- ( از چشمه سار ثقلین) 1
- ( به سوی تو ..) 1
- [مقدمه] 1
- (آیاتی از کلام وحی) 1
- (چهل حدیث) 2
- وجوب حج 3
- (عمره مفرده) 3
- (حج ّ تمتّع) 3
- (فصل اول آشنایی اجمالی با حج و عمره) 3
- اشاره 3
- (فصل دوم شرایط واجب شدن حج ّ تمتّع) 4
- (توضیح شرایط وجوب حج) 4
- اشاره 4
- شرط اوّل و دوم: حج «بلوغ» و «عقل»: 4
- اشاره 5
- 1 توانایی زمانی 5
- (شرط سوّم وجوب حج: استطاعت) 5
- (3 توانایی بدنی) 5
- 2 (توانایی طریقی (باز بودن و امن بودن راه حج)) 5
- 5 (استطاعت مالی یا بذلی) 6
- 4 (توانایی تأمین هزینه زندگی در زمان حج و بعد از آن) 6
- [چند مسأله] 7
- اشاره 8
- (حج ّ غیر مسلمان و غیر شیعه) 8
- (فصل سوم احکام حج میّت و وصیّت به حج) 8
- (نذر حج و تعارض نذر با حج) 8
- (اگر کسی که حج بر او واجب بوده وفات کند) 8
- (قضای حج ّ کسی که وصیّت به حج نکرده است) 9
- (فوریت نائب گرفتن) 9
- (کسی که وصیّت به حج کرده) 9
- ( از چه مکانی باید برای میّت، نائب گرفته شود؟) 9
- (وارث و نائب به فتوای مرجع خودشان عمل می کنند) 10
- (تعیین مبلغ حج در وصیت و کمی و زیادی آن) 10
- (زیاد و کم بودن اجرت) 10
- (اگر بر عهده میّت، حج، قرض، خمس، و زکات باشد) 10
- (تعیین اجیر یا مکان خاص در وصیّت) 11
- (اگر وصی ّ به حج، وفات کند) 11
- (معامله یا مصالحه مِلک در زمان حیات برای حج) 11
- (تلف شدن هزینه حج ّ میّت یا وفات اجیر) 11
- (فصل چهارم احکام نیابت) 12
- (اگر امانتی به اندازه هزینه حج، از میّت در نزد شخصی باشد) 12
- (انجام حج از طرف دیگری بدون اجرت) 12
- (شک یا اختلاف در واجب بودن حج بر میّت) 12
- ( در چه مواردی نائب گرفتن، لازم است) 12
- اشاره 12
- (مورد عدم صحت نیابت در حج) 13
- (شرایط نائب) 13
- (با انجام حج تبرّعی بر ورثه نائب گرفتن لازم نیست) 13
- (انجام عمره مفرده تبرّعی) 13
- (شرایط کسی که از طرف او نیابت صورت می گیرد) 14
- (جواز نیابت مرد از طرف زن و بالعکس) 14
- (جواز نیابت کسی که حج ّ نرفته) 14
- (اگر بر نائب حج واجب باشد) 14
- (اگر نائب قبل از اجیر شدن یا بعد از آن، مستطیع شود) 14
- (اگر نائب وفات کند یا نتواند به حج ّ برود) 15
- (تخلّف از مفاد قرارداد نیابت) 15
- (حکم استحقاق اجرت در فرض وفات نائب) 15
- (نحوه قرارداد نیابت برای حج) 15
- (تقدیم و تأخیر حج از مفاد قرارداد) 16
- (قربانی در حج نیابی) 16
- (اگر نائب حج ّ خود را فاسد کند یا کفّاره بر او ثابت شود) 16
- (قبول دو نیابت در یک سال) 16
- (کم و زیادی اجرت) 17
- (زمان پرداخت اجرت) 17
- (نیابت در بعضی از اعمال) 17
- (نیابت یک نفر به جای چند نفر) 17
- (نیابت چند نفر از طرف یک نفر) 17
- (فاصله و زمان عمره تمتّع و اعمال حج) 18
- (فصل اول احکام و اعمال عمره تمتّع) 18
- (مقدمه) 18
- اعمال [و احکام] حج [تمتّع] 18
- (نیّت نائب در اعمال حج ّ) 18
- (اعمال و احکام حج تمتّع) 18
- [میقاتهای پنجگانه] 19
- اشاره 19
- (مکان احرام (میقات)) 19
- اشاره 19
- (عمل اول عمره تمتّع: احرام) 19
- اشاره 20
