مناسک حج و عمره مطابق با فتاوای حضرت آیه الله بهجت صفحه 71

بدان که برای حاجی مستحب است که روز یازدهم و دوازدهم و سیزدهم را در منی بماند، و حتی به جهت طواف مستحب از منی بیرون نرود؛ و تکبیر گفتن در منی بعد از پانزده نماز و در غیر منی بعد از نماز که اول آنها نماز ظهر روز عید است مستحب می باشد و بعضی آن را واجب دانسته اند و بهتر در کیفیّت تکبیر، آن است که بگوید: «اللّه ُ اکبَرُ اللّه ُ اکبَرُ لا إله َ إلّا اللّه ُ وَ اللّه ُ اکبَرُ اللّه ُ اکبَرُ وَ لِلّه ِ الحَمدُ، اللّه ُ اکبَرُ عَلی ما هَدانَا، اللّه ُ اکبَرُ عَلی ما رَزَقَنا مِن

بَهیمَهِ الأنعام ِ، وَ الحَمدُ لِلّه ِ عَلی ما أَبلانا». صفحه : 240 و مستحب است مادامی که در منی اقامت دارد نمازهای واجب و مستحب را در مسجد «خیف» به جا آورد، و در حدیث است که صد رکعت نماز در مسجد خیف با عبادت هفتاد سال برابر است؛ و هر کس در آنجا صد مرتبه «سُبحان َ اللّه ِ» بگوید، ثواب آن برابر ثواب بنده آزاد کردن است؛ و هر کس در آنجا صد مرتبه «لا إله َ إلَّا اللّه ُ» بگوید، ثواب آن برابر است با ثواب کسی که احیای نفس کرده باشد؛ و هر کس در آنجا صد مرتبه «وَ الحَمدُ لِلّه ِ» بگوید، ثواب آن برابر است با ثواب خراج عراقین که در راه خدا تصدق نماید.

(مستحبات دیگر مکه معظّمه)

آداب و مستحبات دیگر در مکه معظّمه از این قرار است: 1 زیاد ذکر نمودن خدا و خواندن قرآن. 2 ختم نمودن یک قرآن. 3 خوردن از آب زمزم و بعد از خوردن این دعا را بخواند: «اللّهُم َّ اجعَله ُ عِلماً نافِعاً و رزقاً واسعاً و شِفاءً من کل ّ داءٍ و سُقم»، و نیز بگوید: «بسم اللّه، الحَمدُ للّه، الشُکرُ للّه» 4 نظر نمودن به کعبه و اکثار از آن. 5 در هر شبانه روز، ده مرتبه طواف نمودن: در اول شب، سه طواف و در آخر شب، سه طواف و پس از دخول صبح، دو طواف و بعد از ظهر، دو طواف. 6 هنگام توقف در مکه به عدد ایّام سال، یعنی سیصد و شصت مرتبه طواف نماید؛ و اگر این مقدار نشد، پنجاه و دو مرتبه؛ و اگر آن هم ممکن نشد، هر مقداری که بتواند. صفحه : 241

