- دیباچه 1
- مقدمه 3
- اشاره 8
- بخشاول: کلیات 8
- فصل اول: مفهومشناسی حج و مهدویت 9
- واژه حج 9
- واژه مهدویت 11
- دیرینگی کعبه و حج 12
- فصل دوم: دیرینگی حج و مهدویت 12
- حج، مأموریت همه انبیا 14
- دیرینگی مهدویت 15
- اشاره 19
- فصل سوم: رابطه حج و مهدویت 19
- ١. اتحاد و همگرایی 20
- رابطه کارکردگرایی 20
- رابطه تعاملی 25
- اشاره 27
- بخش دوم: حج و امامت 27
- فصل اول: جایگاه و نقش امام معصوم در حج 28
- اشاره 28
- نقش امام معصوم در حج 30
- تفصیل سهگانه ولایت 30
- جایگاه تکوینی امام در حج 31
- خلاصه بحث 37
- جایگاه تشریعی امام در تعالی حج 38
- تطهیر کعبه از پلیدیها 44
- اعلام برائت از مشرکان 49
- امام و حفاظت از بیتالله 51
- حج تجلیگاه علم امام 56
- فصل دوم: نقش تأثیرگذار حج در امامت 56
- اشاره 56
- حج تجلیگاه عظمت امام 57
- حج تجلیگاه معرفت به امام 60
- بخش سوم: حج دردورانغیبت 66
- اشاره 66
- اشاره 67
- فصل اول: شرایط صحت حج در دوران غیبت کبری 67
- معرفت به امام زمان (عج) ، شرط قبولی اعمال 69
- غفران در پرتو شناخت کعبه و امام 75
- پایبندی به ولایت امام زمان (عج) 80
- حج و اعلام پایبندی به ولایت 82
- پیروی از نایبان عام امام زمان (عج) 88
- نکتهها 90
- فصل دوم: شرایط کمال حج در دوران غیبت کبری 92
- احساس حضور امام زمان (عج) در موسم 92
- حکایات دیدار با امام زمان (عج) در موسم حج 98
- عنایت ویژه امام زمان (عج) به شیعیان در موسم حج 109
- اشاره 109
- ملاقات شیخ صدوق با امام زمان (عج) در خواب 109
- ملاقات سید بحرالعلوم با امام زمان (عج) در مکه 110
- همدمی حضرت خضر با امام زمان (عج) در حج 111
- اشاره 113
- بخش چهارم: نقش مکه در رخداد ظهور 113
- اشاره 114
- فصل اول: مکه محل ظهور و قیام حضرت مهدی (عج) 114
- شبهه 117
- پاسخ 118
- فرق ظهور با قیام 121
- مکه محل اجرای نخستین سخنرانی امام مهدی (عج) 125
- اشاره 127
- حجرالأسود، حجت و شاهد صدق امام (ع) 127
- گواهی حجرالأسود بر امامت امام سجاد (ع) 128
- حجرالأسود، حجت و شاهد امام زمان (عج) 130
- فصل دوم: مکه محل تجمع و بیعت یاران امام مهدی (عج) 132
- اشاره 132
- نتیجه سخن 143
- کتابنامه 145
امام صادق (ع) میفرماید:
هنگامی که به امام اجازه [ظهور] داده میشود، خدا را به نام عبرانیاش میخواند. آنگاه ٣١٣ نفر از یاران آن حضرت همچون پارههای ابر پاییزی جمع میشوند. آنان پرچمداراناند. بعضی از ایشان شبانه از بسترش ناپدید میشود و بامداد در مکه است و پارهای از ایشان در روز دیده میشوند که در میان ابر میروند، درحالیکه نام خودش و نام پدرش و مشخصاتش و نسبش شناخته شده است.(1)
چند نکته از این روایت اخیر استفاده میشود:
١. از واژه « یَسِیرُ فِی السَّحَابِ » برداشت میشود که شاید امامصادق (ع) براساس علم امامت که احاطه بر همه زمانها دارد، اشاره به پروازهای هوایی در این زمان داشته باشد.
٢. واژه « قَزَعٌ کَقَزَعِ الخَرِیفِ » ، سرعت یاران امام مهدی (عج) را میرساند که با سرعت فوقالعاده که در برخی از روایات تعبیر به طیالارض شده است، خویش را به حضرت میرسانند.
برخی از این روایتهای بیان شده، مکه را و برخی دیگر کعبه و مقام و رکن را محل تجمع یاران دانستهاند که نشان از دقت نظر در تعیین محل ظهور دارند؛ زیرا برخی روایات، شهر محل ظهور را معین میکنند و آن را مکه میدانند. برخی دیگر به محل خاص آن شهر، یعنی کعبه
1- إِذَا أُذِنَ الْإِمَامُ دَعَا اللَهَ بِاسْمِهِ الْعِبْرَانِی فَأُتِیحَتْ لَهُ صَحَابَتُهُ الثَّلَاثُمِائَة وَ ثَلَاثَة عَشَرَ قَزَعٌ کَقَزَعِ الْخَرِیفِ فَهُمْ أَصْحَابُ الْأَلْوِیَة مِنْهُمْ مَنْ یُفْقَدُ مِنْ فِرَاشِهِ لَیْلاً فَیُصْبِحُ بِمَکَّة وَ مِنْهُمْ مَنْ یُرَی یَسِیرُ فِی السَّحَابِ نَهَاراً یُعْرَفُ بِاسْمِهِ وَ اسْمِ أَبِیهِ وَ حِلْیَتِهِ وَ نَسَبِه؛ غیبت، نعمانی، ص٣١٣.