- ( از چشمه سار ثقلین) 1
- (آیاتی از کلام وحی) 1
- ( به سوی تو ..) 1
- [مقدمه] 1
- (چهل حدیث) 2
- اشاره 3
- (حج ّ تمتّع) 3
- (فصل اول آشنایی اجمالی با حج و عمره) 3
- وجوب حج 3
- (عمره مفرده) 3
- (فصل دوم شرایط واجب شدن حج ّ تمتّع) 4
- (توضیح شرایط وجوب حج) 4
- اشاره 4
- شرط اوّل و دوم: حج «بلوغ» و «عقل»: 4
- اشاره 5
- 1 توانایی زمانی 5
- (شرط سوّم وجوب حج: استطاعت) 5
- (3 توانایی بدنی) 5
- 2 (توانایی طریقی (باز بودن و امن بودن راه حج)) 5
- 5 (استطاعت مالی یا بذلی) 6
- 4 (توانایی تأمین هزینه زندگی در زمان حج و بعد از آن) 6
- [چند مسأله] 7
- (حج ّ غیر مسلمان و غیر شیعه) 8
- اشاره 8
- (فصل سوم احکام حج میّت و وصیّت به حج) 8
- (نذر حج و تعارض نذر با حج) 8
- (اگر کسی که حج بر او واجب بوده وفات کند) 8
- (قضای حج ّ کسی که وصیّت به حج نکرده است) 9
- ( از چه مکانی باید برای میّت، نائب گرفته شود؟) 9
- (کسی که وصیّت به حج کرده) 9
- (فوریت نائب گرفتن) 9
- (زیاد و کم بودن اجرت) 10
- (تعیین مبلغ حج در وصیت و کمی و زیادی آن) 10
- (وارث و نائب به فتوای مرجع خودشان عمل می کنند) 10
- (اگر بر عهده میّت، حج، قرض، خمس، و زکات باشد) 10
- (تعیین اجیر یا مکان خاص در وصیّت) 11
- (اگر وصی ّ به حج، وفات کند) 11
- (تلف شدن هزینه حج ّ میّت یا وفات اجیر) 11
- (معامله یا مصالحه مِلک در زمان حیات برای حج) 11
- (فصل چهارم احکام نیابت) 12
- (اگر امانتی به اندازه هزینه حج، از میّت در نزد شخصی باشد) 12
- (انجام حج از طرف دیگری بدون اجرت) 12
- (شک یا اختلاف در واجب بودن حج بر میّت) 12
- ( در چه مواردی نائب گرفتن، لازم است) 12
- اشاره 12
- (شرایط نائب) 13
- (مورد عدم صحت نیابت در حج) 13
- (با انجام حج تبرّعی بر ورثه نائب گرفتن لازم نیست) 13
- (انجام عمره مفرده تبرّعی) 13
- (اگر بر نائب حج واجب باشد) 14
- (شرایط کسی که از طرف او نیابت صورت می گیرد) 14
- (جواز نیابت کسی که حج ّ نرفته) 14
- (جواز نیابت مرد از طرف زن و بالعکس) 14
- (اگر نائب قبل از اجیر شدن یا بعد از آن، مستطیع شود) 14
- (اگر نائب وفات کند یا نتواند به حج ّ برود) 15
- (تخلّف از مفاد قرارداد نیابت) 15
- (حکم استحقاق اجرت در فرض وفات نائب) 15
- (نحوه قرارداد نیابت برای حج) 15
- (تقدیم و تأخیر حج از مفاد قرارداد) 16
- (اگر نائب حج ّ خود را فاسد کند یا کفّاره بر او ثابت شود) 16
- (قبول دو نیابت در یک سال) 16
- (قربانی در حج نیابی) 16
- (کم و زیادی اجرت) 17
- (زمان پرداخت اجرت) 17
- (نیابت یک نفر به جای چند نفر) 17
- (نیابت در بعضی از اعمال) 17
- (نیابت چند نفر از طرف یک نفر) 17
- (فاصله و زمان عمره تمتّع و اعمال حج) 18
- (فصل اول احکام و اعمال عمره تمتّع) 18
- (مقدمه) 18
- اعمال [و احکام] حج [تمتّع] 18
- (نیّت نائب در اعمال حج ّ) 18
- (اعمال و احکام حج تمتّع) 18
- [میقاتهای پنجگانه] 19
- اشاره 19
- (مکان احرام (میقات)) 19
- اشاره 19
- (عمل اول عمره تمتّع: احرام) 19
- اشاره 20
- [احکام میقاتها] 20
