مناسک حج و عمره مطابق با فتاوای حضرت آیه الله بهجت صفحه 67

برای وارد شدن مکه معظّمه نیز غسل مستحب است؛ و هنگام وارد شدن به مکه معظّمه مستحب است که شخص با حالت تواضع وارد شود؛ و کسی که از راه مدینه برود، از بالای مکه داخل شده و وقت بیرون آمدن از پایین آن بیرون آید.

(آداب مسجد الحرام و مکه معظّمه)

مستحب است مکلف برای وارد شدن به مسجد الحرام، غسل بنماید؛ و هم چنین مستحب است با پای برهنه و یا حالت آرامش و وقار وارد شود؛ و هنگام ورود، از در «بنی شیبه» وارد شود؛ و گفته اند که در «بنی شیبه» در حال کنونی، مقابل «باب السلام» است، بنا بر این خوب است که از «باب السلام» وارد شده و مستقیماً بیاید تا از اسطوانات بگذرد؛ و صفحه : 221 مستحب است بر در مسجد الحرام ایستاده و بگوید: «السّلام علیک َ أیّها النّبی ُ و رَحمَهُ اللّه ِ وَ بَرکاتُه ُ، بسم اللّه و بِاللّه ِ، وَ مِن َ اللّه ِ و ما شاءَ اللّه، السّلام ُ عَلی أنبیاءِ اللّه ِ و رُسُلِه ِ، وَ السّلام ُ علی رَسُول ِ اللّه، و السّلام ُ علی إبراهیم َ خَلیل ِ اللّه ِ، و الحَمدُ لِلّه ِ رَب ِّ العالمین». پس داخل مسجد الحرام شود و رو به کعبه دستها را بلند نموده و بگوید: «اللّهُم َّ إنِّی أَسأَلُک َ فی مَقامی هذا، فی اوّل ِ مناسِکی، إن تَقبَل َ تَوبَتی و إن تَجاوَزَ عن خَطیئَتی و تَضَع َ عنِّی وِزری، الحَمدُ لِلّه ِ الَّذِی بَلَغَنی بَیتَه ُ الحرام َ، اللّهُم َّ إنِّی اشهِدُک َ أن َّ هذا بیتُک الحرام ُ الّذی جعلتَه ُ مَثابَهً للناس ِ و أمناً مُبارکاً و هُدی ً للعالمین. اللّهُم َّ إنِّی عَبدُک َ، و البلدُ بلدُک، و البیت ُ بیتُک َ، جئت ُ اطلب ُ رَحمَتَک َ، و أؤُم ّ طاعَتَک َ، مُطیعاً لأمرک، راضیاً بقَدَرک، أسألک َ مسألهَ الفقیرِ إلیک، الخائف ِ لِعُقوبَتِک َ، اللّهُم َّ