- (واجبات احرام) 20
- [احکام میقاتها] 20
- (واجب اوّل ِ احرام: پوشیدن جامه احرام) 20
- (واجب دوم احرام: نیّت) 21
- (مستحبّات احرام) 21
- (واجب سوّم احرام «تلبیه») 21
- (توضیح محرّمات احرام) 22
- اشاره 22
- (کفّارات احرام با علم و عمد ثابت می شوند) 22
- (محرّمات احرام) 22
- (ترک عمدی طواف) 24
- (عمل دوم عمره تمتّع: طواف) 24
- اشاره 24
- (چگونگی و مکان ذبح و پرداخت کفّاره) 24
- شرط اوّل طواف: نیّت 25
- اشاره 25
- (ترک سهوی طواف) 25
- (شرایط طواف) 25
- (شرط دوّم طواف: طهارت از حدث) 25
- (شرط سوم طواف: پاک بودن بدن و لباس) 26
- (شرط پنجم طواف: ستر عورت) 26
- (شرط چهارم طواف: ختان) 26
- اشاره 27
- (واجب اوّل طواف): 27
- (واجبات طواف) 27
- (واجب سوّم طواف:) 27
- (واجب دوّم طواف): 27
- (واجب هفتم طواف:) 28
- (واجب چهارم طواف:) 28
- (واجب پنجم طواف:) 28
- (واجب ششم طواف:) 28
- (طواف مستحبی) 29
- (طواف احتیاطی) 29
- (جواز جماعت در نماز طواف) 30
- (واجب سوم عمره تمتّع: نماز طواف) 30
- اشاره 30
- (احکام خاص ّ طواف کودکان) 30
- (طواف ممنوع (قران)) 30
- (اگر کسی در غیر مقام نماز خواند) 31
- (زمان نماز طواف) 31
- (ترک نماز طواف) 31
- (وظیفه در هنگام ازدحام) 31
- (مکان نماز طواف) 31
- (افرادی که قرائت نماز آنها اشکال دارد) 32
- (مسأله جلوتر ایستادن خانمها در نماز طواف) 32
- (شک در نماز طواف و خواندن آن) 32
- (نیابت افرادی که قرائت آنها اشکال دارد) 32
- (عمل چهارم عمره تمتّع: سعی) 32
- (مقدم کردن سعی بر طواف) 33
- (واجبات و شرایط سعی) 33
- [واجبات سعی] 33
- اشاره 33
- ترک سعی 33
- (فاصله زمانی سعی با طواف و نماز آن) 33
- (عمل پنجم عمره تمتّع: تقصیر) 34
- اشاره 34
- [شرایط سعی] 34
- (چگونگی خروج از احرام توسط تقصیر) 35
- (زمان و مکان تقصیر) 35
- (شرایط تقصیر) 35
- (تقصیر برای دیگری) 35
- (ترک تقصیر) 35
- (ترک تقصیر در عمره مفرده و احرام مجدّد) 36
- (بیرون رفتن از مکّه معظّمه با احرام حج) 36
- (احکام خاص زمان بین عمره تمتع و اعمال حج) 36
- (خارج شدن از مکّه بعد از عمره تمتّع) 36
- (خروج بدون احرام بعد از عمره تمتّع از مکه معظّمه) 36
- (فرض اکتفا به احرام عمره مفرده برای عمره تمتّع) 37
- اشاره 37
- اشاره 37
- (انجام دادن عمره مفرده بعد از عمره تمتّع) 37
- (فصل دوم اعمال حج) 37
- (عمل اول حج: احرام) 37
- (زمان احرام حج) 38
- (عمل دوم حج: وقوف در عرفات) 38
- (ترک احرام حج) 38
- اشاره 38
- (طواف استحبابی بعد از احرام حج) 38
- (مکان احرام حج) 38
- (نیّت وقوف) 39
- (کوچ کردن از عرفات پیش از غروب آفتاب) 39
- (وقوف بر جبل الرحمه) 39
- (زمان وقوف و انواع آن) 39
- ( در وقوف طهارت شرط نیست) 39
- ( در وقوف مشعر طهارت شرط نیست) 40
- (زمان و انواع وقوف مشعر) 40
- (عمل سوم حج: وقوف در مزدلفه (مشعر)) 40
- (نیّت وقوف مشعر) 40
- اشاره 40
- (ترک وقوفی که موجب بطلان حج می شود) 41
- [ترک وقوف مشعر و عرفات یا یکی از آنها] 41
- اشاره 41
- (کوچ کردن از مشعر) 41