7 شخص «صروره» به خانه کعبه داخل شود؛ و مستحب است قبل از دخول غسل بنماید؛ و در وقت داخل شدن بگوید: «اللّهُم َّ إنَّک َ قلت وَ مَن دَخَلَه ُ کان َ آمِناً، فآمِنّی مِن عَذاب النَّارِ». پس دو رکعت نماز گذارده: در رکعت اول بعد از «حمد» «حم سجده» و در رکعت دوم بعد از «حمد» پنجاه و پنج آیه از سایر جاهای قرآن بین دو ستون بر سنگ قرمز بخواند. 8 دو رکعت نماز خواندن در هر یک از چهار زاویه کعبه؛ و بعد از نماز این دعا را بخواند: «اللّهُم َّ مَن تَهَیَّأَ أو تَعَبَّأ أو أَعَدَّ أو استَعَدَّ لِوفادَهٍ إلی مَخلُوق ٍ رَجاءَ رِفدِه ِ، و جائِزَتِه ِ وَ نَوافِلِه ِ وَ فَواضِلِه، فإلیک َ یا سَیِّدی تَهیِئتی وَ تَعبِئَتی وَ إِعدادی وَ استِعدادی رَجَاءَ رِفدِک َ وَ نوافلِلِک َ و جائِزتِک َ، فَلا تُخَیِّب الیوم َ رَجائی، یا مَن لا یَخیب ُ عَلَیه ِ سائِل ٌ، و لا یَنقُصُه ُ نائل ٌ، فإنِّی لم آتِک َ الیَوم َ بِعَمَل ٍ صالح ٍ قَدَّمتُه ُ، و لا شَفاعه مَخلُوق ٍ رَجَوتُه، و لکنِّی أتَیتُک َ مُقِرّاً بالظُّلم و الإساءَهِ علی نَفسی، فَإنَّه ُ لا حُجَّهَ لی و لا عُذر. فأسألُک َ یا مَن هُوَ کذلک أن تُصلّی َ علی مُحَمّد و آلِه ِ، و تُعطینی مَسألتی و تُقیلَنی عَثرتی و تَقلِبَنی بِرَغبَتی، و لا ترُدَّنی مَجبوهاً مَمنُوعاً و لا خائباً، یا عَظیم ُ یا عَظیم ُ یا عظیم ُ ارجوک َ لِلعَظیم، أسأَلک یا عظیم ُ إن تَغفِر لی الذَّنب َ العظیم َ لا إله إلّا أنت». و مستحب است هنگام خروج از کعبه سه مرتبه «اللّه ُ أکبَر» بگوید پس بگوید: «ǙęęљǙϙŢ َّ لا تجهِد بَلاءنا، ربَّنا و لا تُشمِت بِنا أعداءنا، فانَّک َ انت َ الضَّارُّ النَّافع». صفحه : 242 بعداً

پایین آمده و پله ها را دست چپ قرار داده کعبه را استقبال نماید و نزد پله ها دو رکعت نماز بخواند.

(طواف وداع)

برای کسی که می خواهد از مکه بیرون رود، مستحب است طواف وداع نماید؛ و در هر شوطی حجر الأسود و رکن یمانی را در صورت امکان استلام نماید؛ و چون به مستجار رسد مستحباتی که قبلًا برای آن مکان ذکر شد به جا آورد؛ و آن چه خواهد دعا نماید، بعداً حجر الأسود را استلام نموده و شکم خود را به خانه کعبه بچسباند، یک دست را بر حجر الأسود و دست دیگر را به طرف در گذاشته و حمد و ثنای الهی نماید و صلوات بر پیغمبر و آل او بفرستد، و این دعا را بخواند: «اللّهُم َّ صل ِّ علی مُحمَّد عَبدک َ وَ رَسولِک َ وَ نَبیِّک َ و امینِک َ و حبَیبِک َ وَ نجیبِک َ و خِیَرِتِک مِن خلقِک َ، اللّهُم َّ کما بَلَّغ َ رِسالاتِک َ، و جاهدَ فی سبیلِک، و صَدَع َ بأمرِک َ، و أوذی فیک َ و فی جَنبِک َ، و عَبَدَک َ حتی أتاه ُ الیقین ُ، اللّهُم َّ اقلِبنی مُفلِحاً مُنجِحاً مُستجاباً لی بأفضَل ِ ما یرجِع به أحدٌ مِن وَفدِک َ مِن َ المَغفِره و البَرَکهِ و الرِّضوان ِ و العافیه». و مستحب است وقت بیرون آمدن از باب «حناطین» که مقابل «رکن شامی» است بیرون رود و از خداوند متعال، توفیق مراجعت را بطلبد و وقت بیرون رفتن، مقداری خرما خریده و آن را بر فقرا تصدق نماید. صفحه : 243

(فصل دوم ادعیه)

(مناجات حضرت امیر المؤمنین علیه السلام)