افتَح لی ابواب َ رَحمَتِک َ، و استَعمِلنی بطاعتِک و مَرضاتِک». و در روایت دیگر وارد است که نزد در مسجد بگوید: «بسم اللّه ِ و باللّه، و مِن اللّه ِ وَ إلی َ اللّه ِ و ما شاء اللّه، و علی مِلَّهِ رسول ِ اللّه صلّی اللّه علیه و آله، و خیرُ الأسماء للّه، و الحَمدُ للّه، و السّلام ُ علی رَسُول ِ اللّه ِ صلّی اللّه علیه و آله، السّلام علی محمّد بن عبد اللّه، السلام علیک أیّها النَّبی و رحمهُ اللّه ِ و برکاتُه، السّلام ُ علی أنبیاءِ اللّه و رسله، السّلام ُ علی إبراهیم َ خَلیِل الرَّحمن ِ، السّلام ُ علی المُرسَلین َ، و الحَمدُ للّه ِ رَب ِّ العالَمین َ، السّلام ُ علینا و علی عبادِ اللّه ِ الصّالحین َ. اللّهُم َّ صل ِّ علی مُحَمَّدٍ و آل ِ مُحَمد، و بارِک عَلی مُحمّدٍ و آل محمّد، صفحه : 222 و ارحَم مُحمَّداً و آل َ مُحَمَّدٍ، کما صَلَّیت َ و بارَکت َ وَ تَرَحَّمت َ علی إبراهیم وَ آل ِ إبراهیم َ إنَّک َ حَمیدٌ مَجید، اللّهُم َّ صَل ّ عَلی مُحمَّد و آل مُحَمَّد عبدِک َ و رسولِک، و صَل ِّ علی إبراهیم َ خلیلِک َ، و علی أنبیائِک َ وَ رُسُلِک َ و سَلِّم عَلَیهِم، و سَلام ٌ علی المُرسَلین َ، و الحَمدُ لِلّه ِ رَب ِّ العالمین َ. اللّهُم َّ افتح لی ابواب َ رَحمَتِک َ وَ استَعمِلنی فی طاعَتِک َ وَ مَرضَاتِک َ و احفَظنی بِحِفظِ الإیمان ابَداً ما ابقَیتَنی جَل َّ ثَناءُ وَجهِک، الحَمدُ لِلّه ِ الّذی جَعَلَنی مِن وَفده ِ وَ زُوّارِه ِ، وَ جَعَلَنی مِمّن یَعمُرُ مَساجِدَه ُ، وَ جَعَلنی مِمّن یُناجیه ِ، اللّهُم َّ إنّی عَبدُک َ، وَ زائِرُک َ فی بَیتِک َ وَ عَلی کُل ِّ مَأتی ٍّ حَق ٌ لِمَن اتاه ُ وَ زارَه ُ، و انت َ خَیرُ مَأتی ٍّ وَ اکرَم ُ مَزورٍ. فَاسألُک َ یا اللّه ُ یا رَحمان ُ وَ بأنّک أنت َ اللّه ُ لا إله َ إلّا انت َ، وَحدَک َ لا شَریک َ لَک َ، وَ بِأَنَّک َ

واحِدٌ احَدٌ صَمَدٌ لَم تَلِد وَ لَم تُولَد، وَ لَم یَکُن لَک کُفُواً احَدٌ، و أن ّ محمّداً عَبدُک َ وَ رَسُولُک َ صلّی اللّه عَلیه ِ و عَلی اهل بیتِه، یا جَوادُ یا کَریم ُ یا ماجدُ یا جَبّارُ یا کَریم ُ، اسألُک َ إن تَجعَل َ تُحفَتَک َ إیَّای َ بزیارتی ایَّاک َ اوَّل َ شی ءٍ تُعطینی فَکاک َ رَقَبتی مِن َ النَّارِ». پس سه مرتبه می گوید: «اللّهُم َّ فُک َّ رَقَبتی مِن َ النَّار». پس می گوید: «و اوسِع علی َّ مِن رِزقِک َ الحَلال ِ الطیِّب ِ، وَ ادرَأ عنی شرَّ شیاطین ِ الإِنس ِ و الجِن ِّ، و شرَّ فَسَقَهِ العَرب ِ و العجَم ِ». و مستحب است وقتی که برابر حجر الأسود قرار گرفت بگوید: «أشهَدُ ان لا إله إلَّا اللّه ُ وَحدَه ُ لا شَریک َ لَه ُ، وَ اشهدُ ان ّ مُحَمَّداً عَبدُه ُ و رسولُه، آمَنت ُ باللّه و کَفَرت ُ بالطّاغوت ِ و باللّات ِ و العُزّی و بعبادهِ صفحه : 223 الشیطان ِ، و بعبادهِ کل ِّ نِدٍّ یُدعی من دُون ِ اللّه ِ». پس نزدیک حجر الأسود رفته و آن را استلام کند و بگوید: «الحَمدُ لِلّه ِ الَّذِی هَدانا لِهذا وَ ما کُنّا لِنَهتَدِی َ لَو لا أَن هَدانَا اللّه ُ، سُبحان َ اللّه و الحَمد لِلّه ِ و لا إله َ إلّا اللّه و اللّه اکبرُ، أکبرُ مِن خَلقِه ِ، اکبرُ مِمَّن اخشی و احذَرُ، و لا إله إلّا اللّه وحده ُ لا شریک َ له، له المُلک ُ و له ُ الحَمد، یُحیی و یُمیت ُ، و یُمیت ُ و یُحیی، بِیدِه ِ الخَیرُ، و هُوَ علی کل ِّ شی ءٍ قدیر». و صلوات بر پیغمبر و آل او بفرستد، و سلام بر پیغمبران بدهد همان گونه که وقت دخول مسجد سلام می داد؛ آن گاه می گوید: «إنّی أُومِن ُ بوعدِک َ وَ أُوفی بعهدِک». و در روایت معتبر وارد است

