مناسک حج و عمره مطابق با فتاوای حضرت آیه الله بهجت صفحه 22

احرام دارای مستحبّاتی است از قبیل غسل و غیر آن که در بخش آداب صفحه : 94 و مستحبّات در قسمت پایان کتاب ذکر می گردد.

(محرّمات احرام)

اشاره

هر گاه کسی مُحرم شود، چیزهایی بر او حرام می شود که «محرّمات احرام» نامیده می شوند و باید از آنها اجتناب نماید. محرّمات احرام بر چند گونه است: الف محرّماتی که بر همه اعم از زن و مرد حرام است. ب محرّماتی که فقط بر مردان حرام است. ج محرّماتی که فقط بر زنان حرام است. مجموع محرمات ذکر شده، عبارتند از: 1 شکار حیوان صحرایی 2 امور زناشویی 3 استمناء 4 عقد نکاح و شهادت بر آن 5 استعمال بوی خوش 6 پوشیدن لباس دوخته بر مردان 7 سرمه کشیدن 8 نگاه در آینه 9 پوشیدن چکمه و جوراب بر مردان 10 دروغ و دشنام 11 قسم خوردن به لفظ جلاله «اللّه» 12 کشتن و انداختن جانوران بدن 13 زینت نمودن 14 مالیدن روغن به بدن صفحه : 95 15 جدا نمودن مو از بدن 16 پوشانیدن سر بر مردان 17 پوشاندن رو بر زنان 18 زیر سایه رفتن برای مردان 19 بیرون آوردن خون از بدن 20 ناخن گرفتن 21 برداشتن سلاح 22 کندن درخت و گیاه حرم (تذکر:) بعضی از محرمات مانند صید و کندن درخت و گیاه بر همه افرادی که در محدوده حرم باشند چه مُحرم باشند و چه مُحرم نباشند، حرام است.

(کفّارات احرام با علم و عمد ثابت می شوند)

1 اگر کسی محرّمات احرام را با علم و عمد مرتکب شود، در برخی موارد بر او کفّاره ثابت می شود که توضیح آن خواهد آمد. 2 اگر کسی سهواً و از روی فراموشی یا ندانستن مسأله، محرّمات احرام را مرتکب شود بر او کفّاره ثابت نمی شود مگر در «صید» که در هر صورت کفاره دارد.

(توضیح محرّمات احرام)

(اوّل: شکار حیوان صحرایی) 1 شکار نمودن در حرم و کمک به شکار، برای مُحرم و غیر او جایز نیست. صفحه : 96 2 در حال احرام نگهداری شکار و لو قبل از احرام شکار شده باشد و نیز خوردن از گوشت شکار هر چند شکار کننده آن مُحرم نباشد، جائز نیست. 3 شکار نمودن حیوان دریایی که تخم و جوجه هر دو در دریا کند مانند ماهی و نیز ذبح حیوانات اهلی و مرغ خانگی و گوسفند و امثال آن، مانعی ندارد. 4 ملخ، جزء حیوان صحرایی است و کشتن و خوردن آن جائز نیست. (حکم حیوانات موذی) 1 هر حیوانی که انسان از وی بر خود بترسد، کشتن آن جایز است؛ پس کشتن امثال مار و عقرب، مانعی ندارد. 2 کشتن پشه و امثال آن اگر باعث اذیتی شوند که عرفاً قابل تحمّل نباشد، جائز است. کفاره: (دوّم: امور زناشویی) در حال احرام دوری از امور مربوط به زناشویی و التذاذ، واجب است و این امور چند گونه اند: گونه (1): نزدیکی نمودن به هر نحو که باشد، در اثنای عمره تمتّع، و یا عمره مفرده و نیز در حج پیش از به جا آوردن نماز طواف نساء، بر شخص مُحرم، حرام است. اگر در

حال عمره واقع شود اگر شخصی در حال عمره از روی علم و عمد به هر نحو نزدیکی نماید صفحه : 97 الف اگر بعد از تمام نمودن سعی بین صفا و مروه باشد، عمره فاسد نمی شود ولی کفّاره بر او واجب می شود و کفّاره اش یک شتر است. ب اگر این عمل پیش از سعی واقع شود، عمره اش نیز فاسد است ولی باید عمره را تمام کند و اعاده نماید؛ و اگر عمره تمتّع باشد، پیش از اعمال حج، باید آن را به جا آورد و اگر وقت تنگ باشد، حج او تبدیل به «حج افراد» می شود و بعد از آن عمره مفرده به جا می آورد و احوط اعاده حج است در سال آینده. اگر قبل از وقوف مشعر واقع شود الف اگر این عمل با علم و عمد و با رضایت هر دو واقع شده باشد، حج هر دو فاسد می شود و باید حج را تمام نمایند و کفّاره دهند و حج را در سال آینده اعاده نمایند، چه حجشان واجب و چه مستحب باشد یا از طرف خودشان باشد یا نائب باشند. ب اگر زن مجبور بر این عمل بوده، حج او فاسد نمی شود و بر مرد دو کفّاره ثابت می شود و بر زن چیزی نخواهد بود. (کفّاره:) کفّاره این عمل در صورت دارائی یک شتر و در صورت متوسّط بودن یک گاو و در صورت فقر، یک گوسفند است. تذکر: بنا بر احتیاط لازم است در آن حج و حجّی که سال بعد انجام می دهند از محل ّ وقوع این عمل تا پایان مناسک و نیز در بازگشت تا

رسیدن به آن موضع بین زن و مرد جدایی باشد، ولی اگر از راه دیگری بازگردند، ظاهراً تفریق مطلقاً لازم نیست. صفحه : 98 اگر بعد از وقوف مشعر واقع شود الف اگر این کار از روی علم و عمد پیش از طواف نساء بلکه قبل از اکمال دور سوم آن واقع شود، کفّاره بر او واجب می شود ولی حج فاسد نمی شود و هم چنین است بنا بر احتیاط اگر پیش از اکمال دور پنجم باشد. ب اگر بعد از دور پنجم طواف نساء، این عمل واقع شود، حج او صحیح است و بنا بر اظهر و اشهر کفّاره هم ندارد اگر چه احتیاط مستحب در کفّاره دادن است. اگر در عمره مفرده واقع شود الف اگر این کار از روی علم و عمد بعد از سعی واقع شود، عمره اش صحیح است، ولی کفّاره بر او واجب می شود. ب اگر قبل از سعی باشد، عمره اش فاسد است و کفّاره باید بدهد و ظاهر فتاوای اصحاب این است که عمره تمتّع نیز چنین است و همین موافق احتیاط است. و لازم است علی الاحوط که همان عمره فاسد شده را تمام نماید و بعد از آن اعاده کند. (تذکّر مهم ّ:) در تمامی موارد گذشته اگر این کار سهواً یا از روی جهل واقع شود، عمره و حج، صحیح است و کفّاره هم ندارد و این حکم در تمامی محرّمات احرام جاری است مگر صید. (گونه (2):) 1 شخص مُحرم، جایز نیست که زن خود را از روی شهوت ببوسد و چنانچه این کار واقع شد و منی هم خارج شد، یک شتر کفّاره دارد؛