مناسک حج و عمره مطابق با فتاوای حضرت آیه الله بهجت صفحه 47

مردان می توانند حلق نمایند و یا تقصیر نمایند، یعنی می توانند سر بتراشند و یا از مو یا ناخن خود کوتاه نمایند؛ و سر تراشیدن بهتر است، و برای کسی که اولین بار حج می نماید (صروره) مستحب ّ موکّد است. 2 سر تراشیدن برای زنان جایز نیست و باید تقصیر نمایند و هم چنین است خنثای مشکل.

(نیّت حلق و تقصیر)

1 تقصیر باید با نیّت و قصد قربت انجام شود. 2 اگر کسی خواست نیّت بر زبان آورد می تواند این جمله را بگوید: «حلق یا تقصیر می نمایم به نیّت حج تمتع واجب یا مستحب قربه إلی اللّه».

(زمان و مکان حلق و تقصیر)

1 احتیاط آن است که حلق و تقصیر، بعد از رمی جمره و ذبح قربانی در روز عید انجام گیرد؛ ولی اگر به هر جهتی آن را بر رمی جمره یا قربانی یا هر دوی آنها مقدم نمود، اعاده آن لازم نیست. صفحه : 171 2 انجام دادن حلق و تقصیر در شب، مجزی است. 3 مکان حلق و تقصیر، منی است و اختیاراً در غیر آنجا جائز نمی باشد. 4 کسی که وظیفه او روزه گرفتن است، حلق یا تقصیر را باید در روز عید انجام دهد. 5 اگر به جهت عذر، ذبح قربانی از روز عید تأخیر افتاد، مقدم نمودن حلق و تقصیر جائز است.

(ترک حلق یا تقصیر)

1 هر گاه شخصی از روی فراموشی یا ندانستن مسأله، حلق یا تقصیر ننماید تا از منی بیرون رفت، باید به منی برگردد و آن را انجام دهد؛ و اگر بازگشت دشوار یا غیر ممکن باشد، هر جا که هست حلق یا تقصیر نموده و موی خود را در صورت امکان به منی بفرستد. 2 هر گاه از روی فراموشی یا ندانستن مسأله، حلق یا تقصیر ننمود تا بعد از طواف فهمید و به منی مراجعت نمود و حلق یا تقصیر نمود، اعاده طواف واجب است. 3 حکم ترک عمدی تقصیر یا حلق، مانند سهو است، لکن بنا بر احوط یک گوسفند کفّاره دارد.

(مراحل سه گانه خروج از محرمات احرام)

خروج از محرمات احرام در سه مرحله صورت می پذیرد: (مرحله اول): به وسیله حلق و تقصیر صورت می گیرد؛ و پس از آن که حاجی سر تراشید یا تقصیر نمود، غیر از مسائل زناشویی و بوی خوش، همه محرّمات احرام بر او حلال می شود؛ و حلال شدن صید از ناحیه صفحه : 172 احرام بعد از تقصیر و حلق، بی وجه نیست، هر چند که صید در حرم، بر مُحرم و غیر مُحرم، حرام است. (مرحله دوم): بعد از انجام طواف و نماز آن و سعی، بوی خوش بر حاجی، حلال می شود. (مرحله سوم): بعد از انجام طواف نساء و نماز آن، امور زناشویی نیز حلال می گردد.

(خارج شدن از مکه معظمه قبل از اعمال آن)