مناسک حج و عمره مطابق با فتاوای حضرت آیه الله بهجت صفحه 40

کوچ کردن از عرفات پیش از غروب آفتاب با علم و عمد، حرام است ولی موجب بطلان حج نمی شود؛ و اگر کسی قبل از غروب کوچ نمود، چند حالت دارد: (الف) اگر عمداً کوچ کرده و پشیمان شده و بازگشته، بنا بر احتیاط، کفّاره بدهد. (ب) و اگر عمداً کوچ کرده و باز نگشت، باید یک شتر کفّاره بدهد و ظاهر آن است که باید آن را در منی در روز صفحه : 155 عید، نحر کند؛ و اگر نتواند یک شتر بدهد، باید هیجده روز روزه بگیرد و اظهر آن است که لازم نیست پی در پی باشد. ج و اگر سهواً کوچ کرده، اگر برگشت، چیزی بر او نیست. و اگر به خاطرش نیامد یا حکم را نمی دانست، و باز نگشت نیز بر او چیزی نیست. د اگر کسی سهواً کوچ کرده و متوجه شده و یا جاهل بوده و عالم شده و باز نگشته بنا بر احتیاط کفّاره ای که برای فرض عمد ذکر شد با ترتیب ذکر شده، برای او هم ثابت است. صفحه : 156

(عمل سوم حج: وقوف در مزدلفه (مشعر))

اشاره

واجب سوم از واجبات حج تمتّع «وقوف» در «مزدلفه» است و از ارکان حج محسوب می شود.

(زمان و انواع وقوف مشعر)

1 (وقوف اختیاری مشعر): الف وقوف اختیاری مشعر برای افرادی که عذری ندارند از طلوع فجر (وقت اذان صبح) روز عید قربان آغاز می شود؛ و هر چند بنا بر اشهر و احوط ماندن تا طلوع آفتاب، واجب است ولی مقدار رکن به اندازه ای است که عرفاً «بودن در مشعر» صدق کند و لو این که کم باشد؛ و اگر کسی عمداً قبل از طلوع، کوچ کند، حرام انجام داده ولی حج او صحیح است و بعضی یک گوسفند کفّاره واجب دانسته اند. ب بیتوته در مزدلفه (مشعر) در شب عید بنا بر احوط، واجب است. 2 (وقوف اضطراری مشعر): افرادی که به جهت عذری نتوانند وقوف اختیاری مشعر را درک نمایند، باید وقوف اضطراری نمایند. مشعر دارای دو وقت اضطراری است: الف اگر مقداری بین طلوع آفتاب تا ظهر روز عید در مشعر الحرام باشند، کافی است. صفحه : 157 ب زنان و کودکان و اشخاص پیر و بیماران و یا کسانی که کار ضروری دارند، وقوف در شب عید در مشعر برای آنها کافی است. برای این دسته افراد، جایز است بعد از صدق وقوف در شب با قصد قربت، قبل از طلوع فجر، به سوی منی کوچ نمایند.

(نیّت وقوف مشعر)

1 وقوف در مشعر الحرام باید با نیّت و قصد قربت باشد. 2 اگر کسی خواست علاوه بر نیّت قلبی آن را بر زبان آورد، می تواند این جمله را بگوید: «وقوف می نمایم در مشعر الحرام به نیّت حج تمتع واجب یا مستحب قربه إلی اللّه».

( در وقوف مشعر طهارت شرط نیست)

در وقوف در مشعر مانند وقوف در عرفات داشتن وضو و غسل، شرط نمی باشد.