سفر نامه میرزا داوود وزیر وظایف صفحه 168

ص: 181

چهل چراغ بیرون از تصور است، قلیان‌های بلور «فرانسه» بانِیْ پیچ از حساب بیرون است، مساجد بزرگ و کوچک خیلی زیاد دارد، همه خوش ساخت، فرش از سنگ حوض‌های خوشگل، فواره خانه‌های خیلی خوب که متصل آب جاری دارد.

مسجد اموی‌

بهترین مساجد او «مسجد اموی» است که در منتهای «سوق حمیدیه» و طرف شرقی واقع است، مسجدی بزرگ است، صحنی دارد طولانی، در طول بیست طاق و در عرض ده طاق دارد، هر طاقی هم پنج ذرع دهنه دارد، سه طرف، هر طرفی یک طاق طره دارد، بالای این طره هم پوشیده و باز طاق است، یعنی دو طبقه است، طرف قبله شبستان بسیار بزرگی ساخته‌اند که به طرف مسجد، ارسی خیلی مزین و خوشگل دارد، داخل شبستان دو راسته ستون دارد، که سه دهنه است، از هر ستونی تا ستون دیگر هفت ذرع، و بیست و چهار ستون در طول دارد، ستونها از سنگ مرمر خیلی کلفت، بالای این ستونها را که طاق زده‌اند، از سنگ مرمر است، هر دهنه، دو دهنه کرده، ستون‌های کوتاه‌تر و باریکتر کار گذارده‌اند، سقف را از تخته‌های جنگلی پوشانیده، و رنگ آبی و تذهیب کرده‌اند، دیوار شبستان و کتیبه و ابروی بالای ستون‌ها را از سنگ‌های مرمر خوب، که مثل تخته به هر طول و عرضی که خواسته‌اند، بریده روسازی کرده‌اند، این قسم سنگها هم ندیده بودم، صحن مسجد را تعمیر می‌کردند و از این سنگها بسیار آورده بودند، سنگ اگر چه صلب (1) است، اما با اسباب، مثل پنیر او را می‌برند، به عین مثل تخته چوب به هر قطر و هر سطح که بخواهند.

قبر حضرت یحیی بن زکریا

دو محراب دارد که میان آن کاشی و دو طرف آن را، و ابروی او، از همین سنگها است، بالای ازاره گچ و ملّون است، در وسط این شبستان، عوض چهار ستون، چهار پایه