- پیشگفتار 1
- ماجرای قتل امیر کبیر 12
- ویژگیهای این سفرنامه 19
- مقدّمه مؤلّف 20
- سفرنامه میرزا علی خان اعتماد السلطنة 20
- حرکت از بغداد 24
- درگیری در دلی عباس 26
- حاجی نجیب پاشا 28
- قره تپّه 29
- دلی عباس 29
- نیکجه 29
- کفری 30
- زرماتی 30
- کرکوک 30
- توادق 30
- آلتون کوپری 31
- اربیل 32
- حکمران با همت 33
- قوری درّه 35
- توضیح 36
- موصل 36
- توضیح 39
- تواریخ راجعه به موصل 39
- اسعد پاشا 41
- دلیب 48
- توضیح 49
- زاخو 49
- جزیرة العمر 49
- بدرخان بیک 50
- دیرته 50
- مسین 50
- ماردین 51
- توضیح 52
- منزل هجدهم 52
- شیخان 52
- دیار بکر 54
- احوال ملوک دیار بکر 56
- والی دیار بکر 57
- سیورک 58
- خیرالدین پاشا 58
- خرپوت 59
- توضیح 59
- عمر بن خالد 60
- راس العین 60
- اورفه 60
- ویژگیهای اورفه 61
- توضیح 62
- توضیح 63
- شهر حلب 65
- منزل بیست و سیم بیرهجک 65
- منزل بیست و چهارم قولپلر «2» 65
- توضیح 65
- حَلَب الشّهباء 68
- مصطفی مظهر پاشا 70
- «سلمی» 71
- «خان تومان» 71
- معرّة النّعمان 71
- خان شیخون 72
- توضیح 72
- شهر حُما 72
- شهر حُمْص 73
- توضیح 73
- توضیح 74
- «چشمه امام زین العابدین علیه السلام» 75
- ایکی قپولی 75
- شهر شام 76
- قطیفه 76
- مداین صالح 78
- نامق پاشا 78
- حرکت حاجیان از شام 79
- امیر حاج دولت روم 80
- مُزیرب 82
- مُعان 83
- معان 84
- تبوک 84
- عین زرقا 84
- مدینه منوّره 85
- مداین صالح 85
- بدر و حنین 85
- حدیبیّه حشمتی 85
- توضیح 86
- اهالی بدر و حنین 86
- مسجد شجره 87
- جُدیده 88
- رابُغ 89
- در بیان منازل شام الی مکّه معظّمه و احوال و عادات امرای حاج 89
- عین زرقاء 90
- معان 91
- مکّه معظّمه 94
- کعبةاللَّه العُلیا 96
- گفتگو در مسجد الحرام 98
- احرام حج تمتع 101
- توضیح 103
- توضیح 104
- توضیح 104
- مکّه مکرّمه 106
- شریف مکه 108
- توضیح 109
- شیخ محمود 109
- مدینه منوره 110
- حدیبیه حشمتی 112
- مقبره حمزه سید الشهداء علیه السلام 112
- مرقد مطهر پیغمبر خدا صلی الله علیه و آله 112
- «حضرت سکینه خاتون علیها السلام» 113
- شهر دمشق شام 113
- زینبیّه 113
- تاریخ مختصر راجع به شامات 116
- اردوی اول 121
- وضع ترتیب لشکر عثمانی 121
- اردوی پنجم 122
- اردوی دوّم 122
- اردوی چهارم 122
- اردوی ششم 122
- اردوی سیّم 122
- سلانیک و سرفیجه 123
- فرقه عسکریه افریقا 123
- فرقه عسکریه کرید 123
- توپچیهای قلاع ساحلیّه و جزایر 123
- اردوی هفتم 123
- مجموع قوای حربیّه دولت «علیّه عثمانی»، 124
- اصناف 124
- حرکت از شام 125
- استطراد 126
- ابراهیم پاشای مصری 127
- تحصّن وهابیان 128
- منزل اول اخضرین 129
- منزل پنجم آسمان 130
- منزل دویم بیکلر بیکی 130
- منزل سیم سراز 130
- منزل چهارم بیره جک 130
- منزل ششم هاونگ، 131
- منزل هشتم سیورک 131
- منزل هفتم قره چوران 131
- منزل نهم قراباغچه 132
- منزل دهم دیاربکر 132
- منزل یازدهم 133
- منزل دوازدهم قُرطی 133
- منزل سیم المدین 134
- از موصل به عتبات 134
- منزل دویم بسمل 134
- [منزل هشتم] دلیکلی طاش 135
- توضیح 135
- منزل ششم خان 135
- منزل هفتم بتلیس 135
- منزل چهارم کان بشیری 135
- منزل پنجم اویس قرن 135
- توضیح 136
- منزل نهم گوگ میدان 136
- باغژ 137
- دریاچه وان 139
- منزل دهم تاتوان 139
- منزل یازدهم اخلاط 140
- توضیح 141
- منزل دوازدهم ارین 142
- منزل چهاردهم ارجیش 143
- توضیح 143
- منزل سیزدهم عادی جواز 143
- توضیح 143
- منزل پانزدهم بیسگری 144
- این قریه 144
- منزل شانزدهم محمودی 145
- درّه محمودی 145
- برخملو 146
- به قشلاق مقوری 146
- منزل هفدهم شروک 146
- توضیح 147
- منزل هجدهم شهر خوی 147
- مایان: 148
- منزل بیستم شهر تبریز 148
- منزل نوزدهم المَاسرای: 148
- دیزَج خَلیل: 148
ص: 82
«خان تومان»
منزل بیست و ششم «خان تومان» سه فرسخی است، رودخانه محقری دارد، کاروان سرای بسیار خوب.
«سلمی»
منزل بیست و هفتم «سلمی» نه فرسخ
گر به سرمنزل سلمی رسی ای باد صبا چشم دارم که پیامی برسانی زمنش
ده معتبر [ی] است، آب رودخانه ندارد، منحصر است به آب چاه، که به قیمت میفروشند، در بین راه هم آب نیست.
معرّة النّعمان
منزل بیست و هشتم «معّرة النعمان» قصبچهای است از خاک «شام»، شش فرسخ بین راه آب ندارد، دو منزل هم آبش منحصر است به آب چاه. چاههای فراوان دارد، اگر ده هزار جمعیت باشد، آب چاه کفایت میکند، زراعتش جمیعاً دیم است.
و در این قصبچه، چندین مکان شریف و قبور محترمه است، از آن جمله مسجدی است بزرگ، گل دسته خیلی بلندی دارد از سنگ، در آن مسجد گوشهای است معین، سر مبارک «جناب سیدالشهداء علیه السلام» را در آن مکان، آن اوقاتی که بعد از مقدمه، «خولی اصبحی»- لعن [لعنة] اللَّه علیه- به «شام» شوم میبرد، یک شب در آن مکان [قرار] داده، قبر «حضرت یوشع بن نون»، در آن جا مدفون و قبر «اویس قرنی» در آن جا است. در نیم فرسخی «حلب»، در سر جاده «شام»، علامت بزرگِ مقبره مانندی که صحن دارد، ساختهاند، باز آنجا هم مکان و منزل سر مطهر مبارک «حضرت ابا عبداللَّه علیه السلام» است؛ و هر کس از مخلصین، وارد زیارت آن مکان شریف میشود، علیحده اثری رو میدهد، علامت گریه و زاری از وجود انسان بروز میکند. [الان در آن جا مشهد و مسجد و زاویه (1)
1- خانقاه