مناسک حج و عمره مطابق با فتاوای حضرت آیه الله بهجت صفحه 21

شرط شده، دارا باشد از جهت پاک بودن و زر بافت و حریر خالص نبودن و امثال آن. 4 لباس احرام نباید دوخته شده باشد و پوشیدن لباس دوخته هنگام احرام، هر چند جایز نیست و با عمد موجب کفّاره است ولی به صحت احرام، ضرر نمی زند. (در آوردن جامه احرام) واجب نیست که جامه های احرام همیشه در تن باشد بلکه درآوردن آنها و نیز عوض کردن آنها، مانعی ندارد. (نجس شدن لباس احرام یا بدن) اگر جامه احرام بعد از احرام بستن، نجس شود، احوط این است که هر چه زودتر تبدیل یا تطهیر نماید و چنانچه بدن نجس شود بنا بر اظهر تطهیر آن از جهت احرام لازم نیست.

(واجب دوم احرام: نیّت)

نیّت یعنی انجام هر عمل با قصد و کسی که قصد دارد برای خدا مُحرم صفحه : 90 شود برای انجام دادن اعمال عمره تمتّع، و قصد ترک محرّمات احرام را داشته باشد، نیّت از او محقق شده و واجب نیست آن را بر زبان آورد ولی اگر بخواهد آن را بر زبان بیاورد می تواند این جمله را بگوید: «مُحرم می شوم به نیّت عمره تمتع از حج واجب یا مستحب قربهً إلی اللّه». 1 اگر کسی اعمال عمره و حج را به صورت کامل نداند و بتواند قبل از هر عمل آن را یاد بگیرد، یا کسی او را راهنمایی کند و نیّت او مُحرم شدن برای انجام دادن اعمالی باشد که بر عهده اوست، کفایت می کند. 2 در احرام علاوه بر قصد قربت، لازم است که نوع احرام را مشخص نماید که برای عمره است

یا حج، برای حج ِ واجب است یا مستحب یا نذری و امثال آن. 3 شخصی که می خواهد حج تمتّع به جا آورد باید به نیّت احرام عمره تمتّع مُحرم شود و اگر قبل از مُحرم شدن می داند که محتاج به بیرون رفتن از مکه می شود، می تواند اول به عنوان عمره مفرده مُحرم شود و اعمال آن را انجام دهد و از مکه خارج شود و مجدّداً به نیّت عمره تمتّع از میقات مُحرم شود و فاصله شدن یک ماه معتبر نمی باشد. 4 در تمام اعمال عبادی اعم از نماز روزه حج و غیر آن، جاری کردن نیّت بر زبان و حتی گذراندن آن از ذهن، لازم نیست بلکه همین که کار شخص با قصد و داعی باشد کافی است.

(واجب سوّم احرام «تلبیه»)

1 بعد از پوشیدن جامه احرام و نیّت نمودن، با گفتن تلبیه، احرام محقق می شود. تلبیه عبارت است از: «لَبَّیک َ اللّهُم ّ لَبَّیک َ، لبّیک لا شَریک َ لَک َ لَبَّیک َ». و بنا بر احتیاط این جمله بدان اضافه شود: «إِن َّ الحَمدَ وَ النِعمَهَ لَک َ وَ المُلک َ، لا شَریک َ لک َ لَبَّیک َ» صفحه : 91 و جائز است تکرار کلمه «لک» بعد از «و الملک» و ترک تکرار، مطابق اکثر روایات است. و مضمون ِ معنای آن این است: «پروردگارا با کمال میل، دعوت و فرمان تو را اجابت و اطاعت می کنم، برای تو شریکی نیست، به درستی که ستایش تو را سزاست و نعمت و پادشاهی از آن تو است، شریکی برای تو نیست». 2 گفتن تلبیه بیش از یک مرتبه واجب نیست ولی تکرار آن استحباب دارد. (افرادی که قادر بر گفتن صحیح تلبیه

