سفرنامه مکه حسام السلطنه صفحه 117

واجب نموده، مراجعت کردم.

پنج‌شنبه چهاردهم ناشدپاشا والی سابق مکه، برای وداع آمده بود که به اسلامبول برود و ساعتی نشسته وداع کرد و رفت و پاکتی به جناب معین‌الملک نوشته نزد ناشدپاشا فرستادم که برساند. پس از آن ضعیفه غازیه آمد که نشان از دولت علیّه عثمانی داشت و گویا در یکی از غزوات عثمانی دلیری و پایداری از آن زن به ظهور رسده است. دولت عثمانی به او نشان داده‌اند، اگرچه در لباس زنانه بود ولی سبک مردانه حرکت می‌نمود.

چند دقیقه مکث کرده رفت. شب را به مسجدالحرام مشرف گشته، بعد از طواف و نماز به منزل مراجعت کردم.

جمعه پانزدهم عزیمت زیارت شعب ابی‌طالب نمودم. «(1)» قبور آن بزرگواران در مقبره حجون واقعند و حجون در اواخر آبادی شهر مکه، در طرف ایسر واقع شده است.

قبرستان وسیعی است؛ حضرت ابی‌طالب و عبدالمطلب و عبدمناف و حضرت آمنه بنت وهب مادر حضرت رسولصلی الله علیه و آله و خدیجه کُبری زوجه حضر رسولصلی الله علیه و آله در این قبرستان مدفونند. حضرت ابی‌طالب و عبدالمطلب و عبدمناف در یک محوطه هستند و در آن محوطه دو بقعه است؛ در بقعه اول در سمت ایمن، عبدالمطلب و عبدمناف مدفونند و هر یک ضریح علی حده دارند و در بقعه دیگر، ابی‌طالب است که ضریح مخصوص دارد.

حضرت آمنه و حضرت خدیجه نیز در قرب آن محوطه هر یک بقعه و ضریح علی حده دارند، ولی اهل تحقیق، قبر آمنه را در ابْواء می‌دانند، زیرا که آن بزرگوار در ابواْ که سه منزلی مدینه است، مرحومه و مدفونه شده‌اند. بالجمله از زیارت آن بزرگواران مراجعت به منزل نمودم و چهار ساعت از شب گذشته، به مسجدالحرام مشرف گشته، طواف مستحب به عمل آورده، هشت ساعت از شب گذشته، به منزل آمدم.

شنبه شانزدهم به زیارت مولود خانه حضرت رسولصلی الله علیه و آله مشرف شده و همچنین به مولدخانه جناب امیرمؤمنان علیه السلام و حضرت فاطمه علیها السلام رفتم. مولودخانه آن بزرگواران

1- . معلوم می‌شود که در آن زمان نیز این خطا در میان حجاج ایرانی بوده که قبرستان معلی یا ابوطالب را شعب‌ابی‌طالب تصور می‌کرده‌اند. این در حالی است که شعب ابی‌طالب یا شعب بنی‌هاشم یا شعب علی، که مولدالنبی نیز در آن قرار دارد، در نزدیکی مسجدالحرام واقع شده است.