- پیشگفتار 1
- ماجرای قتل امیر کبیر 12
- ویژگیهای این سفرنامه 19
- مقدّمه مؤلّف 20
- سفرنامه میرزا علی خان اعتماد السلطنة 20
- حرکت از بغداد 24
- درگیری در دلی عباس 26
- حاجی نجیب پاشا 28
- دلی عباس 29
- نیکجه 29
- قره تپّه 29
- کفری 30
- توادق 30
- زرماتی 30
- کرکوک 30
- آلتون کوپری 31
- اربیل 32
- حکمران با همت 33
- قوری درّه 35
- موصل 36
- توضیح 36
- تواریخ راجعه به موصل 39
- توضیح 39
- اسعد پاشا 41
- دلیب 48
- توضیح 49
- زاخو 49
- جزیرة العمر 49
- دیرته 50
- مسین 50
- بدرخان بیک 50
- ماردین 51
- توضیح 52
- منزل هجدهم 52
- شیخان 52
- دیار بکر 54
- احوال ملوک دیار بکر 56
- والی دیار بکر 57
- سیورک 58
- خیرالدین پاشا 58
- خرپوت 59
- توضیح 59
- اورفه 60
- راس العین 60
- عمر بن خالد 60
- ویژگیهای اورفه 61
- توضیح 62
- توضیح 63
- منزل بیست و چهارم قولپلر «2» 65
- شهر حلب 65
- منزل بیست و سیم بیرهجک 65
- توضیح 65
- حَلَب الشّهباء 68
- مصطفی مظهر پاشا 70
- «سلمی» 71
- «خان تومان» 71
- معرّة النّعمان 71
- شهر حُما 72
- توضیح 72
- خان شیخون 72
- شهر حُمْص 73
- توضیح 73
- توضیح 74
- «چشمه امام زین العابدین علیه السلام» 75
- ایکی قپولی 75
- شهر شام 76
- قطیفه 76
- مداین صالح 78
- نامق پاشا 78
- حرکت حاجیان از شام 79
- امیر حاج دولت روم 80
- مُزیرب 82
- مُعان 83
- تبوک 84
- معان 84
- عین زرقا 84
- مدینه منوّره 85
- حدیبیّه حشمتی 85
- مداین صالح 85
- بدر و حنین 85
- توضیح 86
- اهالی بدر و حنین 86
- مسجد شجره 87
- جُدیده 88
- در بیان منازل شام الی مکّه معظّمه و احوال و عادات امرای حاج 89
- رابُغ 89
- عین زرقاء 90
- معان 91
- مکّه معظّمه 94
- کعبةاللَّه العُلیا 96
- گفتگو در مسجد الحرام 98
- احرام حج تمتع 101
- توضیح 103
- توضیح 104
- توضیح 104
- مکّه مکرّمه 106
- شریف مکه 108
- شیخ محمود 109
- توضیح 109
- مدینه منوره 110
- حدیبیه حشمتی 112
- مقبره حمزه سید الشهداء علیه السلام 112
- مرقد مطهر پیغمبر خدا صلی الله علیه و آله 112
- «حضرت سکینه خاتون علیها السلام» 113
- شهر دمشق شام 113
- زینبیّه 113
- تاریخ مختصر راجع به شامات 116
- وضع ترتیب لشکر عثمانی 121
- اردوی اول 121
- اردوی پنجم 122
- اردوی ششم 122
- اردوی دوّم 122
- اردوی سیّم 122
- اردوی چهارم 122
- فرقه عسکریه افریقا 123
- سلانیک و سرفیجه 123
- فرقه عسکریه کرید 123
- توپچیهای قلاع ساحلیّه و جزایر 123
- اردوی هفتم 123
- اصناف 124
- مجموع قوای حربیّه دولت «علیّه عثمانی»، 124
- حرکت از شام 125
- استطراد 126
- ابراهیم پاشای مصری 127
- تحصّن وهابیان 128
- منزل اول اخضرین 129
- منزل سیم سراز 130
- منزل پنجم آسمان 130
- منزل دویم بیکلر بیکی 130
