- مطلع 1
- مقدمه 10
- هدفها 12
- اتحاد و یگانگی 12
- تعالی روحی و معنوی 17
- تجدید ساختار 20
- حجاز، سرزمین اسلام 31
- شهر مکه 36
- اشاره 37
- مسجدالحرام 37
- کعبه 39
- مقام ابراهیم 40
- حجرالاسود 40
- صفا و مروه 41
- چاه زمزم 41
- حجر اسماعیل 41
- مساجد مکه 42
- اماکن مقدّسه 42
- کوههای مکه 44
- جراید 45
- اشاره 45
- دانستنیهایی از شهر مکه 45
- مدارس مکه 46
- اجرای حدود 46
- کتابخانهها 46
- جده 47
- در هواپیما 49
- آغاز سفر 49
- در مدینه 55
- مسجدالنّبی 56
- بقیع 59
- احرام 68
- میقات 71
- طواف بر گرد کعبه 100
- نماز طواف 102
- طواف من 103
- وقوف در عرفات 108
- عمره تمتع یا زیارت خانه خدا 109
- عرفات من 119
- مشعر الحرام 120
- از عرفات به مشعرالحرام 126
- منی قربانگاه و سرزمین ذبح اسماعیل 131
- منای من 135
- سخنی از امام صادق (ع) درباره حج 148
- سخنی درباره شیخ شلتوت 151
- واقعیات و اسرار حج 155
- اعمال عمره مفرده 165
- اعمال حجّ تمتّع 165
- منشور چهاردهگانه اسلام 166
- پی نوشتها 170
تعالی روحی و معنوی
زندگی ماشینی امروز انسان را از خداوند، جهان هستی و حتی از خود بیگانه کرده است. این خود بیگانگی که سرانجام منجر به از خدابیگانگی گشته، در طول تاریخ موجب دردها، رنجها و مرارتهای بشری گردیده است. انسان از خدابیگانه خویش را در عرصه گیتی یکهتاز میدان میبیند و به هر جنایت و پلیدی دست میزند.
حج در واقع سیر عبودیت است که بنده از موطن خود تا قرب خدا میپیماید و به قول استاد: «حج در یک نگرش کلی، سیر وجودی انسان است به سوی خدا» و «همه چیز با کندن تو از خودت، از زندگیات و از همه علاقههایت آغاز میشود.»
هنگامی که سرگذشت ابراهیم را از آغاز امر و آوردن اسماعیل و هاجر، به سرزمین مکه و جریاناتی که در این بین واقع میشود تا دستور قربانی کردن اسماعیل و ساختن خانه کعبه به دقت مطالعه کنیم، میبینیم این داستان شامل یک دوره کامل از سیر عبودیت و بندگی است که بنده از موطن خود تا قرب خدا میپیماید، با پشت سر انداختن زخارف دنیا و لذات و آرزوهای مادی و جاه و مال و زن و فرزند و خلاصی از وسوسههای شیطان، از مقامات دانیه خود را به مقامات عالیه میرساند.