- پیشگفتار 1
- ماجرای قتل امیر کبیر 12
- ویژگیهای این سفرنامه 19
- مقدّمه مؤلّف 20
- سفرنامه میرزا علی خان اعتماد السلطنة 20
- حرکت از بغداد 24
- درگیری در دلی عباس 26
- حاجی نجیب پاشا 28
- دلی عباس 29
- نیکجه 29
- قره تپّه 29
- کفری 30
- زرماتی 30
- توادق 30
- کرکوک 30
- آلتون کوپری 31
- اربیل 32
- حکمران با همت 33
- قوری درّه 35
- توضیح 36
- موصل 36
- توضیح 39
- تواریخ راجعه به موصل 39
- اسعد پاشا 41
- دلیب 48
- توضیح 49
- زاخو 49
- جزیرة العمر 49
- بدرخان بیک 50
- مسین 50
- دیرته 50
- ماردین 51
- توضیح 52
- منزل هجدهم 52
- شیخان 52
- دیار بکر 54
- احوال ملوک دیار بکر 56
- والی دیار بکر 57
- خیرالدین پاشا 58
- سیورک 58
- خرپوت 59
- توضیح 59
- اورفه 60
- راس العین 60
- عمر بن خالد 60
- ویژگیهای اورفه 61
- توضیح 62
- توضیح 63
- شهر حلب 65
- منزل بیست و چهارم قولپلر «2» 65
- منزل بیست و سیم بیرهجک 65
- توضیح 65
- حَلَب الشّهباء 68
- مصطفی مظهر پاشا 70
- «خان تومان» 71
- «سلمی» 71
- معرّة النّعمان 71
- خان شیخون 72
- شهر حُما 72
- توضیح 72
- توضیح 73
- شهر حُمْص 73
- توضیح 74
- «چشمه امام زین العابدین علیه السلام» 75
- ایکی قپولی 75
- شهر شام 76
- قطیفه 76
- مداین صالح 78
- نامق پاشا 78
- حرکت حاجیان از شام 79
- امیر حاج دولت روم 80
- مُزیرب 82
- مُعان 83
- تبوک 84
- معان 84
- عین زرقا 84
- مدینه منوّره 85
- حدیبیّه حشمتی 85
- مداین صالح 85
- بدر و حنین 85
- توضیح 86
- اهالی بدر و حنین 86
- مسجد شجره 87
- جُدیده 88
- در بیان منازل شام الی مکّه معظّمه و احوال و عادات امرای حاج 89
- رابُغ 89
- عین زرقاء 90
- معان 91
- مکّه معظّمه 94
- کعبةاللَّه العُلیا 96
- گفتگو در مسجد الحرام 98
- احرام حج تمتع 101
- توضیح 103
- توضیح 104
- توضیح 104
- مکّه مکرّمه 106
- شریف مکه 108
- شیخ محمود 109
- توضیح 109
- مدینه منوره 110
- مقبره حمزه سید الشهداء علیه السلام 112
- حدیبیه حشمتی 112
- مرقد مطهر پیغمبر خدا صلی الله علیه و آله 112
- زینبیّه 113
- «حضرت سکینه خاتون علیها السلام» 113
- شهر دمشق شام 113
- تاریخ مختصر راجع به شامات 116
- وضع ترتیب لشکر عثمانی 121
- اردوی اول 121
- اردوی پنجم 122
- اردوی ششم 122
- اردوی دوّم 122
- اردوی سیّم 122
- اردوی چهارم 122
- سلانیک و سرفیجه 123
- فرقه عسکریه کرید 123
- فرقه عسکریه افریقا 123
- توپچیهای قلاع ساحلیّه و جزایر 123
- اردوی هفتم 123
- اصناف 124
- مجموع قوای حربیّه دولت «علیّه عثمانی»، 124
- حرکت از شام 125
- استطراد 126
- ابراهیم پاشای مصری 127
- تحصّن وهابیان 128
- منزل اول اخضرین 129
- منزل دویم بیکلر بیکی 130
- منزل سیم سراز 130
