- پیشگفتار 1
- ماجرای قتل امیر کبیر 12
- ویژگیهای این سفرنامه 19
- سفرنامه میرزا علی خان اعتماد السلطنة 20
- مقدّمه مؤلّف 20
- حرکت از بغداد 24
- درگیری در دلی عباس 26
- حاجی نجیب پاشا 28
- دلی عباس 29
- قره تپّه 29
- نیکجه 29
- کفری 30
- توادق 30
- کرکوک 30
- زرماتی 30
- آلتون کوپری 31
- اربیل 32
- حکمران با همت 33
- قوری درّه 35
- توضیح 36
- موصل 36
- توضیح 39
- تواریخ راجعه به موصل 39
- اسعد پاشا 41
- دلیب 48
- توضیح 49
- زاخو 49
- جزیرة العمر 49
- مسین 50
- بدرخان بیک 50
- دیرته 50
- ماردین 51
- شیخان 52
- منزل هجدهم 52
- توضیح 52
- دیار بکر 54
- احوال ملوک دیار بکر 56
- والی دیار بکر 57
- خیرالدین پاشا 58
- سیورک 58
- خرپوت 59
- توضیح 59
- عمر بن خالد 60
- راس العین 60
- اورفه 60
- ویژگیهای اورفه 61
- توضیح 62
- توضیح 63
- منزل بیست و سیم بیرهجک 65
- شهر حلب 65
- منزل بیست و چهارم قولپلر «2» 65
- توضیح 65
- حَلَب الشّهباء 68
- مصطفی مظهر پاشا 70
- «سلمی» 71
- معرّة النّعمان 71
- «خان تومان» 71
- توضیح 72
- خان شیخون 72
- شهر حُما 72
- شهر حُمْص 73
- توضیح 73
- توضیح 74
- «چشمه امام زین العابدین علیه السلام» 75
- ایکی قپولی 75
- شهر شام 76
- قطیفه 76
- مداین صالح 78
- نامق پاشا 78
- حرکت حاجیان از شام 79
- امیر حاج دولت روم 80
- مُزیرب 82
- مُعان 83
- معان 84
- تبوک 84
- عین زرقا 84
- مدینه منوّره 85
- حدیبیّه حشمتی 85
- مداین صالح 85
- بدر و حنین 85
- اهالی بدر و حنین 86
- توضیح 86
- مسجد شجره 87
- جُدیده 88
- در بیان منازل شام الی مکّه معظّمه و احوال و عادات امرای حاج 89
- رابُغ 89
- عین زرقاء 90
- معان 91
- مکّه معظّمه 94
- کعبةاللَّه العُلیا 96
- گفتگو در مسجد الحرام 98
- احرام حج تمتع 101
- توضیح 103
- توضیح 104
- توضیح 104
- مکّه مکرّمه 106
- شریف مکه 108
- شیخ محمود 109
- توضیح 109
- مدینه منوره 110
- مقبره حمزه سید الشهداء علیه السلام 112
- مرقد مطهر پیغمبر خدا صلی الله علیه و آله 112
- حدیبیه حشمتی 112
- زینبیّه 113
- شهر دمشق شام 113
- «حضرت سکینه خاتون علیها السلام» 113
- تاریخ مختصر راجع به شامات 116
- اردوی اول 121
- وضع ترتیب لشکر عثمانی 121
- اردوی پنجم 122
- اردوی دوّم 122
- اردوی ششم 122
- اردوی سیّم 122
- اردوی چهارم 122
- فرقه عسکریه افریقا 123
- سلانیک و سرفیجه 123
- فرقه عسکریه کرید 123
- توپچیهای قلاع ساحلیّه و جزایر 123
- اردوی هفتم 123
- اصناف 124
- مجموع قوای حربیّه دولت «علیّه عثمانی»، 124
- حرکت از شام 125
- استطراد 126
- ابراهیم پاشای مصری 127
- تحصّن وهابیان 128
- منزل اول اخضرین 129
- منزل چهارم بیره جک 130
- منزل دویم بیکلر بیکی 130
- منزل سیم سراز 130
- منزل پنجم آسمان 130
- منزل هفتم قره چوران 131
- منزل هشتم سیورک 131
- منزل ششم هاونگ، 131
- منزل نهم قراباغچه 132
- منزل دهم دیاربکر 132
- منزل دوازدهم قُرطی 133
- منزل یازدهم 133
- منزل سیم المدین 134
- منزل دویم بسمل 134
- از موصل به عتبات 134
- [منزل هشتم] دلیکلی طاش 135
- توضیح 135
- منزل ششم خان 135
- منزل هفتم بتلیس 135
- منزل چهارم کان بشیری 135
- منزل پنجم اویس قرن 135
- توضیح 136
- منزل نهم گوگ میدان 136
- باغژ 137
- دریاچه وان 139
- منزل دهم تاتوان 139
- منزل یازدهم اخلاط 140
- توضیح 141
- منزل دوازدهم ارین 142
- منزل چهاردهم ارجیش 143
- توضیح 143
- توضیح 143
- منزل سیزدهم عادی جواز 143
- منزل پانزدهم بیسگری 144
- این قریه 144
- درّه محمودی 145
- منزل شانزدهم محمودی 145
- برخملو 146
- به قشلاق مقوری 146
- منزل هفدهم شروک 146
- توضیح 147
- منزل هجدهم شهر خوی 147
- منزل نوزدهم المَاسرای: 148
- منزل بیستم شهر تبریز 148
- مایان: 148
- دیزَج خَلیل: 148
ص: 71
عمر بن خالد
«عمر بیک بن خالد بیک»، یکی از امرای معروف خانواده «چوته لی اوغلی» است که این خانواده، با فرمان «سلطان سلیمان قانونی»، مالک این مملکت میبودند. چون برادر بزرگش «سلیمان پاشا»، در آن ایام در معدن ارغنی، که معدن بسیار با نفع مس است، مینشست؛ برادرش «عمربیک» که اکنون مرده است، و پدر «مصطفی بیک» بوده، در آن وقت حکومت داشته است. و «مصطفی بیک» نیز چند سال قبل از [او] وفات یافت و دو پسر از او ماند. یکی «احمدبیک» و یکی «عمربیک» است، چون این «عمربیک» خیلی محبوب بود، «مصطفی شاکر افندی» نامی، از شعرا غزلی در حق وی گفته بود که از آن غزل همین دو بیت در یاد است:
عمرمک واری عُمَرْ وار اوله سن تا به قیام عدل ایدوپ اولور ایسهک عاشق زاره مانوس
عمر سعد دیرم اولوقت ای شوخ سکا عدل قیلماز بنی آواره قیلرسن افسوس
اورفه
منزل بیست و یکم «اورفه»، هجده فرسخ است، در بین راه که خاک «اورفه» است، در چهار فرسخی دهکده خرابهای است، حالا ایلاتِ چادرنشینِ اکراد منزل دارند، نقل میکردند در این مقام، مجنون با لیلی ملاقات کرده که بیهوش شد. اسم این (1) ...
راس العین
[منزل بیست و دوّم در رأس العین] در قدیمالایام شهری بوده و آثار قدیمه در او بسیار است، حتی خانهها دیده میشود، که در و دیوار و سقف آنها را از تخته سنگها
1- جمله به همین صورت ناقص تمام میشود، لیکن در دو صفحه بعد ویژگیهای شهر «اورفه» به تفصیل آمده، و ما آن را به دنبال همین بخش آوردهایم.