- (واجبات احرام) 20
- (واجب اوّل ِ احرام: پوشیدن جامه احرام) 20
- (مستحبّات احرام) 21
- (واجب دوم احرام: نیّت) 21
- (واجب سوّم احرام «تلبیه») 21
- (توضیح محرّمات احرام) 22
- اشاره 22
- (محرّمات احرام) 22
- (کفّارات احرام با علم و عمد ثابت می شوند) 22
- (ترک عمدی طواف) 24
- (عمل دوم عمره تمتّع: طواف) 24
- اشاره 24
- (چگونگی و مکان ذبح و پرداخت کفّاره) 24
- شرط اوّل طواف: نیّت 25
- اشاره 25
- (شرایط طواف) 25
- (ترک سهوی طواف) 25
- (شرط دوّم طواف: طهارت از حدث) 25
- (شرط سوم طواف: پاک بودن بدن و لباس) 26
- (شرط چهارم طواف: ختان) 26
- (شرط پنجم طواف: ستر عورت) 26
- (واجب سوّم طواف:) 27
- (واجبات طواف) 27
- اشاره 27
- (واجب اوّل طواف): 27
- (واجب دوّم طواف): 27
- (واجب ششم طواف:) 28
- (واجب پنجم طواف:) 28
- (واجب چهارم طواف:) 28
- (واجب هفتم طواف:) 28
- (طواف احتیاطی) 29
- (طواف مستحبی) 29
- (احکام خاص ّ طواف کودکان) 30
- (طواف ممنوع (قران)) 30
- اشاره 30
- (واجب سوم عمره تمتّع: نماز طواف) 30
- (جواز جماعت در نماز طواف) 30
- (وظیفه در هنگام ازدحام) 31
- (مکان نماز طواف) 31
- (اگر کسی در غیر مقام نماز خواند) 31
- (ترک نماز طواف) 31
- (زمان نماز طواف) 31
- (شک در نماز طواف و خواندن آن) 32
- (نیابت افرادی که قرائت آنها اشکال دارد) 32
- (افرادی که قرائت نماز آنها اشکال دارد) 32
- (مسأله جلوتر ایستادن خانمها در نماز طواف) 32
- (عمل چهارم عمره تمتّع: سعی) 32
- (مقدم کردن سعی بر طواف) 33
- (فاصله زمانی سعی با طواف و نماز آن) 33
- [واجبات سعی] 33
- (واجبات و شرایط سعی) 33
- ترک سعی 33
- اشاره 33
- [شرایط سعی] 34
- اشاره 34
- (عمل پنجم عمره تمتّع: تقصیر) 34
- (تقصیر برای دیگری) 35
- (چگونگی خروج از احرام توسط تقصیر) 35
- (زمان و مکان تقصیر) 35
- (ترک تقصیر) 35
- (شرایط تقصیر) 35
- (بیرون رفتن از مکّه معظّمه با احرام حج) 36
- (احکام خاص زمان بین عمره تمتع و اعمال حج) 36
- (خارج شدن از مکّه بعد از عمره تمتّع) 36
- (خروج بدون احرام بعد از عمره تمتّع از مکه معظّمه) 36
- (ترک تقصیر در عمره مفرده و احرام مجدّد) 36
- (فصل دوم اعمال حج) 37
- اشاره 37
- (انجام دادن عمره مفرده بعد از عمره تمتّع) 37
- (فرض اکتفا به احرام عمره مفرده برای عمره تمتّع) 37
- اشاره 37
- (عمل اول حج: احرام) 37
- (زمان احرام حج) 38
- (مکان احرام حج) 38
- (طواف استحبابی بعد از احرام حج) 38
- اشاره 38
- (ترک احرام حج) 38
- (عمل دوم حج: وقوف در عرفات) 38
- (وقوف بر جبل الرحمه) 39
- (زمان وقوف و انواع آن) 39
- (کوچ کردن از عرفات پیش از غروب آفتاب) 39
- (نیّت وقوف) 39
- ( در وقوف طهارت شرط نیست) 39
- ( در وقوف مشعر طهارت شرط نیست) 40
- (نیّت وقوف مشعر) 40
- اشاره 40
- (زمان و انواع وقوف مشعر) 40
- (عمل سوم حج: وقوف در مزدلفه (مشعر)) 40
- اشاره 41
- (کوچ کردن از مشعر) 41
- [ترک وقوف مشعر و عرفات یا یکی از آنها] 41
- (ترک وقوفی که موجب بطلان حج می شود) 41
- (ترک وقوفی که موجب بطلان حج نمی شود) 41
