- مقدمه معاونت آموزش و تحقیقات 1
- مقدمه مترجم 5
- اشاره 7
- پیشگفتار 7
- ماجرای تجدید بنای کعبه 8
- اهداف نورانی 10
- شعارهای وحدت 11
- اسامی کعبه در قرآن 11
- حل مشکل: 18
- مسجدالنبی ص و تحولّات ساختمانی آن 19
- فضیلت نماز در مسجدالحرام 19
- چگونگی به وجود آمدن مسجدالحرام و اهمیّت آن 19
- فضیلت نماز در مسجدالرّسول 21
- استحباب زیارت رسول خدا صلیالله علیه وآله 21
- چه کسی حدود را معیّن کرد؟ 22
- اهمیت حرم 22
- حدود مکه 22
- حدّ حرم مکّه مکرّمه: 22
- حدود حرم نزد شیعه 23
- اجمالی از احکام حرم 23
- حدّ حرم نبوی ص کدامست؟ 24
- آیا صید کردن از حرم مدینه جایز است یا نه؟ 25
- مکّه یا مدینه، کدام یک افضل هستند؟ 26
- ادلّه وجوب حج: 28
- اقسام حج: 28
- اشاره 28
- کتاب حج 28
- بر چه کسانی حجّ واجب است؟ 29
- شرائط صحّت حج 30
- دو مسأله در حج کودک: 31
- شرائط وجوب حجّ 32
- آیا استطاعت عقلی است یا شرعی و ...؟ 33
- مقصود اصلی از این واژهها چیست؟ 33
- دو فرع لازم: 34
- فوریت وجوب حج: 35
- دفاع از فتوا: 35
- فروعات استطاعت: 36
- مسائل نیابت 43
- شرائط حج نیابتی: 44
- فروعات حج نیابتی 46
- عمره: 48
- اشاره 48
- 2 اهمیّت عمره مفرده: 49
- 1 معنای لغوی و شرعی عمره: 49
- 3 و 4 اقسام عمره و فرق آنها: 50
- 7 حکم عمره مفرده: 51
- 5 چگونگی خروج از احرام در عمره مفرده 51
- 6 شرائط عمره مفرده: 51
- 8 افعال عمره 53
- تکمیل: 54
- اقسام حج و اموری در آن 56
- اشاره 56
- اقسام میقات: 60
- مواقیت احرام: 60
- مسائلی در میقات: 62
- احرام و مسائل آن: 66
- مکان نیّت: 67
- لبّیک گفتن: 68
- دو جامه احرام 69
- مسائلی در تلبیه: 69
- مسائل لباس احرام 70
- محرمات احرام 72
- مسائل لازم: 77
- نکات تکمیلی بحث: 92
- احکام طواف 93
- اشاره 93
- انواع طواف 94
- شرائطی که خارج از حقیقت طواف هستند: 98
- شرائط داخل در حقیقت طواف: 101
- نماز طواف: 104
- مستحبات طواف: 105
- احکام طواف و مسائل آن 106
- مکروهات طواف 108
- اشاره 109
- سعی و احکام آن: 109
- کیفیت و شرائط سعی: 110
- مسائل سعی: 111
- نکاتی در احکام سعی 113
- مستحبات سعی 113
- تقصیر: 114
- وظیفه حاجی در عمره، حلق است یا تقصیر؟ 115
- تقصیر با چه چیز محقق میشود؟ 115
- حلق یا تقصیر، کدامیک؟ 116
- مسائل حلق و تقصیر: 117
- مسائل وقوف 119
- اشاره 119
- عرفه کجاست و چرا بدین نام معروف گشت؟ 120
- آیا وقوف رکن است یا نه؟ 120
- زمان وقوف در عرفه 120
- مسائل وقوف 121
- اقسام وقوف به عرفه و مشعر: 124
- اشاره 126
- وقوف به مزدلفه: 126
- وجوب توقّف در مزدلفه: 127
- نکاتی درباره مزدلفه: 127
- آیا وقوف رکن است؟ 127
- وقوف به مشعر بعد از طلوع فجر: 129
- بیتوته در مزدلفه 129