- منزل چهارم بیره جک 130
- منزل هشتم سیورک 131
- منزل هفتم قره چوران 131
- منزل ششم هاونگ، 131
- منزل نهم قراباغچه 132
- منزل دهم دیاربکر 132
- منزل دوازدهم قُرطی 133
- منزل یازدهم 133
- منزل سیم المدین 134
- از موصل به عتبات 134
- منزل دویم بسمل 134
- [منزل هشتم] دلیکلی طاش 135
- منزل هفتم بتلیس 135
- منزل ششم خان 135
- توضیح 135
- منزل چهارم کان بشیری 135
- منزل پنجم اویس قرن 135
- توضیح 136
- منزل نهم گوگ میدان 136
- باغژ 137
- منزل دهم تاتوان 139
- دریاچه وان 139
- منزل یازدهم اخلاط 140
- توضیح 141
- منزل دوازدهم ارین 142
- منزل چهاردهم ارجیش 143
- منزل سیزدهم عادی جواز 143
- توضیح 143
- توضیح 143
- منزل پانزدهم بیسگری 144
- این قریه 144
- منزل شانزدهم محمودی 145
- درّه محمودی 145
- منزل هفدهم شروک 146
- به قشلاق مقوری 146
- برخملو 146
- منزل هجدهم شهر خوی 147
- توضیح 147
- مایان: 148
- منزل بیستم شهر تبریز 148
- دیزَج خَلیل: 148
- منزل نوزدهم المَاسرای: 148
ص: 123
«غزوه احد» شهادت یافت، در نزدیکی «جَبل احد»، و «مسجد قبا» که اساس آن را، حضرت مؤسّس بنیانِ دین مبین، با دست مبارک، و به همراهی اصحاب گذاردهاند و زیارت گاه عشاق و عرفا است، در یک فرسخی طرف قبله این بلده واقعاند. (انتهی)
مرقد مطهر پیغمبر خدا صلی الله علیه و آله
مرقد مطهر پیغمبر خدا صلی الله علیه و آله، در سرای خودشان واقع، و بقعه «بضعه طاهره- صلواة اللَّه علیها-» با قبر مطهّر، پنج ذرع فاصله دارد، «ابوبکر» و «عمر» هم به حسب ظاهر در ضریح مطهر «پیغمبر خدا» هستند. مسجد حضرت متصل به مقبره است، و زینت آن از فرش و قندیل، و قندیلها، جمیعاً زنجیرهای نقره است، در تمام «مدینه» یک حمام کوچک است
مقبره حمزه سید الشهداء علیه السلام
در یک فرسخی «مدینه»، دامنه «کوه احد» واقع شده است.
حدیبیه حشمتی
پنج منزلی «مدینه»، و بیست منزلی «شام» است، یک روز اوتراق میشود، در ساعت ورود شلیک میکنند که «پاشای جریده» از «شام» میآید و «پاشای جریده» کسی را گویند که «والی شام»، او را با ذخیره و اسباب وارد، و بازارچی و مراسلات «حاج شامی»، با دویست سوار و یک ارّاده توپ به استقبال حاج میفرستند، ورود ایشان اسبابِ آبادی و فراوانی میشود، چرا که ذخیره مردم تمام شده و حالا اگر چه گران است فراوان میشود، القصّه باید تمام حاج، روز سیزدهم صفر وارد، «شام» بشود، و الا تشویش زیاده دارد، روز دوازدهم که به اعتقاد آنها سیزدهم است به «شهر شام» وارد شدیم، چه از بابت سیزده صفر، و چه از بابت استقبال حاج، عیش ملوکانه هم شد، حقیر در خانه «حیدر خان شیرازی» منزل کردم، در «شام» بهتر از آن جایی نبود، چشم اندازش باغ و آب و سبزه بود، سی و دو روز در «شام» ماندیم، اگر چه تعریف «شام» منع است، ولی در آب و هوا و