سفرنامه حاج علیخان اعتماد السلطنه صفحه 29

ص: 40

«نجیب پاشا» پرسید، و او هم عرض کرد، سلطان گریسته بدو گفت: بگو که انتقام خیبر را کشیدم! مگو خدمت به دولت نمودم.

القصه، شب هیجدهم شهر شعبان که اول عرض شد، از «بغداد» بیرون آمدیم.

نیکجه‌

منزل اول که «نیکجه» می‌باشد 11 فرسخ، دهکده‌ای (1) است بسیار کم آب، و چند نفر (2) درخت خرما در او هست، هندوانه خوب دارد، اهلش بیشتر عرب، کمتر ترک دارد.

دلی عباس‌

منزل دوم «دلی عباس» است 10 فرسخ، آبادی هرگز ندارد، یک کاروان‌سرای‌بسیار بزرگ دارد، مخروبه است، چند نفر عرب در آن کاروان‌سرا نشسته‌اند، برای امرار معاش کاروان، و در کنار شطّ «دیاله» اتفاق (3) افتاده است. چیزی که دارد آب فراوان، ماهی زیادِ بزرگ بدلحم (4)، پل بسیار بزرگی سابقاً داشته است، الان طاق پل‌اش خراب است، هر سال پل مذکور را تعمیر می‌کنند، اما باز از طغیان آب خراب می‌شود.

قره تپّه

قره تپّه (5)

منزل سیّم «قره تپّه» معروف است، نه فرسخ، سه فرسخ‌اش کوه است، باقی صحرا.

برای گذرانیدن توپخانه راه معینی ندارد، دهی است، قریب صد خانه می‌شود، آبادی خوبی است، قلیل درخت خرما دارد، فالیز (6) بسیار می‌کارند، یک هندوانه [ای] دارد، بنده

1- در متن ده کده نوشته شده است.
2- اصطلاحی است که برای شمارش نخل خرما به کار می‌رود.
3- واقع شده است.
4- بد گوشت‌
5- واقع در استان کرکوک عراق‌
6- پالیز و فالیز هر دو صحیح است و به زمینی گویند که در آن خیار و خربزه و هندوانه و امثال آن کاشته‌می‌شود.