّهای از تاریخ کعبه 112
- راز تشبیه حجرالأسود به مقام رسولاکرم 115
- فصل ششم: حجرالأسود 115
- نزول حجرالأسود از بهشت 117
- شهادت حجرالأسود در قیامت 119
- فصل هفتم: حطیم و حِجْر اسماعیل 121
- اشاره 125
- فصل هشتم: مقام ابراهیم 125
- چگونگی شکلگیری مقام ابراهیم 128
- فصل نهم: زمزم 131
- فصل دهم: صفا و مروه 133
- فصل یازدهم: عرفات 135
- فصل دوازدهم: مشعرالحرام 137
- فصل سیزدهم: منا 139
- فصل یکم: سرّ عبادت 141
- عبادت، غایت خلق است نه خالق 141
- بخش سوم: مناسک حج 141
- عبادت، تنها وسیله شهود 143
- حقیقت انسان کامل، سرّ همه عبادات 145
- راهیابی به سرّ عبادت 145
- صورت باطنی حج 146
- فصل دوم: سرّ حجّ و ثمرات آن 146
- سرّ حج در سیر إلی الله 150
- زاد سفر حج 151
- تزکیه روح در پرتو شناخت اسرار 152
- هماهنگی سیرت حجگزار با سرّ حج 154
- سیرت حیوانی برخی حجگزاران 155
- اشاره 158
- فصل سوم: احرام 158
- حقیقت احرام 162
- غسل احرام 163
- نماز احرام 163
- پوشیدن جامه احرام 163
- نیّت 164
- حقیقت نیّت 166
- رهبانیت امت اسلامی 167
- تلبیه 167
- تجلّی توحید در تلبیه 168
- طرد جاهلیت باستانی و مدرن 169
- راز تلبیه 170
- مراتب و درجات تلبیه و لبّیکگویان 171
- محرّمات احرام 172
- ادب ورود به مسجدالحرام 174
- فصل چهارم: طواف 174
- ادب حضور 175
- طواف 177
- طوافِجاهلی 179
- استلام حجرالأسود 181
- فصل پنجم: نماز طواف 182
- اشاره 182
- تبرک به آب زمزم 184
- فصل ششم: سعی 186
- اشاره 186
- اسرار سعی 187
- اشاره 188
- فصل هفتم: تقصیر 188
- فصل هشتم: وقوف در عرفات 190
- اشاره 190
- برابری زن و مرد در تحصیل کمال 190
- اسرار وقوف 191
- عرفات، سرزمین دعا 195
- قُرب خداوند به بندگان 196
- بخشهایی از دعای عرفه امامحسین (ع) 198
- حضور امامزمان (ع) در حج 200
- فصل نهم: وقوف در مشعرالحرام 202
- اشاره 204
- فصل دهم: افاضه به منا و بیتوته در آن 204
- پیراستن مناسک از رسوم جاهلی 206
- حج، سرشار از نام و یاد خدا 208
- تفاوت مراتب حجگزاران 209
- فصل یازدهم: رمی جمرات 210
- فصل دوازدهم: قربانی 212
- اشاره 212
- نکاتی درباره قربانی و اسرار آن 214
- فصل سیزدهم: تراشیدن موی سر (حَلْق) 216
- اشاره 216
- استحباب دفن موی حجگزار در منا 217
- ورود و خروج صادقانه 218
- فصل چهاردهم: پایان حج 218
- حجّ مقبول 220
- رهنمودهای پیامبر در حجهالوداع 221
- فصل یکم: اتمام حج و عمره با زیارت 226
- اشاره 226
- بخش چهارم: زیارت 226
- فضیلت تشرّف به مدینه پس از حج 229
- فصل دوم: زیارت، حضور در بارگاه انسان کامل 231
- فصل سوم: زیارت، جلوهای از محبت 235
- فصل چهارم: ادب حضور 237
- فصل پنجم: ضیافت پیامبر 239
- اشاره 243
- فصل ششم: بیوت رفیع حق 243
- معرفت زائر 245
بیان خواهد شد. با توجه به آن ویژگیها سرّ برخی بیانات پیامبر گرامی و امامان معصوم (علیهم السلام) درباره کعبه آشکار میشود، مانند این بیان نورانی رسولاکرم که، کمترین پاداش کسی که به کعبه مینگرد، این است که خداوند در برابر هر نگاه، پاداشی به او میبخشد و بدیای را از او پاک میکند و او را درجهای بالا میبرد؛ «مِنْ أَیْسَرِ ما یُعْطی مَنْ یَنْظُرُ إِلی الْکَعبهِ أنْ یُعْطِیَهُ اللهُ بِکلِّ نَظْرَهٍ حَسَنَهَ وتُمْحی عَنْهُ سَیّئَهُ وتُرْفَعَ لَهُ دَرِجَهٌ» (1) و اینکه امامصادق (ع) فرمود: نگاه کردن به کعبه عبارت است؛ «النَّظَرُ إِلی الکعبه عِبادَهٌ» (2) و همچنین فرمود: از جمله موارد تبرّک جستن به پوشش کعبه، استفاده از آن برای (جلد و پوشش) مصاحف است. (3) همچنین اینکه امامباقر (ع) فرمود: ورود به کعبه، دخول در رحمت خداست و بیرون شدن از آن خارج شدن از گناهان است و چنین کسی در باقیمانده عمر خویش محفوظ بوده، گناهان گذشته او آمرزیده شده است؛ «الدُّخُولُ فِیها دُخولٌ فی رَحمهِ اللهِ والخُروجُ مِنْها خُروجٌ مِنَ الذُنَوبِ، معصومٌ فِیما بَقِیَ مِنْ عُمرهِ مَغْفُورٌ لَهُ ما سَلَفَ مِنْ ذُنُوبِهِ» (4) و آن که در کعبه داخل میشود، در حالی داخل میشود که خداوند از او خشنود است و هنگامی که از کعبه بیرون میرود، از گناهان پاک است؛ «الدّاخِلُ الکعبهَ یَدْخُلُ وَاللهُ راضٍ عَنْهُ وَیَخْرُجُ عُطْلًا مِنَ الذُّنوبِ». (5)
شایان ذکر است که، درباره برخی ویژگیهای کعبه، همچون «منشأ حرمت و عزت کعبه» و «محوریت کعبه برای برائت از طغیان و شرک»، در فصلهای پنجم و ششم از بخش یکم توضیح داده شد.
یکم. تجلی عرش
اشاره
همه اشیا نزد خداوند، خزاینی پایدار و فناناپذیر دارد و از آن خزاین غیبی نازل میشود؛
1- 1 وسائلالشیعه، ج 9، ص 365.
2- 2 همان، ص 364.
3- 3 همان، ص 359.
4- 4 همان، ص 370.
5- 5 همان.