سفر نامه میرزا داوود وزیر وظایف صفحه 179

ص: 192

«اندلس» است، واقع گردید، و چون زمان صباوت در خود دید به «قرطبه» و «اشبیلیّه» مسافرت ورزید و تحصیل علوم را کمر همت بر میان بست، بیشتر شهرها را مسافرت نمود، در علمِ حکمت و کلام او را تقدّمی از کلام، و در علم تصوّف مقتدای أنام است، بعد از پیمودن هشت مرحله (1)از مراحل زندگانی، در سنه ششصد و سی و هشت جهان را بدرود کرده، در صالحیه شام مدفون شده، صبح زندگانیش مبدل به شام گردید.

از مرموزات خود محی الدین نقل می‌کنند که:

اذا دخل السین فی الثیّن، یظهر قبر محی الدین (2)، و این رمز را حمل بر دخول «سلطان سلیم خان عثمانی» به شام و عمارت کردن قبر محی الدین را نموده‌اند و حتی نوشته‌اند: اول کسی که آن مزار را عمارت نمود، «سلطان سلیم خان عثمانی» بود.

در سنه نهصد و بیست و سه که به «شام» آمد، این مسجد و مزار برای «محی الدین» بساخت، و بعضی املاک بر او وقف نمود، و متولی و ناظر از برای او مقرر کرده و مطبخ و دارالضیافة مقرر نمود، و تاکنون که سنه هزار و سیصد و بیست و چهار است، بعضی بلکه بیشتر رسومات او، کماکان برقرار است.

«شام» حقیقتاً خوب جائی است، مردم او هم خیلی زود انس هستند، حمام‌هائی دارند که از تعریف خارج است، همه سنگ مرمر مثل آئینه، و تمام، آب‌های جاری و فواره‌ها و هم نمره دارد، و هر حمامی هم یک خزانه کوچکی دارد، آب‌های آن معطر، واقعاً از تعریف خارج است.

قنسول شام‌

«قنسول شام»، پیرمردی «حاجی میرزا حسین‌خان» نام، که مدتی هم «قنسول حجاز» بوده است، آدم خوبی بود، دیدن آمد، مهمانی مفصل خوبی هم کرده بود، به وضع ایران سفره چیده بود، و پلو و چلو داشتند، خیلی غذاهای خوب داشتند، خیلی هم تبرئه می‌کرد که من از حاج، مداخلی ابدا نمی‌کنم، نسبتاً بهتر از سایر قنسول‌ها بود، جمعی را