مناسک حج و عمره مطابق با فتاوای حضرت آیه الله بهجت صفحه 19

(عمل اول عمره تمتّع: احرام)

اشاره

افرادی مانند اهل ایران و غیر ایشان که شانزده فرسخ یا بیش از آن با مکّه معظّمه فاصله دارند، معمولًا به یکی از منظورهای ذیل مُحرم می شوند: الف احرام برای عمره مفرده ب احرام برای عمره تمتّع و بعد از اعمال عمره تمتع احرام برای اعمال حج این سه مورد احرام، از جهت احکام با هم یکسان هستند و فقط از جهت نیّت مکان و زمان احرام فرق هایی دارند که احکام خاص هر کدام در جای مناسب ذکر می شود؛ اکنون به توضیح احرام عمره تمتّع می پردازیم: (احرام عمره تمتّع) اولین عملی که در عمره تمتّع صورت می گیرد، «احرام» است. احرام، صفحه : 82 یعنی پوشیدن لباس احرام و نیّت و گفتن تلبیه؛ به کسی که این اعمال را انجام داده «مُحرم» می گویند. بعد از احرام، دوری از محرّمات احرام بر مُحرم، واجب است و تا اعمال لازم را انجام ندهد، از احرام خارج نمی شود.

(مکان احرام (میقات))

اشاره

جهت مُحرم شدن، مکانهای مشخصی در شرع، تعیین شده است و باید احرام عمره تمتع، از یکی از آنها واقع گردد و این مکانها «میقات» نامیده می شوند. مکان مُحرم شدن با توجه به اختلاف راههایی که حجاج از آنها به طرف مکّه معظّمه می روند، یکی از این پنج میقات است:

[میقاتهای پنجگانه]

(1- «مسجد شجره» (ذو الحلیفه)) مسجد شجره در نزدیکی مدینه واقع شده است و آن میقات کسانی است که بخواهند از راه مدینه به حج بروند؛ پس آن دسته از اهل ایران که به صورت «مدینه قبل» از مدینه به مکّه مشرّف می شوند، میقات آنها مسجد شجره است. (تأخیر احرام از مسجد شجره) 1 افرادی که از راه مدینه به مکّه مشرّف می شوند هر چند میقات دیگری به نام «جُحفه» در سر راه آنان باشد، لکن نمی توانند در حال عبور از ذو الحلیفه بدون عذر احرام را تا جحفه به تأخیر اندازند. 2 تأخیر احرام از مسجد شجره تا جحفه در وقت ضرورت، جائز است و جواز احرام با این فرض از مسجد شجره و انجام دادن کار ضروری و سپس کفّاره دادن، محل تامل است، پس احتیاط ترک نشود. صفحه : 83 (احرام در داخل مسجد شجره) 1 در صورتی که ممکن باشد، احرام می باید در داخل مسجد، صورت گیرد؛ و در حالت عادی، مُحرم شدن در بیرون مسجد یا محاذات آن، کافی نیست. 2 احرام در مسجد شجره، احتیاطاً در مکان مسجد قدیم و اصلی صورت گیرد و در صورتی که قسمت اصلی و قدیمی معلوم نشود، می توانند به نذر مُحرم شوند یا به ظن اکتفا نمایند. (اگر ورود

به مسجد ممکن نباشد) اگر در شرایطی امکان ورود به مسجد نباشد، احرام بستن از محاذات کافی است یعنی از طرف راست یا چپ مسجد قدیم. (نحوه مُحرم شدن بانوانی که عذر شرعی دارند) بانوانی که به دلیل عادت ماهیانه (حیض) نمی توانند داخل مسجد شجره توقّف نمایند، احرام آنها به یکی از گونه های ذیل، صورت می پذیرد: 1 این که با نذر مُحرم شوند، یعنی نذر نمایند که قبل از مسجد مُحرم شوند و احرام آنها صحیح است. 2 اگر بتوانند بدون توقف از دربی وارد مسجد شوند و از درب دیگر خارج شوند و در محل ّ اصلی مُحرم شوند، احرام آنها صحیح است. 3 اگر نتوانند داخل مسجد شجره شوند، در خارج مسجد در محاذات آن مُحرم می شوند و بنا بر احتیاط در جحفه یا محاذی آن، احرام را تجدید می نمایند؛ ولی اگر به علّت خواب یا فراموشی، تجدید احرام نکنند در صورتی که نمی توانند به میقات برگردند، همان احرام اول کافی است. توضیح: زنانی که عذر آنها استحاضه است، می توانند در داخل مسجد توقف نموده و مُحرم شوند ولی نفاس مثل حیض است. صفحه : 84 (2 «وادی عقیق») وادی عقیق، میقات اهل عراق و نجد و نیز میقات هر کسی است که از آنجا عبور می کند و به حج می رود. این میقات دارای سه قسمت است: 1 «سلخ» 2 «غمره» 3 «ذات عرق». (3 «جُحفه») «جحفه» میقات اهل شام و مصر و مغرب و کسانی که از آنجا عبور می نمایند، می باشد. افرادی که به عنوان «مدینه بعد» از ایران به جدّه می روند، از آنجا به جحفه رفته

و مُحرم می گردند. میقات در جحفه، خصوص مسجد نیست و از هر جای آن می توان مُحرم شد. (4 «یلملم») «یلملم» نام کوهی است و میقات اهل یمن و هر کسی است که از آنجا عبور می نماید. (5 «قرن المنازل») «قرن المنازل»، میقات اهل طائف و دیگر افرادی است که از آنجا عبور می نمایند.