- مطلع 1
- مقدمه 10
- هدفها 12
- اتحاد و یگانگی 12
- تعالی روحی و معنوی 17
- تجدید ساختار 20
- حجاز، سرزمین اسلام 31
- شهر مکه 36
- اشاره 37
- مسجدالحرام 37
- کعبه 39
- مقام ابراهیم 40
- حجرالاسود 40
- صفا و مروه 41
- چاه زمزم 41
- حجر اسماعیل 41
- مساجد مکه 42
- اماکن مقدّسه 42
- کوههای مکه 44
- جراید 45
- اشاره 45
- دانستنیهایی از شهر مکه 45
- مدارس مکه 46
- اجرای حدود 46
- کتابخانهها 46
- جده 47
- در هواپیما 49
- آغاز سفر 49
- در مدینه 55
- مسجدالنّبی 56
- بقیع 59
- احرام 68
- میقات 71
- طواف بر گرد کعبه 100
- نماز طواف 102
- طواف من 103
- وقوف در عرفات 108
- عمره تمتع یا زیارت خانه خدا 109
- عرفات من 119
- مشعر الحرام 120
- از عرفات به مشعرالحرام 126
- منی قربانگاه و سرزمین ذبح اسماعیل 131
- منای من 135
- سخنی از امام صادق (ع) درباره حج 148
- سخنی درباره شیخ شلتوت 151
- واقعیات و اسرار حج 155
- اعمال عمره مفرده 165
- اعمال حجّ تمتّع 165
- منشور چهاردهگانه اسلام 166
- پی نوشتها 170
مقدمه
مراسم حج با همه سادگی، مظهری است از زندگی انسان یکتاپرست و تلاش او برای رسیدن به معبود، و رهایی از چنگال خدایان ساختگی.
انجام چنین مراسمی بدون شناخت فلسفه تربیتی آن برای مردم ناآگاه و بدون اطلاع از جهانبینی توحیدی، مراسمی بیمعنی و نامفهوم به نظر میرسد. انسان ناآگاه حتی اگر خود حج رود به جای آن که به صورت انسانی جدید به دیار خود باز گردد، این سفر را وسیلهای میسازد برای فخرفروشی و یا خریدهای غیر ضروری و آوردن سوغات و یا ذکر خاطرات و وقایع تکراری.
این سفر آنچنان که اندیشمند بزرگ فرمود:
«عظیمترین سفر روحانی و بلندترین معراج انسانی است و راهی است به سوی کمال و تعالی انسان»؛ و من کوشش کردهام در حد بضاعت علمی بخشی از فلسفه حج را در این کتاب بیان کنم.
در سال 1395 قمری که من در سفر حج بودم، حادثهای برایم