سوگنامه فدک صفحه 306

نزدیک شوند.

از آیه شریفه برمی‌آید که مشرک نجس است و هر نجسی محتاج به تطهیر است. در نتیجه ایمان را مظهر آن قرار داد و فرمود:

(یا ایها الذین آمنوا اتقو الله حق تقاته و لا تموتن الا و انتم مسلمون) [566] .

ای کسانی که ایمان آورده‌اید، آنچنان که شایسته‌ی ترس از خداست از او بترسید و جز در مسلمانی نمیرید.

و رسول اکرم و در بدو بعثت می‌فرمود: «قولوا لا اله الا الله تفحلوا».

نماز سبب دوری از کبر است

«و الصلاه تنزیها لکم عن الکبر» و واو در «والصلاه» برای عطف است. یعنی «و جعل الله الصلاه تنزیها- الخ» که معنای عبارت این می‌شود: خداوند متعال نماز را برای شما سبب و وسیله دوری از کبر قرار داد. سر مطلب آن است که کلمه‌ی «صلاه» در اصل لغت به معنای دعا است و در اصطلاح شرع عبارت است از دعای مخصوص که اول آن تکبیره الاحرام و آخر آن تسلیم باشد [567] پس مجموع قرائت و قیام و رکوع و سجود و سایر اذکار و او راد را صلاه می‌گویند و چون مشتمل است بر سجود و سجده در اصل لغت عرب به معنای خضوع و خشوع است پس صلاه خضوع آور است و بدیهی است که خضوع ناشی از تواضع است که ضد تکبر است. پس صلاه برای در هم شکستن تکبر و خودخواهی است و نمازگزار واقعی نمی‌تواند تکبر داشته باشد. و لذا فرمود: «تنزیها لکم عن الکبر».

برای مزید توضیح می‌گوییم: بشر به مقتضای فطرت حیوانی دارای خوی تفرعن و خودبینی است و اگر در مکتب دین تربیت نشود از تواضع و فروتنی