- اشاره 42
- (شرایط پرتاب سنگ ریزه) 42
- (عمل چهارم حج و اوّل منی: رمی جمره عقبه (واجب اول ِ منی)) 42
- اشاره 42
- اعمال مِنی 42
- (زمان رمی) 42
- (کسی که قدرت بر رمی نداشته باشد) 43
- (فراموشی یا ترک رمی جمره) 43
- (شک در رمی و شرایط آن) 43
- (مشخصات سنگ ریزه) 43
- (عمل پنجم حج و دوّم منی: قربانی) 43
- (ترک قربانی کردن) 44
- (اگر بعد از ذبح بفهمد که قربانی شرایط را دارا نبوده) 44
- (اگر قربانی بعد از خرید، مریض یا معیوب شود) 44
- (زمان و مکان قربانی کردن) 44
- (مشخّصات قربانی) 44
- (کسی که نه قربانی دارد و نه پول آن را) 45
- (شراکت در قربانی) 45
- [کسی که پول دارد ولی قربانی نیابد 45
- (کفایت ذبح قربانی غیر واجد شرایط با عدم تمکن از سالم) 45
- (اگر بعد از روزه یا ذبح ناقص، قدرت حاصل شود) 46
- (شرایط ذابح) 46
- (عمل ششم حج و سوم منی: حلق یا تقصیر) (واجب سوم ِ منی) 46
- (مصرف قربانی) 46
- اشاره 46
- (تخییر بین حلق و تقصیر، برای مردان) 46
- (خارج شدن از مکه معظمه قبل از اعمال آن) 47
- (ترک حلق یا تقصیر) 47
- (زمان و مکان حلق و تقصیر) 47
- (مراحل سه گانه خروج از محرمات احرام) 47
- (نیّت حلق و تقصیر) 47
- اشاره 48
- اشاره 48
- 1 (طواف حج (عمل هفتم حج)) 48
- (انجام طواف مستحبی قبل از طواف حج) 48
- (اعمال پنج گانه مکه) 48
- 2 (نماز طواف حج) (عمل هشتم حج) 49
- 3 (سعی (عمل نهم حج)) 49
- اشاره 49
- (مرحله دوّم ِ خروج از محرّمات احرام) 49
- (کسانی که قدرت بر طواف نداشته باشند) 49
- 4 و 5 (طواف نساء و نماز آن) (عمل دهم و یازدهم حج) 49
- (وجوب طواف نساء مردان، زنان و کودکان) 50
- (کسی که طواف نساء را بر وقوفین مقدم کرده است) 50
- (نیّت طواف نساء) 50
- (افرادی که قادر بر طواف نساء یا نماز آن نباشند) 50
- (زمان طواف نساء و نماز آن) 50
- (مرحله سوّم ِ خروج از محرّمات احرام) 51
- (ترک طواف نساء و نماز آن یا باطل بودن آن) 51
- (عمل دوازدهم حج: بیتوته در منی) 51
- اشاره 51
- (شک در طواف نساء و نماز آن) 51
- (ترک بیتوته در منی) 52
- مقدار زمان واجب برای بودن در شب و روز در منی 52
- (عمل سیزدهم حج: رمی جمرات) 52
- (زمان کوچ از منی) 52
- (افرادی که بیتوته در منی بر آنها واجب نیست) 52
- اشاره 53
- (زمان رمی جمرات) 53
- (چگونگی رمی جمرات) 53
- (ترتیب در رمی) 53
- (کسانی که رمی در شب برای آنها جائز است) 53
- اشاره 54
- (کسانی که قدرت بر رمی ندارند و موارد نائب گرفتن) 54
- (بازگشت به مکه از منی) 54
- (فصل سوم احکام محصور و مصدود) 54
- 1 محصور 54
- (ترک رمی جمرات) 54
- (حصول بیماری و حصر قبل از وصول به مکه) 55
- (حصول بیماری و حصر قبل از احرام حج) 55
- (کسی که واجبات منی را نتواند انجام دهد) 55
- (حصول بهبودی نسبی بعد از فرستادن قربانی) 55
- (حکم حج سال آینده محصور) 56
- (اقسام مصدود) 56
- (میزان تحقق و عدم تحقق مصدودیّت) 56
- (مریضی که اعمال مکه را نتواند انجام دهد (بعد از منی)) 56
- اشاره 56
- (2 مصدود) 56
- (فصل چهارم تبدّل به حج افراد) 57
