- پیشگفتار 1
- اهمیّت حج و فضیلت آن 4
- احکام تقلید 8
- احکام خمس و تطهیر اموال 9
- آداب سفر حج 11
- تذکرات عمومی 15
- تذکرات لازم مربوط به نماز 17
- مکّه 20
- سرگذشت حضرت ابراهیم علیه السلام 20
- سرگذشت ذبح اسماعیل علیه السلام 24
- اشاره 26
- دین در جزیرة العرب 26
- اجداد پیامبر صلی الله علیه و آله 27
- پدر و مادر پیامبر 30
- ماجرای اصحاب فیل 32
- نامگذاری کعبه 35
- اشاره 36
- تأسیس کعبه و تجدید بنای آن 36
- فضیلت نظر به کعبه 39
- دستور برپایی مراسم حج 40
- اشاره 40
- محدوده حرم 42
- فضیلت حرم 43
- فضیلت مکه 44
- تاریخ مسجد الحرام 46
- فضیلت مسجدالحرام 48
- ارکان کعبه 50
- حجرالأسود 50
- قسمتهای مختلف کعبه و مسجدالحرام 50
- مُلْتَزَم 55
- اشاره 55
- درِ کعبه 56
- مُستَجار 57
- رکن یمانی 58
- اشاره 60
- شاذَرْوان «1» 60
- ناودان کعبه 60
- پرده کعبه 61
- مقام ابراهیم علیه السلام 62
- اشاره 64
- حِجر اسماعیل 64
- حَطیم 65
- چاه زمزم 67
- اشاره 67
- صفا و مروه و سعی میان آن دو 70
- شِعب ابی طالب 74
- اشاره 74
- دار النَدَوه (محل اجتماع) 76
- زادگاه پیامبر صلی الله علیه و آله 78
- اشاره 79
- کوه ابوقُبَیس 79
- قبرستان حجون یا قبرستان ابوطالب 80
- اشاره 82
- مسجد جن 82
- مسجد تنعیم 82
- جبل النور و غار حِرا 83
- کوه ثَور و غار ثَور 84
- مزار شهدای فَخ 86
- احرام 87
- طواف 89
- طواف مستحبی به نیابت از دیگران 93
- اشاره 93
- عرفات 93
- اشاره 96
- مسجد نَمِرَه 96
- مشعر یا مُزدَلفه 97
- وادی مُحَسِّر 99
- منا 100
- مسجد خیف 101
- رمی جمرات 102
- قربانی 104
- اشاره 104
- حلق یا تقصیر 105
- مدینه 108
- یثرب پس از توفان نوح 108
- از بعثت تا هجرت 112
- ورود پیامبر صلی الله علیه و آله به دهکده قبا و تأسیس 114
- اشاره 114
- مسجد ضِرار 116
- ورود پیامبر (ص) به مدینه و تأسیس مسجدالنبی 117
- ستونهای مسجد 121
- قسمت های تاریخی داخل مسجد النبی 121
- اشاره 125
- محرابهای مسجد 125
- خانه حضرت فاطمه زهرا علیها السلام 126
- خانه و مرقد مطهّر پیامبر (حجره طاهره) 126
- اشاره 126
- روضةالنبی 127
- منبر پیامبر 128
- ایوان صُفّه 129
- فضیلت مسجد النبی 130
- فضیلت زیارت پیامبر صلی الله علیه و آله 130
- اشاره 130
- قبرستان بقیع 131
- بیت الأحزان 137
- اماکن تخریب شده در اطراف مسجدالنبی 137
- اشاره 137
- مسجد غَمامه 138
- مسجد مباهله یا مسجد الإجابه 139
- اشاره 141
- مسجد ابوذر غفاری 141
- مسجد فَضیخ 142
- مسجد رَدّ الشمس 143
- اشاره 143
- مَشرَبه امّ ابراهیم 143
- جنگ احُد 144
- مسجد ذو قبلتین 150
- اشاره 150
- مساجد سبعه و جنگ خندق یا احزاب 151
- مسجد شجره 155
- بدر 156
- خیبر 157
- فدک 159
- رَبَذه 160
- غدیر خم 161
- فتح مکه 164
- اشاره 164
- حج پیامبر صلی الله علیه و آله (حجة الوداع) 166
- اشاره 168
- مناسبتهای ایّام حج 168
- دَحْو الأرض 168
- شهادت امام جواد علیه السلام 171
- اشاره 173
- دهه اول ذی حجه 173
- شهادت امام باقر علیه السلام 174
- اشاره 176
- شب و روز عرفه 176
- شب و روز عید قربان 177
- ولادت امام هادی علیه السلام 178
- عید غدیر 179
- بیست و پنجم ماه ذی حجه 181
- اشاره 181
- روز مباهله 181
ص: 69
شاذَرْوان «1»
اشاره
شاذَرْوان (1)
شاذروان، برآمدگی شیبدار کوتاهی است که در قسمت پایین دیوار کعبه، به جز ضلع حِجْر اسماعیل، وجود دارد.
این نشانهای است که پیشتر دیوارهای کعبه روی آن قرار داشته و در تجدید بنای کعبه مقداری دیوارها از داخل پایهگذاری شده است.
محیط اصلی کعبه توسط شاذروان محفوظ مانده است.
(مصباح المنیر، ج 1، ص 371).
ناودان کعبه
اوّلین ناودان چوبی، در دوران جوانی پیامبر صلی الله علیه و آله بر بام کعبه نصب شد، سپس ناودانهایی از مس و نقره برای کعبه ساختند و ناودان فعلی که از نقره خالص و روکش طلا ساخته شده، حدود صد و پنجاه سال قبل توسط یکی از سلاطین عثمانی به کعبه هدیه شد.
امام صادق علیه السلام میفرماید: «زیر ناودان جایگاه جبرئیل است و جبرئیل از آنجا اجازه تشرّف به محضر پیامبر صلی الله علیه و آله
1- «شاذَروان به فتح الذال»