جرعه‌ای از صهبای حج صفحه 95

می‌گردد باید هرگونه امتیاز فردی و نژادی را از خود بزداید و دیگر نژادها و قوم‌ها را چون نژاد و قوم خود بداند و همان‌گونه که از طواف بر گرد خانه پاک: طَهِّرا بَیْتِیَ لِلطَّائِفِینَ وَالْعاکِفِینَ وَالرُّکَّعِ السُّجُودِ، (1) درس طهارت می‌آموزد، ره‌آورد او از حضور در تجلیگاه برابری باید آموختنِ مساوات باشد به‌گونه‌ای که نه فردی را بر فردی و نه نژادی را بر نژادی راجح نداند مگر بر مدار تقوا که فضیلتی معنوی است، نه مادی.

هشتم. مرجع همه انسان‌ها

کعبه، مرجع و بازگشتگاه عموم مردم و مأمن توده انسانهاست: وَإِذْ جَعَلْنَا الْبَیْتَ مَثابَهً لِلنَّاسِ وَأَمْناً. (2) چنان‌که از تعبیر لِلنَّاسِ ظاهر است، خدای سبحان آن را ویژه مسلمانان نساخت.

«ثابَ» به معنای رَجَعَ (3) و «مثاب» و «مثابه» به معنای مرجع است. تای مثابه، تای مبالغه است. یعنی این خانه، مرجع مکرر مردم است. مرجع، جایی را گویند که انسان از آنجا آمده و به آنجا باز می‌گردد. بر این اساس، وطن اصلی مردم کعبه است و وقتی انسان به زیارت کعبه می‌رود گویا به اصل خود رجوع کرده است. بنابراین، کعبه مظهر فطرت است و حالت اصلی انسان‌ها رجوع به کعبه است و کسی که از کعبه منصرف است از حالت اصلی خود برگشته است.

از آنجا که هر مسلمانی با کعبه در ارتباط مستمر است- چنان‌که بهترین حالت و اقتضای ادب اسلامی در نشستن، رو به کعبه بودن است؛ «خَیْرُ المَجالِسِ مَا اسْتُقْبِلَ بِهِ القِبْلَهُ»، (4) و رسول‌اکرم نیز این‌گونه می‌نشستند (5)- می‌توان استظهار کرد که معنای دیگر مثاب این است که کعبه مرجع انسان‌ها در همه لحظات شبانه‌روز است.

نهم. کانون اتحاد

1- 1 سوره بقره، آیه 125.
2- 2 همان.
3- 3 مفردات راغب، ص 80 ثوب.
4- 4 وسائل‌الشیعه، ج 8، ص 475.
5- 5 همان؛ و کافی، ج 2، ص 661.