- منزل پنجم آسمان 130
- منزل چهارم بیره جک 130
- منزل هشتم سیورک 131
- منزل ششم هاونگ، 131
- منزل هفتم قره چوران 131
- منزل نهم قراباغچه 132
- منزل دهم دیاربکر 132
- منزل دوازدهم قُرطی 133
- منزل یازدهم 133
- منزل سیم المدین 134
- منزل دویم بسمل 134
- از موصل به عتبات 134
- منزل ششم خان 135
- منزل هفتم بتلیس 135
- [منزل هشتم] دلیکلی طاش 135
- توضیح 135
- منزل چهارم کان بشیری 135
- منزل پنجم اویس قرن 135
- منزل نهم گوگ میدان 136
- توضیح 136
- باغژ 137
- دریاچه وان 139
- منزل دهم تاتوان 139
- منزل یازدهم اخلاط 140
- توضیح 141
- منزل دوازدهم ارین 142
- منزل چهاردهم ارجیش 143
- منزل سیزدهم عادی جواز 143
- توضیح 143
- توضیح 143
- منزل پانزدهم بیسگری 144
- این قریه 144
- درّه محمودی 145
- منزل شانزدهم محمودی 145
- به قشلاق مقوری 146
- منزل هفدهم شروک 146
- برخملو 146
- منزل هجدهم شهر خوی 147
- توضیح 147
- دیزَج خَلیل: 148
- منزل بیستم شهر تبریز 148
- مایان: 148
- منزل نوزدهم المَاسرای: 148
ص: 59
«ارزنة الروم» فرستاده بود، باری به اصرار «قونسولها»، عین فرمان را «بحری پاشا» فرستاد. مردم در میدان «مراد پاشا» جمع شده خواندند و عموماً سمعاً و طاعةً گفتند، و روز دیگر مجلسی منعقد کرده، چهل نفر از اشرار و الواط را گرفته، منشأ فتنه و فساد قلمداد نمودند، و آنها را مغلولًا به «اسلامبول» فرستادند. بعد از پانزده سال، از آن چهل نفر، شش نفر به «ارزنة الروم» برگشت و «اسعدپاشا» عزل شد، و «اسلامبول» که رفت، منصوب به حکومت «موصل» گشت .....
و در جای «اسعد پاشا» «بحریپاشا» با رتبه وزارت، والی ولایت «ارزنةالروم» نصب گردید. «امیرنظام» ادعای دیت شرعیه مقتولین، و غرامات خسارت خود را نمود، یک ماه طول نکشید که «یوسف بیگ»- این همان «یوسف پاشا» است که در جنگ «سیواستاپول» در «سلستره»، بعد از اظهار رشادتها کشته گشت- به «ارزنةالروم» آمد، پانزده هزار مجیدی طلا را به پنج مجمعی (1)ریخته، موزیک پیش، و «بحری پاشا» و «سلیم پاشا» و «شکری پاشا» و «عارف پاشای» وزیر دربار، که از اسلامبول برای ترضیت آمده بودند، با لباس رسمی به منزل امیر برده ترضیه (2) دادند.
اما بعد از عقد مصالحه و رفتن وکلای اربعه، «بحری پاشا» بنای بدرفتاری را در حق اعیان و اشراف و اهالی گذاشت، حتی کشتن چند نفر از اشراف بلده را در بازی «قطنه» به آدمهای خود سپرد، ولی یکی از آدمهای «پاشا»، خیال «پاشا» را به اعیان رسانیدند، و اعیان نیز به قدر هشتصد تومان جمع کرده، به زر خرید «پاشا» داده، او را قربان یک گلوله ناگهانی نمودند. (انتهی)
دلیب
دلیب (3)
منزل دوازدهم دلیب، بیست فرسخ است، چاپارخانه است، ده بسیار محقر کثیفی است.
1- سینی بزرگ
2- رضایت
3- دهوک