که: وقتی نزدیک حجر الأسود رسیدی دستها خود را بلند کن و حمد و ثنای الهی را به جا آور، و صلوات بر پیغمبر بفرست و از خداوند عالم بخواه که حج تو را قبول کند، پس از آن حجر را بوسیده و استلام نما؛ و اگر بوسیدن ممکن نشد، با دست لمس نما؛ و اگر آن هم ممکن نشد، اشاره به آن کن و بگو: «اللّهُم َّ امانتی ادَّیتُها، و میثاقی تعاهَدتُه ُ لتشهَدَ لی بالمُوافاه، اللّهُم َّ تصدیقاً بکتابک َ، و علی سُنَّهِ نبیِّک َ، اشهَدُ إن لا إله إلّا اللّه ُ وَحدَه ُ لا شَریک َ لَه ُ، وَ أن ّ مُحَمَّداً عَبدُه ُ وَ رَسُولُه ُ، آمنت ُ باللّه ِ وَ کَفَرت ُ بِالجِبت ِ وَ الطّاغوت ِ و باللّات ِ و العُزّی، و عِبادَهِ الشَیطان ِ وَ عبادهِ کل ّ نِدٍّ یُدعی مِن دون ِ اللّه ِ». و اگر نتوانی همه را بخوانی، بعضی را بخوان و بگو: «اللّهُم َّ إلیک َ، بَسَطت ُ یَدی، وَ فیما عِندَک عَظُمَت رَغبَتی فَاقبَل سبحَتی، وَ اغفِر لی وَ ارحَمنی، اللّهُم َّ إنّی اعُوذُ بِک َ مِن َ الکُفرِ وَ الفَقرِ وَ مَواقِف ِ الخِزی ِ فی الدُّنیا وَ الآخِره». صفحه : 224

آداب و مستحبات طواف

مستحب است که طواف کننده سر برهنه و پا برهنه، مشغول دعا و ذکر الهی باشد؛ و حرف بیهوده نزند؛ و گامها را نزدیک بردارد؛ و کارهایی که در نماز مکروه است، در طواف نیز ترک نماید. و به سند معتبر از حضرت رسول صلی اللّه علیه و آله و سلم- مروی است که «هر که طواف کند خانه کعبه را در وقت زوال با سر برهنه، و گامها را کوتاه بردارد، و چشم خود را از نامحرم و عورت به پوشاند، و حجر الأسود را در هر شوطی، دست

