سوگنامه فدک صفحه 75

فرزندان حضرت زهرا

اشاره

حال، اگر زن و شوهری به تمام معنا شایسته و کامل بودند فرزندانی هم که از آنان به هم می‌رسد هم به تمام معنا شایسته‌اند؛ زیرا فرزند ثمره‌ی وجودی پدر و مادر هستند. در توضیح هر چه بیشتر مطلب می‌گوییم:

پدر در امر زناشویی به منزله‌ی صاحب بذر است نطفه‌ی او حکم بذر را دارد و مادر به مثابه‌ی زمینی است که بذر در آن پاشیده می‌شود و اولاد بسان میوه‌هایی هستند که از بذر عاید می‌شود. پس در رسیدن به ثمره‌ی مطلوب سه شرط وجود دارد: اول بذر بی‌عیب و نقص باشد. دوم زمین مساعد با بذر باشد و سوم توجه نمودن به محصول از نظر آب و کود و سایر اموری که باید مراعات شود، که از تمام این شرایط به مقتضی تعبیر می‌کنیم. پس اگر این شرایط فراهم شود و مانعی از قبیل آفات بوجود نیاید، بدون شک محصول عالی است. اما در صورتی که یکی از شرایط سه‌گانه برقرار نباشد، فی‌المثل بذر معیوب باشد یا زمین مساعد برای زراعت نباشد - مانند زمین کویر - یا توجه به محصول نشود مثل اینکه آب به موقع به آن نرسد، یا تمام شرایط موجود باشد؛ ولی مانعی بوجود آید- مانند سرما و گرمای فوق‌العاده و یا وزیدن بادهای سموم و سایر آفات- باز هم نتیجه مطلوب عاید نمی‌شود. به همین جهت است که فلاسفه می‌گویند برای تأثیر علت در معلول تنها وجود علت و معلول کافی نیست؛ بلکه باید در معلول مقتضی برای تاثر موجود باشد و مانع هم مفقود گردد؛ زیرا با وجود مانع علت در معلول اثر نمی‌کند، مثل اینکه چوب تر تا خشک نشود نمی‌سوزد.

در مورد پیوند انسانی با انسان دیگر که از آن تعبیر زناشویی می‌شود قضیه از این قرار است. نطفه‌ی پاک و صالح به تنهایی کافی نیست. اگر زمین رحم مادر،