جرعه‌ای از صهبای حج صفحه 90

الْبَیْتِ إِلَّا مُکاءً وَتَصْدِیَهً. (1) در فصل چهارم از بخش سوم، در بحث از «طواف جاهلی» به راز چنین تعبیری درباره عبادت مشرکان اشاره خواهد شد.

پنجم. محور قیام و مقاومت‌

اشاره

کعبه، محور قیام و مقاومت و پایداری توده انسان‌ها برای امتثال دستور حق و پرهیز از باطل و ستیز با ظلم و جور است؛ جَعَلَ اللَّهُ الْکَعْبَهَ الْبَیْتَ الْحَرامَ قِیاماً لِلنَّاسِ. (2) مراد از قیام در اینجا همان است که در آیه شریفه قُلْ إِنَّما أَعِظُکُمْ بِواحِدَهٍ أَنْ تَقُومُوا لِلَّهِ (3)

آمده است. «قیام» در این آیه به معنای مقاومت و استقامت است، نه بر پا خاستن و راست کردن بدن. در برابر آن، «قعود» به معنای درماندگی و خواری و ستم‌پذیری قرار دارد.

محور اصلی دین، قیام و جهاد است، آن‌گونه که هیچ‌گاه قعود و درماندگی گِرد آن را نمی‌گیرد؛ لَقَدْ أَرْسَلْنا رُسُلَنا بِالْبَیِّناتِ وَأَنْزَلْنا مَعَهُمُ الْکِتابَ وَالْمِیزانَ لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ. (4) تکیه‌گاه این قیام و ستون این مقاومت و پایه این استقامت که عامل قیام مردم و مقاومت آنها در برابر جباران فرومایه است، قوام کعبه و حیات و ادامه امر آن است. چنان‌که امام‌صادق (ع) فرمود: تا زمانی که کعبه برپاست دین نیز پایدار است؛

1- 1 سوره انفال، آیه 35. از دیگر سنن جاهلی این بود که مشرکان خود را ملزم می‌دانستند لباسی را که به هنگام طواف بر تن داشتن صدقه بدهند. همچنین بر اساس پنداری جاهلی بر این باور بودند که با لباسی که در آن معصیتی از انسان سرزده نمی‌توان طواف کرد. آنان به سبب این دو اعتقاد جاهلی، با بدن عریان طواف می‌کردند. از این‌رو امیرمؤمنان امام‌علی ع از طرف رسول‌اکرم ص مأمور ابلاغ این فرمان الهی شد که از این پس هیچ مشرکی حق ورود به مسجدالحرام ندارد؛ فَلا یَقْرَبُوا الْمَسْجِدَ الْحَرامَ بَعْدَ عامِهِمْ هذا سوره توبه، آیه 28، چنان‌که هیچ‌کس مجاز نیست برهنه طواف کند. امیرمؤمنان درباره این مأموریت فرمود: «إن رسول‌الله ص أمرنی عن الله أن لایطوف بالبیت عریان ولا یقرب المسجدالحرام مشرک بعد هذا العام» وسائل‌الشیعه، ج 9، ص 463.
2- 2 سوره مائده، آیه 97.
3- 3 سوره سبأ، آیه 46.
4- 4 سوره حدید، آیه 25.