یا بدن بمالد بی آن که آزارش به کسی برسد، و ذکر الهی را از زبان قطع نکند، بنویسد از جهت او به عدد هر گامی هفتاد هزار حسنه و محو کند از او هفتاد هزار گناه و بلند کند در بهشت از برای او هفتاد هزار درجه و بنویسد از جهت او ثواب آزاد کردن هفتاد هزار بنده که بهای هر یک، ده هزار درهم باشد و او را شفیع سازد در هفتاد هزار نفر از اهل بیت او و برآورد از جهت او هفتاد هزار حاجت، اگر خواهد در دنیا به او برساند و اگر خواهد در آخرت.» در حال طواف مستحب است بگوید: «اللّهُم َّ انی اسألک َ بِاسمِک َ الّذی یُمشی بِه ِ عَلی طَلل الماءِ کما یُمشی به عَلی جَدَدِ الأرض، وَ أَسأَلُک َ بِاسمِک َ الّذی یَهتَزُّ لَه ُ عَرشُک َ، وَ أسألُک بِاسمِک َ الّذی تَهتَزّ لَه ُ أقدام ُ مَلائکتِک َ، و أسألُک َ باسمِک َ الَّذِی دَعاک َ بِه ِ مُوسی مِن جانِب ِ الطّور فَاستَجَبت َ لَه ُ و ألقَیت َ علیه ِ مَحَبَّهً مِنک َ، و أسألُک َ بِاسمِک َ الّذی غَفَرت َ بِه ِ لِمُحمّدٍ ما تَقدّم َ مِن ذَنبِه ِ وَ ما تأخّر، وَ أتَمَمت َ عَلَیه ِ نِعمَتَک َ أن تَفعَل َ بی کذا و کذا» و حاجت خود را بطلبد. و نیز مستحب است در حال طواف بگوید: «اللّهُم ّ إنّی إلیک َ فقیرٌ، و انّی خائِف ٌ مُستَجیرٌ، فَلا تُغَیِّر جِسمی، وَ لا تُبَدِّل اسمی». صفحه : 225 و صلوات بر محمّد و آل او بفرستد بخصوص وقتی که به در خانه کعبه معظّمه می رسد؛ و وقتی که به حجر اسماعیل رسید به ناودان نگاه نموده و بگوید: «اللّهُم َّ ادخِلنی الجَنَّه بِرَحمَتِک َ، و اجِرنی بِرَحمَتِک َ مِن َ النّارِ، وَ عافنی مِن َ السُّقم ِ، وَ

أوسِع عَلَی َّ مِن َ الرّزق ِ الحَلال، و ادرَأ عَنّی شَرَّ فَسَقَهِ الجِن ِّ و الانس ِ، و شَرَّ فَسَقَهِ العَرَب ِ و العَجَم ِ». و چون از حجر بگذرد و به پشت سر کعبه برسد، بگوید: « یا ذَا المَن ِّ و الطَّول ِ و الجُودِ و الکَرم ِ، إن ّ عَمَلی ضَعیف فَضاعِفه لی و تَقَبَّله ُ مِنی، إنّک انت َ السَّمیع ُ العَلیم ُ». و چون به رکن یمانی برسد، دست بردارد و بگوید: « یا اللّه ُ یا وَلی َّ العافیهِ، و خالِق َ العافیه، و رازق َ العافیه، و المُنعِم ُ بالعافیه، و المَنّان ُ بالعافیه و المُتَفَضِّل ُ بالعافیه عَلَی َّ و عَلی جمیع ِ خَلقِک َ، یَا رحمن َ الدّنیا و الآخرهِ و رَحیمَهُما، صل ِّ علی مُحَمَّدٍ و آل مُحمَّدٍ و ارزُقنا العافیهَ، و دَوام َ العافیهِ، و تمام َ العافیهِ، و شُکرَ العافِیَه، فی الدنیا و الآخرهِ یا ارحم َ الرّاحمین». پس سر به جانب کعبه بالا کند و بگوید: «الحَمدُ لِلّه ِ الَّذِی شَرَّفَک ِ وَ عَظَّمک ِ وَ الحَمدُ لِلّه ِ الَّذِی بَعَث َ مُحَمَّداً نَبیَّاً وَ جَعل َ عَلیَّاً إماماً اللّهُم َّ اهدِ لَه ُ خیارَ خَلقک َ وَ جنِّبه ُ شِرارَ خَلقک َ». و چون میان رکن یمانی و حجر الأسود برسد بگوید: «رَبَّنا آتِنا فِی الدُّنیا حَسَنَهً وَ فِی الآخِرَهِ حَسَنَهً وَ قِنا عَذاب َ النّارِ». صفحه : 226 و در شوط هفتم وقتی که به «مستجار» رسید، مستحب است دو دست خود را بر دیوار خانه بگشاید و شکم و روی خود را به دیوار کعبه بچسباند و بگوید: «اللّهُم َّ البَیت ُ بیتُک، و العبدُ عبدُک و هذا مکان ُ العائذ بک من النّار». پس به گناهان خود اعتراف نموده و از خداوند عالم آمرزش آن را بطلبد که إن شاء اللّه تعالی مستجاب خواهد شد، بعد