سفر نامه میرزا داوود وزیر وظایف صفحه 163

ص: 176

واردین معانقه و بغض و گریه می‌کردند، ما هم تمنا کردیم که ان شاء اللَّه به ولایت خود برسیم و کسان خود و رفقای خود را ملاقات کنیم.

شهر شام‌

روز سیم شهر سفر المظفر مطابق بیستم برج حمل 1323 وارد شام شدیم، «شام» که اسم مملکت است و شهر او «دمشق» است از شهرهای قدیم البناء است، و فتح آن در «خلافت عمر بن خطاب» در سنه چهارده هجرت شد، به سرداری «خالد بن ولید بن یزید بن ابوسفیان بن حرب» بود، اولین والی که از طرف خالد برای آن معین شد، ابوعبیده جراح بود، بعد از دو سال که او فوت کرد، «معاویة بن ابی سفیان» را «عمر بن الخطاب» به جای او والی «شام» نمود، و مدت خلافت «عمر» و «عثمان» در آنجا به سمت ایالت بود، تا در زمان «حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب» علیه السلام، خود مدعی خلافت شد، این وقایع معروف [است]، و ما در این کتاب مقصود ذکر تاریخ نداریم.

در هشتاد سال زمان «بنی‌امیه»، این شهر دارالملک بود، مملکتی وسیع و پر نعمت و پر آب و خوش هوا و با صفا است، شهری نسبتاً بزرگ و خیلی مزیّن و باصفا است، بازارهای خیلی خوب، اجناس «فرانسوی» در این جا از همه جا بیشتر است، اگر چه به بزرگی و آبادی «اسلامبول» نیست، اما باصفاتر و خوش هواتر است، باغات خیلی زیاد دارد، چهار پنج فرسخ باغات او می‌شود، در دامنه کوهی واقع است، رودخانه عظیمی دارد که از طرف غربی جاری است، البته پنجاه سنگ خوب آب دارد که به سرچشمه او پنج ساعت راه است، عین الفجیر می‌گویند و همه این آب از یک سرچشمه می‌گویند می‌آید، دهاتی خوب و ییلاقی دارد، که بعضی یک ساعت با ارّادبه، و بعضی دو ساعت و کمتر و بیشتر راه است، اول «ربوه» و دوم «تدمر» (1) است.

تدمر

روزی رفتم با ارابه به «تدمر»، یک ساعت و نیم راه بود، خیابانی پر از اشجار خیلی