حج از دیدگاه قرآن و حدیث (تفسیر موضوعی المیزان) صفحه 23

(44) حج

است و حاصل تطهير معبد، از ارجاس و پليديهاي معنوي، براي پرستندگان كه از دور و نــزديــك قصــد آن مي‌كنند، اين است كه عبــادتي بــراي آنــان وضع كند كه خالص براي خدا باشد و مشوب به شائبه شرك نباشد در آنجا تنها خدا را بپرستند و چيزي را شريك او نكنند.

در اين آيه اشعاري به اين معنا دارد كه عمده عبادت قاصدان كعبه طواف و نماز و ركــوع و سجــود است و نيز اشعاري به اين معنا است كه ركوع و سجود مثل دو متــلازم، هميشــه بــا هــم هستنــد و هيــچ وقـت از يكـديگـر جــدا نمي‌شــونــد.(1)

مناسكي كه به ابراهيم عليه‌السلام وحي شد و يادگار ماند! (45)

يَأْتينَ مِنْ‌كُلِّ فَجٍّ عَميقٍ - از دره‌هاي عميق بيايند!

«وَ اَذِّنْ فِي‌النّاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجالاً وَ عَلي كُلِّ ضامِرٍ يَأْتينَ مِنْ كُلِّ فَـجٍّ عَـميــقٍ ! »

«و به او گفتيم مردم را نداي حج ده تا پياده سوي تو آيند و سوار بر مركب‌هاي لاغــر شــده از دوري راه از دره‌هــــاي عميــــق بيــــاينــــد.» (27 / حــج)

كلمه حج در اصل لغت به معناي قصد است و اگر عمل مخصوص در بيت‌الحرام را كه اولين بار ابراهيم عليه‌السلام آن را تشريع نمود و در شريعت محمدي صلي‌الله‌عليه‌و‌آله نيز جريان يافت حج ناميده‌اند به همين جهت است كه هركس بخواهد اين عمل را انجام دهد قـصد خـانه خـدا مي‌كنـد.

«وَ اَذِّنْ فِي‌النّاسِ بِالْحَجِّ ...،» يعني در ميان مردم ندا كن كه قصد خانه كنند و يا عمل حج را انجام دهند، كه اگر اعلام كني مردم چه پياده و چه سوار بر اشتران لاغر از هر راه دوري خـواهـند آمـد.