حج وحرمین شریفین در تفسیر نمونه صفحه 128

حالی که قرآن صریحا مؤمنان را از استغفار کردن برای مشرکان باز داشته است. (1)

از اینجا روشن می‌شود که نمی‌توان آزر را پدر ابراهیم علیه السلام دانست و اینکه گفته‌اند کلمه «اب» در لغت عرب گاهی به عمو نیز اطلاق می‌شود، با توجه به آیات مورد بحث کاملا قابل قبول است.

خلاصه اینکه «اب» و «والد» در لغت عرب با هم متفاوت‌اند، کلمه «والد» که در آیات فوق نیز به کار رفته، منحصراً به معنی پدر است، ولی کلمه «اب» که در مورد آزر آمده، می‌تواند به معنی عمو باشد.

از انضمام آیات فوق با آیاتی که در سوره توبه در زمینه نهی از استغفار برای مشرکان آمده، چنین نتیجه می‌گیریم که آزر حتما پدر ابراهیم علیه السلام نبود. (2) و (3)

آیا آزر پدر ابراهیم علیه السلام بود؟

آیا آزر پدر ابراهیم بود؟

وَ إِذْ قالَ إِبْراهِیمُ لِأَبِیهِ آزَرَ أَ تَتَّخِذُ أَصْناماً آلِهَةً إِنِّی أَراکَ وَ قَوْمَکَ فِی ضَلالٍ مُبِینٍ (74) (4)

74- (به خاطر بیاورید) هنگامی که ابراهیم به پدرش (عمویش) آزر گفت آیا بت‌ها را خدایان خود انتخاب می‌کنی، من تو و جمعیتت را در گمراهی آشکار می‌بینم!

از آنجا که این سوره، جنبه مبارزه با شرک و بت پرستی دارد و روی سخن بیشتر در آن از بت پرستان است و برای بیدار ساختن آنها از طرق مختلف استفاده شده، در اینجا به گوشه‌ای از سرگذشت ابراهیم علیه السلام قهرمان بت‌شکن اشاره کرده و منطق نیرومند او را در کوبیدن بت‌ها ضمن چند آیه به خاطر آورده است.

قابل توجه اینکه، قرآن در بسیاری از بحث‌های توحیدی و مبارزه با بت روی این

1- 1. توبه: 113.
2- 2. تفسیر نمونه ج 10، ص 372.
3- 3. برای توضیح بیشتر به تفسیر نمونه، جلد 5، ص 303 و جلد ششم صفحه 160 مراجعه فرمایید.
4- 4. انعام.