بسوی خدا می رویم با حج صفحه 120

همانجا محرم شود، آیا مورد سؤال با کسی که برای محرم شدن پیش از میقات نذر می کند فرقی ندارد؟ به هر حال هر کس باید به حسب اجتهاد یا فتوای مجتهد خود رفتار کند.

تکلیف حاجیانی که به نذر محرم نشده اند و از میقات عبور نمی کنند چیست؟ بر آن ها واجب نیست که به میقات برگردند. پس تکلیف آن ها این است که از محاذات میقات محرم شوند. محاذات؛ یعنی چه و چگونه احراز می شود؟ احراز محاذات با علم یقینی است و اگر نشد ظن کافی است؛ مشکل، معنای محاذات است که آیا عرفی است یا حقیقی؟

محاذات عرفی آن است که در هنگام عبور، اهل عرف بگویند مقابل یکی از میقات ها رسیده و چون احراز محاذات حقیقی دشوار است، آن را عموماً شرط نمی دانند و مفهوم آن برای اهل علم هم مشخص نیست. احکام دین اگر روی این دقت ها قرار گیرد، عمل بسیار مشکل می شود.

مرحوم آقا سید محمدکاظم در عروه الوثقی برای محاذات حقیقی تعریفی آورده که از آن، مطلب روشنی به دست نمی آید.

آیه الله بروجردی: در حاشیه می گویند: مقصود سید این است که اگر دایره ای رسم کنیم که مرکز دایره، مکه باشد و محیط دایره از میقات عبور کند. تمام نقاط محیط دایره، میقات است. بعد می گویند ظاهر آن است که محاذات عرفی کافی است.

اینک بنگریم محاذات برای مسافران دریا چگونه است؟ چه بنابر