سوگنامه فدک صفحه 371

9- قطفان یعنی غزوه ذی أمر در سرزمین نجد در محرم سال سوم.

10- بحران که معدنی است در حجاز در ناحیه‌ی فرع در ربیع الاخر سال سوم.

11- احد در شوال سال سوم.

12- حمراء الأسد در شوال سال سوم.

13- بنی نضیر در ربیع الاول سال چهارم.

14- ذات الرقاع در سرزمین نخل در جمادی الاولی سال چهارم.

15- دومه الجندل در ربیع الول سال پنجم.

16- خندق که همان غزوه‌ی احزاب است در شوال سال پنجم.

17- بنو قریظه در ذی‌قعده و ذی‌حجه‌ی سال پنجم.

18- بنو لیحان یا غزوه عصفان بر سر طایفه‌ی هذیل در جمادی الاولی سال 6.

19- ذی قرد یا غزوه غابه یا غزوه‌ی فزع در جمادی الالی سال ششم.

20- بنو مصطلق یا غزوه‌ی مریسیع بر سر خزاعه در شعبان سال ششم.

21- حدیبیه در ذی‌قعده‌ی سال ششم.

22- خیبر در محرم سال هفتم.

23- فتح مکه در رمضان سال هشتم.

24- حنین در شوال سال هشتم.

25- طایف در شوال سال هشتم.

26- تبوک در رجب سال نهم [713] .

که در نه غزوه از این غزوات حضرتش قتال فرمود، که عبارتند از: 1- بدر کبری 2- احد 3- خندق 4- بنوقریظه 5- بنو المصطلق 6- بنی لیحان 7- خیبر 8- فتح مکه 9- حنین.

و اما سرایای آن حضرت، یعنی نبردهای که به دستور آن حضرت به وقوع می‌پیوست ولی شخصا رسول خدا در آنها حضور نداشت و برای فرماندهی سپاه امیری منصوب می‌داشتند جمعا سی و شش سریه بود به تفضیلی که در تواریخ