- اشاره 57
- (نوع قربانی) 57
- (افرادی که حج تمتع آنها بدل به افراد می شود) 57
- (کسی که حج خود را فاسد کرده و بعد از آن مصدود شود) 57
- (افرادی که دیر به مکه برسند) 58
- (افرادی که احرام نبسته یا عمره خود را باطل نموده اند) 58
- اشاره 58
- (مورد تبدیل حج تمتع مستحبی به افراد) 58
- (بانوان مُحرمی که می ترسند به وقوف عرفات نرسند) 58
- (زمان نیّت حج افراد) 59
- (اعمال حج افراد) 59
- (کیفیت حج افراد) 59
- (فرض فراغت ذمّه منوب ٌ عنه با حج افراد) 59
- (چند مساله): 59
- (مورد تبدیل حج نیابی و تبرّعی به حج افراد) 59
- (نیّت افراد و کشف عدم حیض در عرفات) 60
- (کشف خلاف بعد از نیّت حج افراد) 60
- (فرقهای عمره مفرده و عمره تمتّع) 60
- (احکام و اعمال عمره مفرده) 60
- اشاره 60
- (چگونگی انجام دادن عمره مفرده) 61
- (مکان احرام عمره مفرده) 61
- (گذشتن بدون احرام از میقات در عمره مفرده) 61
- (نیّت عمره مفرده) 61
- (آیا عمره مفرده بر کسی واجب است؟) 61
- (چگونگی خارج شدن از احرام عمره مفرده) 62
- (افرادی که در عمره مفرده، جلوتر از میقات می توانند مُحرم شوند) 62
- (تکرار عمره) 62
- (افرادی که بدون احرام می توانند به مکّه مکرّمه وارد شوند) 62
- (طواف نساء در عمره مفرده) 62
- (قصد ده روز) 63
- (انجام عمره مفرده بدون غسل جنابت) 63
- اشاره 63
- (مسائل متفرقه بعضی از احکام نماز در مکه معظمه و مدینه منوره) 63
- ( بعض مسائل مربوط به تقلید) 64
- (مسائل خمس مربوط به حج و عمره) 64
- (برداشتن خاک و سنگ) 64
- (حکم خاص مسجد الحرام و مسجد النبی) صلی اللّه علیه و آله و سلم 64
- (بعضی احکام مربوط به نجاست و طهارت) 64
- اشاره 65
- آداب، ادعیه و زیارت 65
- (مستحبات احرام) 65
- مستحبات سفر 65
- (فصل اول آداب و مستحبات حج) 65
- (غسلهای مستحب در مکه و مدینه) 65
- (مستحبات وارد شدن مکه معظّمه) 66
- (مکروهات احرام) 66
- (مستحبات دخول حرم) 66
- آداب و مستحبات طواف 67
- (آداب مسجد الحرام و مکه معظّمه) 67
- (مستحبات وقوف به عرفات) 68
- (مستحبات نماز طواف) 68
- (مستحبات احرام تا وقوف به عرفات) 68
- (مستحبات رمی جمرات) 69
- (مستحبات وقوف در مزدلفه) 69
- (مستحبات طواف حج و نماز آن و سعی) 70
- (مستحبات منی) 70
- (مستحبات حلق) 70
- (مستحبات قربانی) 70
- (فصل دوم ادعیه) 71
- (مستحبات دیگر مکه معظّمه) 71
- (مناجات حضرت امیر المؤمنین علیه السلام) 71
- (طواف وداع) 71
- (دعای کمیل بن زیاد) 72
- (دعای حضرت سید الشهداء امام حسین علیه السّلام در روز عرفه) 73
- (دعای حضرت مهدی صلوات اللّه علیه) 73
- (مناجات پانزده گانه (خمسه عشر) امام زین العابدین علیه السلام) 75
- 1 (مناجات توبه کنندگان) 75
- 2 (مناجاه شاکین) 75
- 3 (مناجات خائفین) 75
- 5 (مناجاه راغبین) 76
- 4 (مناجاه امیدواران) 76
- 6 (مناجاه شاکرین) 76
- 8 (مناجات مریدین) 77
- 9 (مناجات محبین) 77
- 7 (مناجات اطاعت کنندگان خداوند) 77
- 10 (مناجات متوسلین) 77
- 11 (مناجات المفتقرین) 78
- 13 (مناجات ذاکرین) 78
- 12 (مناجات عارفین) 78