نیستند) 1 کسی که می خواهد مُحرم شود لازم است که الفاظ تلبیه را یاد گرفته و به طور صحیح ادا نماید و اگر کسی نمی تواند تلبیه را صحیح ادا کند، دیگری به او تلقین نماید؛ و اگر تلقین هم ممکن نشد، آن چه می تواند بگوید، و ترجمه فارسی را به آن ضمیمه نماید. و احتیاط مستحب ّ در این صورت، جمع بین گفتن به مقداری که می تواند و گفتن ترجمه و نائب گرفتن است. 2 شخص گنگ و لال همراه با نیّت قلبی، با انگشت خود برای تلبیه اشاره می نماید و زبان خود را حرکت می دهد و اگر این کار ممکن نباشد، نائب بگیرد. 3 هر گاه بخواهند شخص دیوانه یا بچه غیر ممیّزی را مُحرم نمایند اگر خودشان قادر بر گفتن تلبیه نباشند، دیگری به جای آنها تلبیه می گوید. (شک در تلبیه) 1 اگر کسی بعد از پوشیدن لباس احرام و قبل از گذشتن از میقات، شک نماید که تلبیه را گفته یا نه، باید بنا بگذارد بر این که تلبیه نگفته و تلبیه بگوید. صفحه : 92 2 اگر بعد از گفتن تلبیه، شک کند که آن را درست گفته یا نه، بنا بگذارد که درست گفته و احرام و عمل او صحیح است. 3 اگر بعد از گذشتن از میقات شک نماید که تلبیه گفته یا نه، بنا بگذارد که تلبیه گفته است. (زمان قطع تلبیه) 1 کسی که برای عمره تمتّع مُحرم شده است، هنگامی که چشمش به خانه های مکه افتاد، تلبیه را قطع می نماید. 2 کسی که برای عمره مفرده، مُحرم شده است

اگر از خارج حرم آمده باشد، هنگام داخل شدن حرم تلبیه را قطع می نماید؛ و چنانچه برای احرام عمره، از مکّه بیرون رفته هنگام دیدن خانه خدا، تلبیه را قطع می نماید. 3 کسی که برای حج مُحرم شده است، هنگام ظهر روز عرفه، تلبیه را قطع می نماید. (حج ّ و احرام اطفال و کودکان) 1 جائز است که شخص نابالغ مُحرم شود، یا دیگری او را مُحرم نماید، و اگر به گونه صحیحی مُحرم شد، باید با انجام اعمال به نحو صحیح، از احرام خارج شود و گر نه به حالت احرام باقی می ماند، و محرّمات احرام بر وی حلال نمی شود. 2 شخص غیر بالغ بر دو گونه است: الف اگر به حدّی رسیده که «ممیّز» باشد، می تواند خودش مُحرم شود؛ ولی اگر مُحرم شدن او موجب تصرّف در مال باشد بنا بر احوط اجازه ولی ّ او، معتبر است. صفحه : 93 ب اگر غیر ممیّز باشد، ولی ّ او، احرام و دیگر اعمال او را بر عهده می گیرد، لباسهای احرام را به او می پوشاند، و اگر خود طفل بتواند، تلبیه می گوید هر چند با تلقین؛ و گر نه ولی ّ او به جای او تلبیه می گوید، و او را از محرمات احرام باز می دارد، و اعمالی را که خودش می تواند، به جا می آورد و ولی ّ از طرف او نیّت می نماید، و هر عملی را که خود طفل نمی تواند انجام دهد، ولی ّ، به نیابت از او انجام می دهد و هم چنین است رمی جمرات؛ و اگر ممکن باشد که سنگ ریزه را در دست طفل قرار دهد و ولی ّ به آن کیفیت رمی نماید، احوط است.

و نیز اگر ممکن باشد که در حال طواف، هر دو طاهر باشند و نماز طواف را هر دو بخوانند، احوط است. 3 آن چه از هزینه حج کودک که ما زاد بر نفقه عادی اوست، بر عهده ولی اوست، بلی اگر حفظ کودک متوقف بر بردن اوست، جائز است از مال خود او برایش خرج نمایند. 4 چنانچه کودک به وسیله ولی ّ مُحرم شود، پول قربانی او بر ولی ّ است؛ و هم چنین بر اوست کفّاره در آن چه که عمد و خطأ آن کفّاره دارد، بلکه ثبوت سایر کفارات عمدی بر ولی ّ، خالی از وجه نیست.

(مستحبّات احرام)