- پیشگفتار 1
- خیال تشرّف 10
- مساعدت استخاره 10
- تلگراف به نیشابور 11
- اجازه از آصف الدّوله 11
- ارگ دولتی 12
- خادم باشی 13
- اذن عقد 14
- خداحافظی 14
- بحر آباد 15
- دعوت به شاه آباد 16
- جعفرآباد 17
- قوچان ناصری 18
- تلگرافخانه 19
- حرکت از قوچان 20
- کلاته شاه محمد 21
- شمخال 21
- تاجر ارمنی 22
- ورود به عشق آباد 24
- جناب منشور الملک 26
- بوکنرال 27
- کنسول مشهد 28
- تازه شهر 29
- ورود به تازه شهر 30
- کشتی پشته وای 31
- عرشه کشتی 31
- قرنطینه 32
- ورود به بادکوبه 34
- مارکوپلو 34
- کورتا 35
- کلیسا 36
- جنگ ژاپن 36
- منزل دلال اف 37
- راه آهن بادکوبه 38
- به طرف تفلیس 38
- باطوم 40
- توقف در باطوم 41
- منزل شیخ احمد 42
- کشتی فرانسه 43
- قره ویکتر 44
- توطئه در کشتی 45
- عدسه 46
- بندر بالتیک 47
- سواستُپل 48
- زیر دریایی 50
- عدسه و ادساء 50
- زنان روس 51
- تماشاخانه 52
- حرکت کشتی 53
- بندرگاه ورنه 54
- بندرگاه بُلْغر 55
- بغاز اسلامبول 56
- لنگرگاه اسلامبول 57
- کُرْپی 58
- گمرک خانه 58
- مسجد ایاصوفیه 59
- شهر اسلامبول 60
- جامع سلطان احمد خان 61
- سفارت ایران 63
- رفتن به تئاتر 64
- کشتی عرب 66
- مهمانی صفاء الملک 67
- حادثه تلخ 68
- کشتی مسکو 70
- شهر اسلامبول 71
- عزم جدّه 72
- پرت سعید 72
- کانال سوئز 73
- محاذی میقات 74
- ورود به جده 75
- محشر گمرک 76
- شیپور مرخصی 78
- تطهیر در دریا 78
- بحره 79
- دروازه مکه 81
- ورود به حرم 81
- مشکل فقهی 82
- دعای کمیل 83
- قرن المنازل 83
- حرکت از شداد 84
- نخاولیها 85
- قرن المنازل 86
- حق حشیش 87
- مکاریها 88
- چراغهای برکه 88
- خروس سخن گو 89
- ورود به شهر مکه 90
- عرفه 90
- طواف 91
- ناموسیه 91
- حاج ایران 92
- حمل مصری 92
- سرمای شدید 93
- عرفات 94
- تأخیر در حرکت 95
- راه گم کردهها 96
- خوف دزد 96
- موکب باشکوه 97
- کجاوههای مصر و شام 99
- ورود به منی 100
- حمل مصری 100
- تراشیدن زلف 100
- جناب وکیل الدوله 101
- جناب مفخم الدوله 102
- آتش بازی در مکّه 103
- پاتیل روغن 104
- رمی جمرات 104
- طوافهای مستحبی 105
- تفصیل مسجد الحرام 106
- اسامی «مکّه»: 106
- کوه ابوقبیس 107
- کوههای اطراف مکّه 107
- وضع عمارتهای مکه 107
- خانه کعبه 108
- نصب حجر الاسود 109
- تخریب کعبه 109
- اساس حضرت ابراهیم 110
- ویرانی ابن زبیر 111
- وضع مسجد الحرام 111
- تخریب حَجاج 112
- مسعی 113
- مسجد الحرام 114
- پرده کعبه 115
- ورود به کعبه 117
- سیاهی جامه کعبه 117
- حِجر 119
- مقام ابراهیم 119
- مصلای حنفی 120
- مصلای شافعی 120
- مصلای حنبلی 121
- زمزم 122
- باب السلام 122
- مأذنههای مسجد الحرام 123
- نقشه مسجد الحرام 124
- ابواب مسجد الحرام 124
- منارههای مسجد الحرام 125
- تمجید از سفرنامه 126
- سی روز مکه 126
- زندان کردن حمله دارها 126
- شکایت از رفتار قنسول 127
- بازار برده فروشان 127
- خوابهای عجیب مکه 128
- حضرت خدیجه علیها السلام 129
- قبرستان مکه 129
- فرزندان خدیجه 131
- صدف درّ نبوت 132
- بقعه حضرت عبدالمطلب 132
- شرح حال عبدالمطلب 133
- مدفن عبد مناف 134
- بقعه ابوطالب 134
- شرح حال ابوطالب 135
- حرکت از «مکه معظمه» 136
- شهدای فخ 136
- حرکت با حمل شام 138
- خلیصه 139
- رابغ 139
- طوفان شدید 140
- تشنگی شدید 141
- ورود به مدینه 142
- روز تاسوعا در بقیع 143
- هدایای امین الحرم 144
- زیارت احد 145
- وداع با بقیع 145
- حرم حضرت حمزه 147
- تفصیل وضع حرم 149
- مدینه منوره 149
- حجره حضرت فاطمه 150
- منبر جمعه 151
- خانه عباس بن عبدالمطلب 151
- قبرستان بقیع 152
- واقعه تأسف بار 154
- از مدینه تا معان 155
- منازل میان راه 156
- عبدالرحمان پاشا 157
- والی شام 158
- شلیک گلوله 159
- چند چیز ارزان 160
- حرکت از معان 160
- سبزه و ریاحین 161