- 15 (مناجات زاهدین) 79
- برخی از آداب زیارت 79
- (فصل سوم زیارات) 79
- 14 (مناجات معتصمین) 79
- (اذن دخول) 80
- (زیارت حضرت رسول اکرم) 80
- (زیارت رسول اکرم بعد از حج) 80
- (زیارت دیگر حضرت رسول اکرم) 80
- (زیارت جناب ابراهیم فرزند گرامی پیامبر اسلام) 81
- (زیارت حضرت صدیقه علیها السلام) 81
- (زیارت ائمه بقیع) 81
- (زیارت شهدای احد) 82
- (زیارت حضرت حمزه رضی اللّه عنه در احد) 82
- (زیارت جناب فاطمه بنت اسد والده حضرت أمیر المؤمنین علیه السلام) 82
- ( بعض مساجد معظمه در مدینه منوره) 83
- (زیارت جامعه کبیره) 83
- (زیارت امین اللّه) 83
1 در هنگام طواف باید مردها و زنها به نحوی که در نماز شرط شده، بدنشان پوشیده باشد و لباس آنها غصبی نباشد و بلکه بنا بر احوط سایر شرایطی که برای لباس نمازگزار شرط شده، دارا باشد. 2 اگر سهواً مقداری از موها یا اعضایی که پوشانیدن آن در حال طواف بر بانوان لازم است، معلوم بوده، به صحت طواف ضرر نمی زند. 2 حکم همراه داشتن اشیاء غصبی در طواف، مانند حکم همراه داشتن آن در نماز است. (تعویض لباس احرام) طوافی که در حال احرام انجام می شود، لازم نیست با لباسی باشد که در آن احرام صورت گرفته و تعویض آن مانعی ندارد ولی باید آن چه می پوشد، شرایط لازم را دارا باشد. (طواف با لباس دوخته) 1 پوشیدن لباس دوخته بر مردان مُحرم چه در حال طواف و چه صفحه : 122 غیر آن حرام است و با عمد کفاره دارد ولی به صحیح بودن طواف، ضرر نمی زند. 2 پوشیدن لباس دوخته برای مردان در طوافهایی که بعد از خروج احرام انجام می شود مانند طواف نساء و طواف حج و نسای آن جایز است.
(واجبات طواف)
اشاره
واجبات طواف هفت تاست:
(واجب اوّل طواف):
طواف باید از برابر «حجر الاسود» آغاز می شود و می توانند به خاطر اطمینان مقداری از قبل از آن شروع به حرکت نمایند، و نیّت آنها این باشد که طواف آنها از ابتدای حجر الاسود، آغاز شود. هر چند که بنا بر اقوی اگر به گونه ای باشد که عرفاً بگویند که طواف از حجر الاسود شروع شده است، کافی است. یک مسأله: کسی که اشتباهاً طواف را از غیر حجر الاسود شروع نماید مثلًا از رکن یمانی شروع کند و بعد از طواف یا بعد از سایر اعمال متوجه شود، در صورتی که کمبود آن را تا حجر الاسود جبران نماید طوافش صحیح است. صفحه : 123
(واجب دوّم طواف):
هر دوری به حجر الاسود ختم شود و در دور آخر نیز همان طور که گذشت مقداری از حجر الاسود بگذرد تا اطمینان پیدا نماید که دور را به پایان رسانیده است.
(واجب سوّم طواف:)
کعبه معظّمه باید در همه احوال طواف، در طرف چپ طواف کننده باشد؛ و میزان آن صدق عرفی است هم چنان که از عمل حضرت پیامبر اکرم صلی اللّه علیه و آله که سواره طواف می نمودند، این مطلب استفاده می شود. (دو مسأله:) شخصی که کودک را در بغل گرفته و طواف می دهد، شانه چپ کودک نیز حتی الامکان به طرف کعبه باشد. چنانچه طواف کننده در حال طواف بدون عمد، طرف جلوی او یا پشت سرش یا طرف راست او به طرف کعبه معظّمه شد، آن مقدار از طواف محسوب نمی شود و واجب است همان جزء را اعاده نماید.