سفرنامه حاج علیخان اعتماد السلطنه صفحه 76

ص: 87

گوارا و لطیف و به حدی سرد است که البته از آب یخ سردتر و خوش طعم‌تر است، و مکان بسیار خوش آب و هوائی است.

قطیفه‌

منزل سی و سیم «قطیفه»، نه فرسخ، یک بلوک معتبری است که اسم آن منزل‌گاه، به «قطیفه» معروف است، در نهایت خوش هوایی، آب فراوان و باغات زیاد، انگور و انار فراوان، و هر جنس فراوان هست، [فاتح یمن، «سنان پاشا» در این جا، رباط معتبری و جامع و حمامی بنا نمود و چند قریه وقف کرد، که هر مسافری در رباط بماند اطعام نماید، حتی شمع و رختخواب هم بدهند، اکنون هم شرط واقف اجرا می‌شود] (1).

شهر شام‌

منزل سی چهارم شهر «شام»، شش فرسخ، شهری است، تعریفش معروف به حیثیت آب و هوا، فراوانی برف و میوه‌جات [است] قصوری ندارد، اهلش جمیعاً عرب، قلیل ترک هم می‌رسد، طایفه اناثیّه‌اش مهربان‌تر از مردمانشان (2) است، از زنهاش ابداً روگیری و اظهار عصمت به نظر نیامد، نهایت خودسر، و مسلط بر شوهر و بزرگشان هستند.

روزِ استقبال حاج، قرب دو فرسخ اهل شام بیرون آمده بودند، بیشترش زن بود، همه به قدر احوال خود زینت کرده بودند، ولی یک نفر در میان این همه جمعیت، آدم مقبول که به دل چنگ بزند به نظر نیامد، با وجود این که همگی بدون روبند می‌باشند.

برخلافش اهل شهر «حلب»، از ده نفر البته یک نفر آدم مقبول هم می‌رسد.

در «شام» حمام و عمارات و قهوه‌خانه هست، بسیار خوب ساخته‌اند، اسم پاشای شام، «موسی پاشا» ملقب به «صفی پاشا»، خیلی آدم عاقل محترمی است، سرعسکری