مناسک حج و عمره مطابق با فتاوای حضرت آیه الله بهجت صفحه 12

(اگر امانتی به اندازه هزینه حج، از میّت در نزد شخصی باشد)

1 اگر میتی حَجّه الاسلام بر عهده او بوده و امانتی در نزد شخصی گذارده باشد و آن امانت برای حج کافی باشد، اگر این شخص علم یا اطمینان داشته باشد که اگر مال را برگرداند، ورثه حج را انجام نخواهند داد، لازم است امانت را برنگرداند و به اجرت متعارف اجیر بگیرد تا حج را انجام دهد و می تواند خودش اجیر شود؛ و اگر چیزی اضافه آمد، آن را به ورثه برگرداند؛ و الحاق خوف به اطمینان، خالی از وجه نیست. 2 هم چنین اگر مالی به صورت عاریه یا اجاره یا طلب یا حتی غصب، در نزد شخصی باشد به گونه ای که در مسأله بالا بیان شد دور نیست که ملحق به امانت باشد.

(شک یا اختلاف در واجب بودن حج بر میّت)

1 اگر شک داشته باشند که بر میّت، حج واجب شده بوده یا نه، اجیر گرفتن لازم نیست. 2 اگر بعضی از ورثه اقرار کنند که بر میّت حج واجب بوده و بعضی منکر شوند، افرادی که اقرار به ثبوت حج نموده اند، فقط باید به اندازه سهم خودشان بپردازند که اگر این مقدار به اندازه هزینه حج باشد، اجیر می گیرند و اگر به هیچ وجه کفاف هزینه حج را ندهد و کسی هم حاضر به تکمیل آن نشود، اجیر گرفتن، لازم نیست. صفحه : 64

(فصل چهارم احکام نیابت)

اشاره

هر گاه بر کسی حج ّ واجب شود، لازم است خودش شخصاً حج ّ به جا آورد؛ ولی به جهت آن که بعضی افراد قدرت بدنی بر حج ّ ندارند یا این که حج ّ بر آنها واجب شده و وفات نموده اند، نائب گرفتن لازم می شود.

( در چه مواردی نائب گرفتن، لازم است)

1 شخص زنده در دو صورت واجب است نائب بگیرد: الف کسی که توانایی بدنی انجام حج را ندارد؛ و دیگر شرایط استطاعت را داراست و می تواند نائب بگیرد. ب کسی که حج به جا آورده، ولی حج ّ او به دلیلی صحیح واقع نشده و بر عهده وی باقی مانده و قدرت رفتن به حج ّ را ندارد. (تذکّر): همان گونه که گذشت اگر به کسی که قدرت بدنی بر حج ندارد، حج بذل شود، بنا بر احوط باید نائب بگیرد. 2 نائب گرفتن برای شخصی که وفات کرده نیز، در دو صورت واجب است: الف کسی که توانایی بدنی انجام دادن حج ّ را نداشته و می توانسته نائب بگیرد و نگرفته تا وفات کرده است. صفحه : 65 ب کسی که حج ّ بر عهده او ثابت شده باشد و حج ّ به جا نیاورده باشد تا وفات کرده است.

(انجام حج از طرف دیگری بدون اجرت)