مناسک حج و عمره مطابق با فتاوای حضرت آیه الله بهجت صفحه 44

(زمان و مکان قربانی کردن)

1 قربانی در روز عید در زمین «منی» انجام می شود. 2 قربانی باید بنا بر احتیاط بعد از رمی صورت گیرد، ولی اگر از روی فراموشی یا عمداً قبل از رمی صورت گیرد، کافی است. 3 اگر به علت تغییر محل، ذبح در «منی» ممکن نباشد و تأخیر انداختن آن و لو تا آخر ماه ذی الحجه موجب عسر و حرج نوعی باشد، در این صورت ذبح در خارج از «منی» با مراعات اقربیت به منی مانعی ندارد.

(ترک قربانی کردن)

1 اگر از روی فراموشی یا عذر دیگری، ذبح یا نحر را در روز عید ترک نمود، لازم است بنا بر احتیاط تا آخر ایام تشریق آن را به جا آورد؛ و اگر عذر او ادامه پیدا کرد، می تواند تا آخر ماه ذی الحجه تأخیر نماید و کافی خواهد بود. 2 کسی که عمداً ذبح را ترک نموده، به دستور مسأله بالا عمل نماید. 3 اگر کسی به جهتی مثلًا به اعتقاد این که گوشت تلف می شود- صفحه : 165 قربانی نکرد و تقصیر نمود و اعمال حج را انجام داد، باید قربانی نماید و اعاده حلق یا تقصیر لازم نیست و اعمال مکه معظّمه را احتیاطاً اعاده کند. 4 کسی که برای ذبح وکیل گرفته و با اعتقاد به این که او ذبح را انجام داده، حلق یا تقصیر نمود و اعمال حج را انجام داد، و بعد فهمید که وکیل ذبح نکرده باید ذبح را انجام دهد و اعاده حلق یا تقصیر لازم نیست.

(مشخّصات قربانی)

1 قربانی باید به ترتیب افضلیّت «شتر» یا «گاو» یا «گوسفند» باشد. شتر باید سال پنجم را تمام کرده باشد و داخل در سال ششم شده باشد؛ و گاو و بز بنا بر احتیاط داخل سال سوم باشند؛ و احتیاط واجب آن است که گوسفند یک سالش تمام و داخل در سال دوّم شده باشد. 2 قربانی باید از هر جهت سالم باشد؛ پس قربانی کور، یک چشم، شَل، گوش بریده و لو به مقدار کم، یا قربانی شاخ شکسته از اندرون،

یا اخته شده، یا بسیار پیر و بیمار، کفایت نمی کند. 3 احوط آن است که قربانی علاوه بر آن که مشهور فرموده اند که در گُرده های او «پیه» باشد به نحوی باشد که او را در عرف، لاغر هم نگویند. 4 احتیاط مستحب آن است که قربانی «تخم کوبیده» هم نباشد و قربانی که گوشش سوراخ یا شکافته شده یا «رگ مالیده» باشد عیبی ندارد و نیز احتیاط مستحب آن است که قربانی طوری نباشد که از اصل مادرزادی، شاخ و دم نداشته باشد. 6 شرایطی که برای قربانی ذکر شده، باید احراز شده، و بدون احراز نمی توان بنا بر سالم بودن آن گذارد.

(اگر بعد از ذبح بفهمد که قربانی شرایط را دارا نبوده)

1 اگر سن قربانی از آن چه که بیان شد کمتر باشد، کفایت نمی کند؛ و صفحه : 166 اگر بعد از ذبح بفهمد که قربانی سن ّ لازم را نداشته، باید قربانی دیگری ذبح نماید. 2 اگر قربانی را به عقیده این که سالم است خریداری نمود و ذبح کرد و بعد معلوم شد که معیوب است، کفایت نمی کند. 3 اگر قربانی را به عقیده این که چاق است ذبح کرد بعد فهمید که لاغر است، کافی است و نیاز به ذبح دیگر نیست. 4 هر گاه گمان به لاغر بودن قربانی داشت ولی به امید چاق بودن، آن را ذبح کرد و قصد او اطاعت دستور خداوند متعال بود و بعد معلوم شد که چاق بوده، کافی است.

(اگر قربانی بعد از خرید، مریض یا معیوب شود)