جرعه‌ای از صهبای حج صفحه 92

مبنای همه این سخنان آیه شریفه جَعَلَ اللَّهُ الْکَعْبَهَ الْبَیْتَ الْحَرامَ قِیاماً لِلنَّاسِ (1)

است. از این‌رو امام‌زمان، قائم آل‌محمد (علیهم السلام) نیز در آغاز قیام جهانی خود، بر محور قیام و قوام جوامع انسانی، یعنی کعبه، تکیه زده، یاران آن حضرت به حضور وی می‌شتابند. چنان‌که امام‌باقر (ع) فرمود: «... إذا تَشبَّهَ الرِّجالُ بالنِّسَاءِ والنِّسَاءُ بِالرِّجالِ ... وَرَکِبَ ذواتُ الفُروجِ السُّروجَ ... وأُکِلَ الرِّبا ... فَعِنْدَ ذَلِکَ خُروجُ قَائِمِنَا. فإذا خَرَجَ أسْنَدَ ظَهْرَهُ إِلیَ الْکَعْبَهِ وَاجْتَمَعَ إِلیهِ ثَلاثُ مِائَهٍ وَثَلاثَهَ عَشر رَجُلًا ...». (2)

نقش اعتقاد و اقتصاد در قوام جوامع‌

قرآن کریم، هم کعبه و شئون وابسته به آن را عامل قیام معرفی کرده (3) و هم از توانایی‌های اقتصادی به عنوان عامل قیام یاد کرده است؛ وَلا تُؤْتُوا السُّفَهاءَ أَمْوالَکُمُ الَّتِی جَعَلَ اللَّهُ لَکُمْ قِیاماً. (4) بنابراین، برای امت اسلامی هم مسأله اعتقادی و امر عبادی کعبه و حج و عمره عامل قیام و قوام جامعه است و هم اقتصاد که امری مادّی است؛ لیکن در فرهنگ قرآن، این دو همتای هم نیست، بلکه هماره اعتقادْ اصل و زیربناست و اقتصاد، فرع و روبنا، و در صورت تزاحمْ اصل بر فرع مقدم است. از این‌رو نه مشکلِ محاصره شعبِ ابی‌طالب در جلوگیری از پذیرش و گسترش اسلام در سال‌های نخست ظهور آنْ بر مسلمانان معتقد اثر گذاشت و نه معاصره اقتصادی کنونی غرب غارتگر در محار بیدرای اسلامی اثر می‌گذارد.

ششم. خانه آزاد و محور آزادی‌

کعبه، بنایی عتیق است؛ وَلْیَطَّوَّفُوا بِالْبَیْتِ الْعَتِیقِ (5)

که تحت تملک و سلطه هیچ کس نبوده و در گستره تاریخ از تطاول طاغوتیان و تناول مارکان و تداول دولتمردان مصون مانده

1- 1 سوره مائده، آیه 97.
2- 2 بحار، ج 52، ص 191- 192.
3- 3 سوره مائده، آیه 97.
4- 4 سوره نساء، آیه 5.
5- 5 سوره حج، آیه 29.