- (ترک وقوفی که موجب بطلان حج نمی شود) 41
- اشاره 42
- اشاره 42
- (زمان رمی) 42
- اعمال مِنی 42
- (عمل چهارم حج و اوّل منی: رمی جمره عقبه (واجب اول ِ منی)) 42
- (شرایط پرتاب سنگ ریزه) 42
- (مشخصات سنگ ریزه) 43
- (فراموشی یا ترک رمی جمره) 43
- (عمل پنجم حج و دوّم منی: قربانی) 43
- (شک در رمی و شرایط آن) 43
- (کسی که قدرت بر رمی نداشته باشد) 43
- (زمان و مکان قربانی کردن) 44
- (اگر قربانی بعد از خرید، مریض یا معیوب شود) 44
- (مشخّصات قربانی) 44
- (ترک قربانی کردن) 44
- (اگر بعد از ذبح بفهمد که قربانی شرایط را دارا نبوده) 44
- (شراکت در قربانی) 45
- [کسی که پول دارد ولی قربانی نیابد 45
- (کسی که نه قربانی دارد و نه پول آن را) 45
- (کفایت ذبح قربانی غیر واجد شرایط با عدم تمکن از سالم) 45
- (شرایط ذابح) 46
- (اگر بعد از روزه یا ذبح ناقص، قدرت حاصل شود) 46
- (تخییر بین حلق و تقصیر، برای مردان) 46
- اشاره 46
- (مصرف قربانی) 46
- (عمل ششم حج و سوم منی: حلق یا تقصیر) (واجب سوم ِ منی) 46
- (مراحل سه گانه خروج از محرمات احرام) 47
- (نیّت حلق و تقصیر) 47
- (خارج شدن از مکه معظمه قبل از اعمال آن) 47
- (زمان و مکان حلق و تقصیر) 47
- (ترک حلق یا تقصیر) 47
- (انجام طواف مستحبی قبل از طواف حج) 48
- (اعمال پنج گانه مکه) 48
- 1 (طواف حج (عمل هفتم حج)) 48
- اشاره 48
- اشاره 48
- 4 و 5 (طواف نساء و نماز آن) (عمل دهم و یازدهم حج) 49
- (کسانی که قدرت بر طواف نداشته باشند) 49
- اشاره 49
- 3 (سعی (عمل نهم حج)) 49
- 2 (نماز طواف حج) (عمل هشتم حج) 49
- (مرحله دوّم ِ خروج از محرّمات احرام) 49
- (کسی که طواف نساء را بر وقوفین مقدم کرده است) 50
- (نیّت طواف نساء) 50
- (افرادی که قادر بر طواف نساء یا نماز آن نباشند) 50
- (وجوب طواف نساء مردان، زنان و کودکان) 50
- (زمان طواف نساء و نماز آن) 50
- (مرحله سوّم ِ خروج از محرّمات احرام) 51
- (شک در طواف نساء و نماز آن) 51
- اشاره 51
- (ترک طواف نساء و نماز آن یا باطل بودن آن) 51
- (عمل دوازدهم حج: بیتوته در منی) 51
- (عمل سیزدهم حج: رمی جمرات) 52
- مقدار زمان واجب برای بودن در شب و روز در منی 52
- (ترک بیتوته در منی) 52
- (زمان کوچ از منی) 52
- (افرادی که بیتوته در منی بر آنها واجب نیست) 52
- (کسانی که رمی در شب برای آنها جائز است) 53
- (ترتیب در رمی) 53
- اشاره 53
- (زمان رمی جمرات) 53
- (چگونگی رمی جمرات) 53
- (فصل سوم احکام محصور و مصدود) 54
- اشاره 54
- (کسانی که قدرت بر رمی ندارند و موارد نائب گرفتن) 54
- 1 محصور 54
- (بازگشت به مکه از منی) 54
- (ترک رمی جمرات) 54
- (حصول بهبودی نسبی بعد از فرستادن قربانی) 55
- (کسی که واجبات منی را نتواند انجام دهد) 55
- (حصول بیماری و حصر قبل از احرام حج) 55
- (حصول بیماری و حصر قبل از وصول به مکه) 55
- (مریضی که اعمال مکه را نتواند انجام دهد (بعد از منی)) 56
- (میزان تحقق و عدم تحقق مصدودیّت) 56
- (اقسام مصدود) 56
- (حکم حج سال آینده محصور) 56
