بسوی خدا می رویم با حج صفحه 84

و کیسه طمعش پر نشده بود که دیگر همه به هیجان آمدند و اتومبیل حرکت کرد. همه از تنگی جا و سر و صدا و آٍه و ناله زن ها و بچه های عرب در زحمت و متأثر بودیم، چه باید کرد؟ هنوز اول سفر است باید بردبار و صبور بود، از این وقایع بسیار در پیش داریم. ناملایمات و گرفتاری ها برای همین است که روحِ تحمّل و حکومت بر نفس پیدا شود، چه ناملایماتی که لازمه زندگیست و چه برای انجام وظیفه و تکلیف است.

این دیگ ز خامی است که در جوش و خروش است چون پخته شد و لذت دم دید خموش است

اوضاع نابسامان سرحدّ ایران و عراق

شب رسید، چند ساعتی استراحت کردیم. پیش از ظهر از حوالی کرمانشاه عبور کردیم، از اینجا وضع و آداب تغییر می یابد. قهوه خانه ها پرجمعیت و بازار قمار گرم است. لباس های کردی، سبیل های کلفت، پیراهن ها و عقال های عربی زیاد دیده می شود. لهجه ها مخلوط از فارسی و کردی و عربی است. فعالیت قاچاقچیان و قاچاق بران در گاراژها، قهوه خانه ها و ادارات زیاد است. چشم های ناآرامشان به هر گوشه و کنار و به سوی هر ماشین و در میان هر جمعیتی کار می کند و با کارمندان دولت و مأموران سرحدّی، ایما و اشارات و لغاتی دارند. در چند کلیومتر میان قصر و خانقین چندین مرکز گمرکی و تفتیش برقرار است که در هر یک، باید چند ساعت مسافران معطل شوند. هر چه