- عین زرقاء 161
- روستاهای نزدیک شام 162
- شهر شام 163
- تدمر 163
- سوق حمیدیه 165
- منازل شام 165
- صالحیّه 166
- بزهای شام 167
- سقاخانه 167
- مسجد اموی 168
- قبر حضرت یحیی بن زکریا 168
- مقابر مشهور شام 170
- قبرستان شام 170
- بلال حبشی 171
- مدفن ام حبیبه 171
- عبداللَّه بن زین العابدین 172
- بقعه ام کلثوم 173
- بقعه سکینه 173
- بقعه حضرت زینب 175
- مزار محی الدین عربی 177
- محی الدین عربی 178
- قنسول شام 179
- تفنگ ته پر 180
- گل و گلاب 181
- نامه به پاشا 181
- حرکت از شام 183
- بارندگی در راه 183
- روستای قطیفه 184
- قریتین 185
- ملاقات با کشیش 186
- مباحثههای مذهبی 188
- سرقت باز شکاری 189
- شهر تدمر 190
- ویژگیهای تدمر 192
- پالمیرا 193
- یک خبر ناگوار 194
- حمام مفت 195
- سخنه 195
- غباغب 196
- رضایت از حمله دار 197
- من و شاهین 198
- دیر 198
- ملای دیر 199
- حرکت به طرف کربلا 200
- زنان به تماشا 200
- نهر فرات 201
- توسل به حضرت ولایت مرتبت 202
- عانه 203
- رمادی 203
- ورود به مسیّب 204
- حکایت عجیبه 205
- دیدار با علما 206
- در کربلای معلّی 206
- اخبار تازه 208
- ویژگیهای شهر نجف 209
- مسجد کوفه 210
- وقایع اتفاقیه 211
- خرید کنیز 212
- ورود به کاظمین 213
- دعوت به نهار 213
- صحن عسکریین 215
- بعقوبه 216
- والده فراش باشی 216
- شهر وان 216
- ورود به خانقین 217
- ورود به کرمانشاه 218
- رود قره سو 219
- ملایر 220
- سلطان آباد 221
- ورود به قم 221
- علی آباد 222
- حضرت عبدالعظیم 222
- طبیب ناپخته 223
- سلطنت آباد 224
- عیادت رجال و شخصیتها 224
- امر به حرکت 225
- ورود به سمنان 226
- رییس پسته 227
- دامغان 227
- شاهرود 228
- سبزوار 228
- نصرآباد 229
- نیشابور 229
- ورود به مشهد 230
- خرم آباد 230
- شکر نعمت 231
ص: 28
«خادمباشی» به سلامتی حرکت کرده، حضرات اهل منزل رفتند منزلِ جناب «حاجیمعتمد»، سر راه عروس را ملاقات کرده، از «دروازه سراب» بروند، و خود حقیر یک مرتبه بدون اطلاع از اطاق در آمده، و با دو سه نفر نوکر در صورتی که اطاق مملو از جمعیت بود روانه شدم، [و] تا حضرات مطلع شدند، به «دروازه بالا خیابان» رسیده بودم.
قال رسول اللَّه صلی الله علیه و آله: تَفَأَّلُوا تَجِدُوا (1)
فالهای نیک زده شد، چنانچه اولی که از منزل بیرون آمدم «فتح اللَّه خان» پسر «عبدالمجید خان تیموری» را در روبرو ملاقات کرده، با او خداحافظی کردم، در ورود به خیابان «حاجی شیخ یحیی» و در دم دروازه «مؤیدالممالک» را ملاقات کردم، از مشایعت «امیرزاده خانم»، صبیه مرحوم «سهامالملک» که ایشان هم به «مکه» میرفتند، مراجعت میکرد و نیم فرسخی برگشته، مشایعتی هم از من کرد.
بحر آباد
شب یکشنبه دهم، منزلی در «بحرآباد» دو فرسخی شهر [مشهد]، ملک جناب حجةالاسلام آقای «حاجی میرزا حبیب اللَّه» بود، در باغ ایشان منزل کرده، خیلی خوش گذشت، غذای پخته از شهر آورده بودند، صرف شد، همراهان چهار نفراند:
اهل منزل «والده میرزا علی نقی»، و «عیال جناب حاجیمیرزا عبدالمجید خادمباشی»، که محض تنها نبودن اهل منزل قرار دادم، او کرایه خود را بدهد و همراه بیاید، سیم «میرزا اسداللَّه تیموری» که امسال سال چهارم است که به سِمت نظارت نوکری، صداقتی با من میکند، تاکنون از او خلافی ندیدهام، تا بعد چه شود. چهارم «کربلایی محمدحسن خرمآبادی» (2)
، که برادرش «حاجی غلامحسین» صاحب کار املاک من است، و هر دو برادر با هم اداره کارهای «نیشابور» من را میکنند، اگر چه دهاتی است، اما
1- فال نیک زنید، آن را خواهید یافت.
2- «روستای خرم آباد» یکی از روستاهای «بلوک درب قاضی»، و از بلوکات «نیشابور» است. «بلوک دربقاضی» 139 قریه و مزرعه دارد و در جنوب شرقی «ریوند» واقع شده است اسامی برخی از این روستاها عبارت است از: خرم آباد، زرگران، عشرت آباد، شریف آباد، زیرجان.