- (2 مصدود) 56
- اشاره 56
- (فصل چهارم تبدّل به حج افراد) 57
- (کسی که حج خود را فاسد کرده و بعد از آن مصدود شود) 57
- (افرادی که حج تمتع آنها بدل به افراد می شود) 57
- (نوع قربانی) 57
- اشاره 57
- اشاره 58
- (مورد تبدیل حج تمتع مستحبی به افراد) 58
- (بانوان مُحرمی که می ترسند به وقوف عرفات نرسند) 58
- (افرادی که دیر به مکه برسند) 58
- (افرادی که احرام نبسته یا عمره خود را باطل نموده اند) 58
- (چند مساله): 59
- (فرض فراغت ذمّه منوب ٌ عنه با حج افراد) 59
- (مورد تبدیل حج نیابی و تبرّعی به حج افراد) 59
- (اعمال حج افراد) 59
- (زمان نیّت حج افراد) 59
- (کیفیت حج افراد) 59
- (نیّت افراد و کشف عدم حیض در عرفات) 60
- اشاره 60
- (احکام و اعمال عمره مفرده) 60
- (فرقهای عمره مفرده و عمره تمتّع) 60
- (کشف خلاف بعد از نیّت حج افراد) 60
- (مکان احرام عمره مفرده) 61
- (گذشتن بدون احرام از میقات در عمره مفرده) 61
- (نیّت عمره مفرده) 61
- (آیا عمره مفرده بر کسی واجب است؟) 61
- (چگونگی انجام دادن عمره مفرده) 61
- (طواف نساء در عمره مفرده) 62
- (چگونگی خارج شدن از احرام عمره مفرده) 62
- (افرادی که در عمره مفرده، جلوتر از میقات می توانند مُحرم شوند) 62
- (افرادی که بدون احرام می توانند به مکّه مکرّمه وارد شوند) 62
- (تکرار عمره) 62
- اشاره 63
- (مسائل متفرقه بعضی از احکام نماز در مکه معظمه و مدینه منوره) 63
- (انجام عمره مفرده بدون غسل جنابت) 63
- (قصد ده روز) 63
- (بعضی احکام مربوط به نجاست و طهارت) 64
- (حکم خاص مسجد الحرام و مسجد النبی) صلی اللّه علیه و آله و سلم 64
- ( بعض مسائل مربوط به تقلید) 64
- (مسائل خمس مربوط به حج و عمره) 64
- (برداشتن خاک و سنگ) 64
- اشاره 65
- آداب، ادعیه و زیارت 65
- (فصل اول آداب و مستحبات حج) 65
- مستحبات سفر 65
- (مستحبات احرام) 65
- (غسلهای مستحب در مکه و مدینه) 65
- (مستحبات وارد شدن مکه معظّمه) 66
- (مستحبات دخول حرم) 66
- (مکروهات احرام) 66
- آداب و مستحبات طواف 67
- (آداب مسجد الحرام و مکه معظّمه) 67
- (مستحبات وقوف به عرفات) 68
- (مستحبات نماز طواف) 68
- (مستحبات احرام تا وقوف به عرفات) 68
- (مستحبات رمی جمرات) 69
- (مستحبات وقوف در مزدلفه) 69
- (مستحبات طواف حج و نماز آن و سعی) 70
- (مستحبات منی) 70
- (مستحبات حلق) 70
- (مستحبات قربانی) 70
- (فصل دوم ادعیه) 71
- (مستحبات دیگر مکه معظّمه) 71
- (مناجات حضرت امیر المؤمنین علیه السلام) 71
- (طواف وداع) 71
- (دعای کمیل بن زیاد) 72
- (دعای حضرت سید الشهداء امام حسین علیه السّلام در روز عرفه) 73
- (دعای حضرت مهدی صلوات اللّه علیه) 73
- 3 (مناجات خائفین) 75
- (مناجات پانزده گانه (خمسه عشر) امام زین العابدین علیه السلام) 75
- 1 (مناجات توبه کنندگان) 75
- 2 (مناجاه شاکین) 75
- 6 (مناجاه شاکرین) 76
- 4 (مناجاه امیدواران) 76
- 5 (مناجاه راغبین) 76
- 7 (مناجات اطاعت کنندگان خداوند) 77
- 9 (مناجات محبین) 77
- 8 (مناجات مریدین) 77
- 10 (مناجات متوسلین) 77