- مستحبات وقوف به مشعر: 130
- زمان وقوف به مشعرالحرام: 130
- مسائل لازم: 131
- اشاره 133
- اعمال منی (رمی قربانی حلق و تقصیر) 133
- رمی جمره عقبه: 133
- مسائل رمی: 135
- شرائط رمی: 135
- مستحبات رمی: 136
- هدی و اقسام آن: 136
- صفات هدی: 138
- هدی بر چه کسانی واجب است؟ 138
- مکان و زمان نحر یا ذبح: 139
- حکم گوشت قربانی: 140
- بدل و عوض هدی: 141
- تقلید و اشعار: 142
- وکالت در ذبح 142
- حلق و تقصیر: 143
- بیتوته در منی: 143
- مستحبات هدی: 143
- نکاتی در بیتوته: 144
- رمی جمرات در ایام تشریق: 145
- کیفیت رمی جمرات: 146
- رجوع به مکّه: 148
- طواف وداع: 149
- خاتمه: 149
- اشاره 150
- احکام مصدود و محصور: 150
- احکام محصور: 152
- فوت حج چگونه محقق میشود؟ 154
- حکم کسی که، حج از او فوت شود: 154
مقدمه معاونت آموزش و تحقیقات
بسم الله الرحمن الرحیم
«یکی دیگر از وظائف مهمّ، قضیه آشنا کردن مردم است به مسائل حجّ، آدم بسیار میبیند که حجّ میروند، زحمت میکشند، لکن مسأله حجّ را نمیدانند ..». امام خمینی رضوانالله تعالی علیه
حجّ نمایشی پرشکوه، از اوج رهایی انسان موحّد ازهمه چیز جز او، و عرصه پیکاری فرا راه توسن نفس، و جلوه بیمانندی از عشق و ایثار، و آگاهی و مسئولیت، در گستره حیات فردی و اجتماعی است. پس حجّ تبلور تمام عیار حقایق و ارزشهای مکتب اسلام است.
مؤمنان گرچه با این عبادت الهی، آشنایی دیرینه دارند، و هر سال با حضور شورانگیز از سراسر عالم، زنگار دل، با زلال زمزم توحید میزدایند، و با حضرت دوست تجدید میثاق میکنند، و گرچه میراث ادب و فرهنگ ما، مشحون از آموزههای حیاتبخش حجّ است، امّا هنوز ابعاد بیشماری از این فریضه مهمّ، ناشناخته و مهجور مانده است.
پیروزی انقلاب اسلامی، در پرتو اندیشههای تابناک امام خمینی
رضوانالله تعالی علیه حجّ را نیز همچون سایر معارف و احکام اسلامی، در جایگاه واقعی خویش نشاند، و سیمای راستین و محتوای غنی آن را نمایاند. امّا هنوز راهی دراز در پیش است، تا فلسفه و ابعاد و آثار و برکات حجّ، شناخته و شناسانده شود، و مؤمن حجّگزار با آگاهی و شعور دینی، بر آن مواقف کریمه، و مشاعر عظیمه، که محلّ هبوط ملائکه الله، و توقّف انبیا و اولیا بود، گام بگذارد.
در راستای تحقق این هدف بزرگ، بعثه مقام معظّم رهبری با الهام از اندیشههای والا و ماندگار امام راحل، احیاگر حجّ ابراهیمی قدّس سرّهالشّریف و بهرهگیری از رهنمودهای ارزشمند رهبر عزیز انقلاب اسلامی حضرت آیهالله خامنهای مدّظلّهالعالی با تأسیس معاونت آموزش و تحقیقات، تلاش میکند فصل جدیدی فراراه اندیشمندان مسلمان، و علاقمندان به فرهنگ حجّ، و زائران و راهیان حرمین شریفین بگشاید. از این رو در عرصه تحقیق و تألیف و ترجمه، آثار گوناگون پیرامون حقایق و