بسوی خدا می رویم با حج صفحه 88

باشد، اگر استخاره- چنان که معمول است- مطابق با دستور باشد، در موردی است که خیر و شرّ را از راه نظر و مشورت نتوان تشخیص داد و شخص دچار تحیّر شود، کسانی که در هر موردی دانه های تسبیح را پس و پیش می برند، فکر را در دیدن جهات مختلف امور حیاتی و عاقبت اندیشی از کار می اندازند و نمی توانند اراده ثابت و محکمی داشته باشند، پوشیده بودن مصالح برای تکمیل عقل و قوای نفسی است.

یکی از علمای دین می گفت: اگر استخاره به این اندازه لازم بود، خداوند با هر کسی یک تسبیح گوشتی می آفرید! به هر حال حجاج از جهت سلیقه یا مشورت یا استخاره هر دسته ای راهی در پیش گرفتند و به وسیله ای متوسّل شدند. ما هم به دام شرکت فتح افتادیم، از هر نفر هفتاد و پنج دینار عراقی (هزار و پانصد تومان) گرفت تا از عراق به بیروت با اتومبیل های نرن درجه دو ببرد و از بیروت به جده با طیّاره و همچنین برای بازگشت. در میان این عجله و سرگردانیِ حجاج، بازار صراف ها و مهمان خانه ها و گاراژدارها و شرکت ها گرم شد و هر چه می خواستند می گرفتند و هر نوع معامله انجام می دادند. این زیان ها و ناراحتی ها را بیشتر از ناحیه دولت ایران باید دانست که آن قدر اجازه را به تأخیر انداخت تا وقت بر حجاج تنگ و میدان برای متعدّی ها باز شد، جیب برهای بغداد هم فرصت خوبی به دست آوردند. بین بغداد و کاظمین و بازار صراف ها خطرناک ترین نقاط بود که باید حواس حجاج هنگام وصول حواله وتعویض پول جمع باشد، تنها حرکت کردن