- 11 (مناجات المفتقرین) 78
- 12 (مناجات عارفین) 78
- 13 (مناجات ذاکرین) 78
- برخی از آداب زیارت 79
- 15 (مناجات زاهدین) 79
- (فصل سوم زیارات) 79
- 14 (مناجات معتصمین) 79
- (اذن دخول) 80
- (زیارت حضرت رسول اکرم) 80
- (زیارت رسول اکرم بعد از حج) 80
- (زیارت دیگر حضرت رسول اکرم) 80
- (زیارت حضرت صدیقه علیها السلام) 81
- (زیارت جناب ابراهیم فرزند گرامی پیامبر اسلام) 81
- (زیارت ائمه بقیع) 81
- (زیارت شهدای احد) 82
- (زیارت جناب فاطمه بنت اسد والده حضرت أمیر المؤمنین علیه السلام) 82
- (زیارت حضرت حمزه رضی اللّه عنه در احد) 82
- (زیارت جامعه کبیره) 83
- (زیارت امین اللّه) 83
- ( بعض مساجد معظمه در مدینه منوره) 83
1 لازم نیست تقصیر توسط خود شخص صورت گیرد و اگر دیگری، مقداری از مو یا ناخن او را بچیند، کافی است. 2 کسی که برای دیگری به وسیله چیدن مو تقصیر می نماید، نباید مُحرم باشد، چون گرفتن موی دیگری هم بر مُحرم حرام است، ولی گرفتن ناخن ِ دیگری توسط مُحرم، مانعی ندارد؛ لکن در فرض اول نیز بعید نیست تقصیر واقع شود، هر چند با کار حرام بر غیر صورت گرفته باشد.
(ترک تقصیر در عمره مفرده و احرام مجدّد)
اگر کسی در عمره مفرده تقصیر را انجام ندهد و مثلًا به مدینه منوّره صفحه : 148 برگردد یعنی به خارج حرم برود و مجدّداً جهت عمره دیگر مُحرم شود، احرام دوّم او صحیح نیست و باید ابتدا تقصیر نماید تا از احرام اول بیرون آید؛ و چنانچه احرام دوم او برای عمره تمتّع بوده، باید به میقات برگردد و مُحرم شود و در صورت عدم امکان بازگشت به میقات، در خارج حرم مُحرم شود. (تذکر:) طواف نساء و نماز آن در عمره تمتّع، واجب نیست و به جا آوردن آن به قصد رجا، مانعی ندارد.
(احکام خاص زمان بین عمره تمتع و اعمال حج)
(خارج شدن از مکّه بعد از عمره تمتّع)
کسی که عمره تمتع را انجام داده در صورتی که بداند که اگر از مکه خارج شود حج از او فوت می شود، نمی تواند خارج شود؛ و اگر می داند که اگر از مکه خارج شود به اعمال حج می رسد، می تواند خارج شود، اگر چه احوط عدم خروج است مگر با احرام برای حج.
(خروج بدون احرام بعد از عمره تمتّع از مکه معظّمه)
بعد از پایان یافتن عمره تمتّع اگر شخصی بدون احرام از مکه مکرّمه خارج شد و از میقاتهای احرام گذشت، مثلًا به مدینه منوّره رفت دو صورت دارد: 1 اگر ماهی که در آن جهت عمره، مُحرم شده بوده، نگذشته باشد، مثلًا در ماه ذی القعده عمره تمتع را انجام صفحه : 149 داده و در همان ماه به مکه مکرّمه برگردد، در این صورت می تواند بدون احرام وارد مکه مکرمه شود و از مکّه برای حج احرام ببندد و جهت انجام بقیه اعمال حج، روانه عرفات شود. 2 و اگر ماهی که در آن مُحرم شده بوده گذشته باشد پس محتاج به عمره تمتّع است و عمره قبل را عمره تمتع محسوب نکند، و بنا بر احتیاط برای عمره قبل، طواف نساء و نماز آن را انجام دهد.
(بیرون رفتن از مکّه معظّمه با احرام حج)
بعد از انجام عمره تمتّع و مُحرم شدن به احرام حج، خارج شدن از مکه معظّمه برای امور ضروری، مانعی ندارد.