حج صفحه 102

انسان خداپرستی شده که مدار الهی را به نحو احسن پیموده اکنون اجازه دارد که پای خویش را در مقام ابراهیم؛ «انسان نمونه» بگذارد و نماز بخواند که نقطه اوج پرواز انسان توحیدی است.

نماز طواف

نماز، در جامه پاک و سفید احرام در حرم الهی در نقش ابراهیم بت‌شکن بنیان‌گذار جهان‌بینی توحیدی، آن که بر ستمگران شورید، آن که بر مشرکان شورید و بر طاغیان عصیان کرد، به میان آتش رفت تا خلقی را از آتش ظلم و جور نمرودیان رهایی بخشد! و اکنون انسان در مقام ابراهیم نماز می‌گزارد تا با خدای خود پیمان بندد که از آن به بعد در طول زندگی خویش با طاغوت و طاغوتیان درافتد و ظلم را پذیرا نباشد و این است که می‌گویم نماز در مقام ابراهیم باشکوه‌ترین و بامعناترین و سازنده‌ترین مراسم حج است.

انسان آگاه پس از این نماز مشعلی می‌شود بر سر راه انسان‌ها، و رهبری می‌شود نجات‌دهنده همچون پیامبران، و مصلحی می‌شود همچون ابوذر و سلمان که بودن آدمیان را در دریای جهل و نادانی تحمل نتواند کرد و از آن پس ابراهیم‌وار زندگی می‌کند و مصمم می‌شود تا قوم خویش را همچنان که اندیشمند بزرگ فرمود از «مرداب زندگی راکد و حیات مرده و ذلت جور و ظلمت و جهل به حرکت درآورده و به آنان جهت دهد.»