- پیشگفتار 1
- ماجرای قتل امیر کبیر 12
- ویژگیهای این سفرنامه 19
- مقدّمه مؤلّف 20
- سفرنامه میرزا علی خان اعتماد السلطنة 20
- حرکت از بغداد 24
- درگیری در دلی عباس 26
- حاجی نجیب پاشا 28
- دلی عباس 29
- نیکجه 29
- قره تپّه 29
- زرماتی 30
- توادق 30
- کفری 30
- کرکوک 30
- آلتون کوپری 31
- اربیل 32
- حکمران با همت 33
- قوری درّه 35
- توضیح 36
- موصل 36
- توضیح 39
- تواریخ راجعه به موصل 39
- اسعد پاشا 41
- دلیب 48
- توضیح 49
- زاخو 49
- جزیرة العمر 49
- بدرخان بیک 50
- دیرته 50
- مسین 50
- ماردین 51
- منزل هجدهم 52
- توضیح 52
- شیخان 52
- دیار بکر 54
- احوال ملوک دیار بکر 56
- والی دیار بکر 57
- سیورک 58
- خیرالدین پاشا 58
- خرپوت 59
- توضیح 59
- عمر بن خالد 60
- اورفه 60
- راس العین 60
- ویژگیهای اورفه 61
- توضیح 62
- توضیح 63
- منزل بیست و سیم بیرهجک 65
- شهر حلب 65
- منزل بیست و چهارم قولپلر «2» 65
- توضیح 65
- حَلَب الشّهباء 68
- مصطفی مظهر پاشا 70
- معرّة النّعمان 71
- «سلمی» 71
- «خان تومان» 71
- خان شیخون 72
- توضیح 72
- شهر حُما 72
- شهر حُمْص 73
- توضیح 73
- توضیح 74
- «چشمه امام زین العابدین علیه السلام» 75
- ایکی قپولی 75
- شهر شام 76
- قطیفه 76
- مداین صالح 78
- نامق پاشا 78
- حرکت حاجیان از شام 79
- امیر حاج دولت روم 80
- مُزیرب 82
- مُعان 83
- عین زرقا 84
- معان 84
- تبوک 84
- حدیبیّه حشمتی 85
- بدر و حنین 85
- مداین صالح 85
- مدینه منوّره 85
- اهالی بدر و حنین 86
- توضیح 86
- مسجد شجره 87
- جُدیده 88
- در بیان منازل شام الی مکّه معظّمه و احوال و عادات امرای حاج 89
- رابُغ 89
- عین زرقاء 90
- معان 91
- مکّه معظّمه 94
- کعبةاللَّه العُلیا 96
- گفتگو در مسجد الحرام 98
- احرام حج تمتع 101
- توضیح 103
- توضیح 104
- توضیح 104
- مکّه مکرّمه 106
- شریف مکه 108
- شیخ محمود 109
- توضیح 109
- مدینه منوره 110
- مقبره حمزه سید الشهداء علیه السلام 112
- مرقد مطهر پیغمبر خدا صلی الله علیه و آله 112
- حدیبیه حشمتی 112
- زینبیّه 113
- شهر دمشق شام 113
- «حضرت سکینه خاتون علیها السلام» 113
- تاریخ مختصر راجع به شامات 116
- وضع ترتیب لشکر عثمانی 121
- اردوی اول 121
- اردوی پنجم 122
- اردوی دوّم 122
- اردوی سیّم 122
- اردوی ششم 122
- اردوی چهارم 122
- سلانیک و سرفیجه 123
- فرقه عسکریه افریقا 123
- فرقه عسکریه کرید 123
- توپچیهای قلاع ساحلیّه و جزایر 123
- اردوی هفتم 123
- اصناف 124
- مجموع قوای حربیّه دولت «علیّه عثمانی»، 124
- حرکت از شام 125
- استطراد 126
- ابراهیم پاشای مصری 127
- تحصّن وهابیان 128
- منزل اول اخضرین 129
- منزل پنجم آسمان 130
