بسوی خدا می رویم با حج صفحه 141

که آیات قرآن از رادیوهای کشورها پخش شود از اینجا پخش می شد و در هر سال روز مبعث که روز قیام و نورباران است، آیات نخستین قرآن از اینجا به گوش دنیا می رسید! این کوه نخستین برج موجگیر بود و قلب و دستگاه فکری رسول اکرم از اینجا امواج الهام و صوت فرشتگان را گرفت و به دنیا منعکس کرد.

هر نقطه ای از این سرزمین خاطره ای برمی انگیزد

نزدیک غروب است و دل درّه ها و دامنه کوه ها تاریک شده، اشعه آفتاب از کناره های دور افق و از روی تخت سنگ های سیاه و براق کوه ها، کم کم دامن زرین خود را جمع می کند. چشم را به هر سو که می گردانم، خاطراتی را برمی انگیزد! این خاطرات چشم را در جهت مخصوصی متوقف و پا را از حرکت باز می دارد.

گوشه مسجدالحرام از میان شهر از یکسو به چشم می آید. سمت مشرق، شعاب و درّه هایی است که خانه های بنی هاشم و شعب ابوطالب یا شعب علی که دو سال مسلمانان در آن حبس بودند و دو یا سه روز به اطفال معصوم و زنان شیرده غذا نمی رسید در آنجاها بوده!

غار ثور که جای اختفای رسول خدا و محل هجرت و مبدأتحوّل تاریخ است، در میان زنجیره و شکاف کوه هایی است که رشته های آن به طرف جنوب غرب مکه ممتد است.

باز هم از مسجدالحرام

رفقا می گویند هوا تاریک است برگردیم، می خواهیم به طرف مسجدالحرام سرازیر شویم ولی با کوچه های پرپیچ و خم و تاریک و گرمی هوا و زیادی سنگلاخ و کثافات، مراجعت مشکل است! وارد منزل شدیم. فرش و رختخواب و غذا و آب را با همت رفقا برداشته خود را به پشت بام بلند منزل رساندیم. سراسر بیابان و کوه ها را دامن ظلمت پوشانده، فقط وسط درّه مکه نورباران است، چون عموم خانه های مکه چراغ برق ندارد. مسجدالحرام و اطراف آن، شب ها در پرتور نور برق ها بهتر دیده می شود. بانگ مؤذن از قلب مسجد برخاست و در میان کوه و وادی پیچید؛ الله اکبر، الله اکبر! با اذان های فارسی و اردبیلی خیلی فرق دارد. لهجه قوی و خالص عربی به یاد می آورد نخستین اذان را که از بالای بام این مسجد، از حنجره بلال خارج شد و روحیه مقاومت کفار و بت پرست ها و بت تراش ها را از میان برد. این بانگ ضربه ای بود که بر بت ها و عقاید باطل آن ها وارد آمد و این ندا، در دنیا هر چه پیش رفت و به هر جا رسید، بت ها را واژگون کرد و بت پرستی را درهم شکست!

در این جا آسمان نزدیک می نماید و ستارگان از هر جا فروزنده ترند، به نظر میِ رسد به این نقطه زمین، توجه مخصوصی دارند. در این قمست از زمین، هم آهنگی خاصی میان آسمانیان و زمینیان وجود دارد؛ سیاحان افلاک با لباس های یکرنگ نور! دامنکشان، دسته دسته از کنار افق ظاهر می شوند و برای طواف به گرد مرکز هستی،