سفرنامه حاج علیخان اعتماد السلطنه صفحه 85

ص: 96

سنگ‌های ابنیه مخروبه‌های آن ساختند، در قدیم الایام «اصحاب ایکه» (1) ساکن بودند، چون احوال آنها در کتب تفاسیر ثبت است، در اینجا نوشته نشد.

مداین صالح‌

«مداین صالح»، پنج منزل، پنجاه [و] پنج ساعت، یک روز اوتراق می‌شود، از خارج عرب می‌آید، اسباب خوراکی از قبیل خرما و گوسفند و جو و نان می‌فروشند، نظر به این که «مداین صالح»، بلوک است در دست عرب، [و] در راه خارج است، آن را «حجر» می‌گویند. بین راه قلعه محقر است. برکه آب و لیموی ترش و شیرین دارد، بسیار صحیح و بزرگ.

حدیبیّه حشمتی‌

چهار منزل، 52 ساعت است، بسیار آب بدِ غلیظ دارد، هر اوقات آب کم می‌شود، از اصل برکه، نیم ذرع ریگ را کنار می‌کردند، آب در می‌آمد. آب خوب در این عرض راه منحصر است [به] برکه معظم، که از برکت «جناب سیّد سبحّاد علیه السلام» در آمده است، آب باران در آن جمع می‌شود، بعضی هم می‌گویند، «آب فرات» که زیاد می‌شود، سیلش می‌گیرد برکه مزبور را،

مدینه منوّره‌

پنج منزل است، پنجاه [و] پنج ساعت است، سه روز اوتراق است.

بدر و حنین‌

چهار منزل است، بیست [و] دو ساعت است، «بدر» [و] «حنین» دو ده است بسیار معظم؛ و دهات کوچک هم در تحت آن دو ده است و سر راه حاج است، یک درّه است،