- منزل دویم بیکلر بیکی 130
- منزل سیم سراز 130
- منزل چهارم بیره جک 130
- منزل هشتم سیورک 131
- منزل هفتم قره چوران 131
- منزل ششم هاونگ، 131
- منزل نهم قراباغچه 132
- منزل دهم دیاربکر 132
- منزل دوازدهم قُرطی 133
- منزل یازدهم 133
- منزل سیم المدین 134
- از موصل به عتبات 134
- منزل دویم بسمل 134
- توضیح 135
- منزل هفتم بتلیس 135
- منزل ششم خان 135
- [منزل هشتم] دلیکلی طاش 135
- منزل چهارم کان بشیری 135
- منزل پنجم اویس قرن 135
- منزل نهم گوگ میدان 136
- توضیح 136
- باغژ 137
- منزل دهم تاتوان 139
- دریاچه وان 139
- منزل یازدهم اخلاط 140
- توضیح 141
- منزل دوازدهم ارین 142
- منزل سیزدهم عادی جواز 143
- توضیح 143
- منزل چهاردهم ارجیش 143
- توضیح 143
- این قریه 144
- منزل پانزدهم بیسگری 144
- درّه محمودی 145
- منزل شانزدهم محمودی 145
- منزل هفدهم شروک 146
- برخملو 146
- به قشلاق مقوری 146
- منزل هجدهم شهر خوی 147
- توضیح 147
- مایان: 148
- منزل بیستم شهر تبریز 148
- منزل نوزدهم المَاسرای: 148
- دیزَج خَلیل: 148
ص: 142
روز یازدهم:
منزل ششم هاونگ،
هشت ساعت، جای کثیفی است.
روز دوازدهم:
منزل هفتم قره چوران
، نه ساعت، نعوذ باللَّه خانهها داشت که سگ بند نمیشد.
روز سیزدهم:
منزل هشتم سیورک
، نه ساعت، از توابع مملکت «خارپوت»، قصبهای است آباد، حمام و مسجد دارد، شب عید نوروز است.
روز دوشنبه چهاردهم ربیع الثانی، هشت ساعت و نیم از روز رفته تحویل حمل شد، منزل ما با جمعی از مخادیم، و «حاجی میرزا محمود حکیم باشی»، در سکّو [ی] طویله، متعلق به «حاجی میرزا محمد» وزیر «مهد علیا» بود، اسباب هفت سین: سر، سینه، سرین، ساق، ساعت، سماور، سکّو [ی] طویله، داشتیم، بعد از تحویل، «حضرت مهد علیا»، پنجاه شصت تومان شاهی سفید، به ملتزمین مرحمت فرمودند، دویست عدد هم دور از حاضران به حقیر رسید، ضابط چاپار خانه که عثمان نام داشت، آمد کرایه اسب چاپاری میخواست، و حال این که حق کرایه نداشت، و به حکم دولت است، به حقیر میدادند، خیلی هرزگی کرد، بزرگان اردو هم نتوانستند حمایت کنند، اگر چه وجه را دادیم ولیکن عثمان را، به قدر امکان مشلّق کردیم.
بالاخره هشت شبانه روز علی الاتصال باران آمد، و محبس غریبی برای مردم واقع شد، روز نهم فی الجمله تخفیف یافت، مردم بی اختیار حرکت کردند، نعوذ باللَّه از آن حرکت، راهی که هشت شبانه روز متصل باران آمده، خاک قرمزی که شب از شبنم گل میشود، باید دانست که در این باران چه حالت دارد، نیم فرسخ به این تفصیل رفتیم، از تنگی جاده و سنگلاخ و گل، جمعیت ما مثل «بنات النعش» (1) متفرق شدند، آقاها بی نوکر،
1- ستاره معروف به هفت ستارگان در شمال و جنوب، چهار تای آن را نعش و سه تای آن را بنات گویند