حج 25 صفحه 50

مرا ببینید!». خوب است زائران، برای انتقال دادن فضای معنوی جلسه به خانواده‌های خود در ایران، این گونه امور را پیش از دعا، یا در گوشه‌ای خارج از محوطه برگزاری مراسم، به خانواده‌هایشان یادآوری کنند.

صحیح خواندن ادعیه و زیارات‌

نکته‌ای که در این مراسم رعایت شد صحیح خواندنِ متن دعا بود. برخی نسخه‌های دعای کمیل خالی از خطا نیست. معاونت آموزش و پژوهش بعثه، متن دعا را تا حدودی تصحیح کرده و در اختیار دعا خوان قرار داده بود. از جمله موارد روشن، این جمله زیبای «فلک الحجّة علیّ فی جمیع ذلک، ولا حجّة لی فیما جری علیّ فیه قضاؤک» است که به خطا «فلک الحمد علیّ ...» می‌خوانند.

اما نکته‌ای که رعایت نشد اینکه: بسیاری از دعا خوانها، دخل و تصرفهایی در خواندن دعاها می‌کنند. مثلًا برخلاف مأثور، برخی جملات را سه بار می‌خوانند، و به قدری این موضوع رواج یافته که مردم دعا خوان معمولًا می‌دانند کدام جمله را باید سه بار بلند خواند. مثلًا در دعای کمیل جمله‌های، «یا نور یا قدّوس»، «ظلمت نفسی»، «یا ربّ ارحم ضعف بدنی» و «یا من اسمه دواء و ذکره شفاء» و در دعای توسّل جمله «یا وجیهاً عندالله، اشفع لنا عندالله» را بیش از یک بار می‌خوانند. چون این ادعیه مأثورند باید همان گونه که از ائمه علیهم السلام رسیده‌اند خوانده شوند. و اگر لازم بود جملاتی از دعا تکرار شود خود معصوم می‌فرمود، مانند «یا ربّ» که در سه جای دعای کمیل، سه بار وارد شده است و موارد دیگر.

اگر بنا باشد در امر دین سلیقه‌ای دخل و تصرّف شود فردا هم دعا خوان دیگری از جمله دیگری خوشش می‌آید و آن را تکرار می‌کند، یکی می‌گوید: دو بار و دیگری سه بارو دیگری بیشتر. حتی بهتر است در اثنای دعا به امور دیگر خارج از دعا مانند شعر خوانی نیز نپردازند. مرحوم آیة الله حاج آقا رضا صدر رحمه الله برادر بزرگ امام موسی صدر در این زمینه سخنی دارند که نقل آن در اینجا سزاوار است. ایشان در تفسیر سوره شریفه