مناسک حج و عمره مطابق با فتاوای حضرت آیه الله بهجت صفحه 61

(آیا عمره مفرده بر کسی واجب است؟)

1 عمره مفرده بر افرادی که وطن آنها شانزده فرسخ یا بیشتر (حدود 86 کیلو متر) با مکّه مکرمه فاصله دارد، ابتداءً (یعنی عمره السلام آنها عمره تمتّع است نه مفرده) واجب نمی شود، هر چند بر انجام دادن آن قدرت داشته باشند، بنا بر این کسی که برای حج اجیر شده بعد از فراغت از اعمال حج نیابی، واجب نیست عمره به جا آورد هر چند در این هنگام، استطاعت بر عمره دارد، هر چند احتیاط مستحب آن است که به جا آورد. 2 افرادی که بخواهند به مکه معظّمه وارد شوند، با تفصیلی که خواهد آمد واجب است مُحرم شوند و تا اعمال لازم را انجام ندهند، از صفحه : 199 احرام خارج نمی شوند. 3 افرادی که جهت حج تمتّع به مکّه عزیمت می نمایند، عمره تمتّع انجام می دهند و با به جا آوردن آن لازم نیست عمره مفرده انجام دهند. 4 عمره مفرده به وسیله نذر و امثال آن، واجب می شود و در صورت تمکّن و به جا نیاوردن، علاوه بر قضا کفّاره نذر باید پرداخت شود. 5 وقتی وظیفه کسی از حج تمتع به حج افراد مبدّل می شود، بعد از آن عمره مفرده ای به جا آورده می شود.

(چگونگی انجام دادن عمره مفرده)

افرادی که جهت عمره مفرده عزیمت می نمایند، معمولًا در ابتدا به مدینه منوّره مشرف می شوند بعد از آن به طرف مکه حرکت می نمایند و در سر راه ِ مکه مکرّمه به «مسجد شجره» (که در ذو الحلیفه واقع شده) و میقات و مکان مُحرم شدن است می رسند؛ پس اعمال عمره مفرده با احرام در همین مکان به ترتیب ذیل آغاز می شود: 1 در ابتدا شخص،

جامه احرام بر تن می کند و با نیت ِ احرام، لبّیک می گوید، یعنی «مُحرم» می شود. 2 بعد از مُحرم شدن به سوی مکه معظّمه حرکت می نماید و در مکه گرد کعبه مشرّفه طواف انجام می دهد، یعنی هفت مرتبه دور خانه خداوند متعال، می گردد. 3 بعد از طواف، دو رکعت نماز طواف، در پشت مقام صفحه : 200 ابراهیم علیه السلام به جا می آورد. 4 بعد از آن، هفت مرتبه، مسافت بین «صفا» و «مروه» را می پیماید، یعنی سعی بین صفا و مروه را انجام می دهد. 5 بعد از سعی، «تقصیر» می کند. یعنی ناخن می گیرد، یا مقداری از مویش را می چیند، و تراشیدن سر نیز جایز بلکه افضل است. 6 بعد از تقصیر یا سر تراشیدن، هفت مرتبه دور خانه خدا به نیت طواف نساء می گردد. 7 بعد از طواف نساء، دو رکعت نماز طواف نساء، در پشت مقام ابراهیم علیه السلام به جا می آورد.

(نیّت عمره مفرده)

1 همین که کسی قصد دارد قربه إلی اللّه برای عمره مفرده، مُحرم شود، نیّت او محسوب می شود و گفتن لفظی واجب نیست ولی اگر خواست آن را به زبان بیاورد، می تواند این جمله را با قصد، بگوید: «مُحرم می شوم به نیّت عمره مفرده قربهً إلی اللّه». 2 اگر کسی هنگام احرام برای عمره مفرده اشتباهاً نیّت عمره تمتع نمود، اگر به قصد وظیفه بوده، عمره مفرده محسوب می شود و تکرار لازم ندارد.

(مکان احرام عمره مفرده)

1 افرادی که از میقات یا محاذات آن عبور می کنند، مکان مُحرم شدن آنها یکی از میقاتهای پنجگانه است که در احرام عمره تمتّع ذکر خواهد شد. 2 افرادی که در خود مکه هستند و می خواهند عمره مفرده به جا صفحه : 201 آورند، مکان مُحرم شدن آنان نزدیکترین فاصله خارج از حرم یعنی: «ادنی الحِل ّ» است که بهتر یکی از مکانهای «تنعیم» «جعرانه» و «حدیبیّه» است. 3 افرادی که از مسجد تنعیم برای عمره مفرده مُحرم شوند بنا بر احتیاط واجب نمی توانند در روز ماشین سقف دار سوار شوند.

(گذشتن بدون احرام از میقات در عمره مفرده)