- پیشگفتار 1
- اشاره 5
- فصل اوّل: جایگاه و اسرار حج 5
- 1. نامگذاری حج و حکمتها 6
- اشاره 11
- 2. جایگاه حج 11
- الف) وراثت بهشت 12
- ب) جهاد ضعیفان 14
- ج) انفاق برای حج 15
- 3. جایگاه حجگزار 16
- اشاره 16
- الف) میهمان خدا (ضیف اللَّه) 16
- ب) باریافته خدا (وفد اللَّه) 18
- ج) در ضمان الهی (ضمان اللَّه) 19
- اشاره 21
- 4. حکمتها و آثار حج 21
- د) یاری خدا (عون اللَّه) 21
- الف) تندرستی 22
- ب) رزق فراوان 23
- ج) پاکی و بهشت 26
- د) شفاعت 28
- ه) نور 28
- فصل دوّم: اسرار عرفانی کعبه 32
- اشاره 32
- 1. شروع ساختن کعبه 33
- یک) کعبه 37
- اشاره 37
- 2. اسرار نامهای کعبه 37
- دو) عتیق 39
- سه) بکّه 41
- چهار) بیت المعمور 41
- اشاره 43
- 3. اسرار عرفانی کعبه 43
- یک) شکوه و عظمت کعبه 44
- اشاره 44
- مسخ گنهکار 45
- کشتن بیادب 45
- دو) فضل و رحمت 46
- برگزیده خدا 46
- اشاره 46
- آمرزش گناهان 47
- شفاعت زائر 48
- مصافحه با خدا 49
- نگاه به کعبه 51
- فصل سوّم: اسرار عرفانی احرام 54
- اشاره 54
- یک) تحریم انسان بر اشیا براساس اسم عزیز 56
- اسرار احرام 56
- دو) شهود و فنا 57
- سه) دوری از معاصی 58
- چهار) حرمت کعبه 58
- پنج) ناودان قلب 59
- شش) مقام تنزیه 60
- هفت) جذبه 61
- هشت) حضور 62
- ده) سفر معنوی 63
- نه) تشبیه خدا 63
- یک) کندن لباس معصیت 65
- اسرار میقات 65
- دو) زیارت خدا 67
- اسرار واجبات احرام 68
- یک) هجرت باطنی و اخلاص 69
- اسرار نیت 69
- دو) قصد تحول 70
- اسرار تلبیه 71
- یک) پاسخ به دعوت خدا 71
- دو) سکوت معصیت 73
- سه) هماهنگی با ابراهیم 75
- چهار) الگوی زندگی 76
- پنج) ذوب گناه 77
- شش) زمزمه هستی 78
- اشاره 81
- اسرار لباس احرام 81
- یک) کندن لباس مخالفت خدا 82
- الف) اسرار کندن لباس 82
- دو) عبور از دنیا 83
- سه) بیحجابی 85
- ب) اسرار پوشیدن لباس 86
- دو) کفن 86
- یک) لباس تقوا 86
- سه) جامه معنا 87
- اشاره 88
- یک) غسل توبه 88
- اشاره 88
- سرّ غسل احرام 88
- اسرار مستحبات احرام 88
- دو) غسل طهارت 92
- سرّ نماز احرام 94
- اسرار مکروهات احرام 95
- اسرار محرمات احرام 96
- یک) قلب زائر صید خدا 96
- اشاره 96
- دو) آینه و سرمه زینت 98
- سه) سایه و ذوب گناه 99
- چهار) کندن درخت و اصلاح زمین 100
- پنج) تجربه برادری 100
- شش) رحمت و آشتی 100
- هفت) شراب لم یزلی 101
- اشاره 102
- فصل چهارم: اسرار عرفانی طواف 102
- اسرار طواف 104
- 1. تشبّه به فرشتگان 104
- 2. طواف قلب 107
- 3. طهارت از شهود غیر 109
- 5. طواف قرب و انس 111
- 4. طواف معنا 111
- 6. حدیث شمع و پروانه 112
- اشاره 113
- 7. هفت شهر عشق 113
- الف) بطون سبعه 115
- ج) اطوار سبعه 117
- ب) لطایف سبعه 117
- اسرار حجرالأسود 120
- 1. سنگ بهشتی 120
- 2. حضور در بهشت 121
- 3. علت سیاهی 122
- 4. سنگ میثاق 124
- اشاره 132
- اسرار ملتزم 132
- یک) نهر بهشتی 133
- دو) بخشش به شرط اقرار 133
- سه) نگاه خدا 134
- اسرار حطیم 136
- یک) امامت جبرئیل 136
- دو) توبه آدم 136
- اشاره 136
- فصل پنجم: اسرار عرفانی نماز طواف 138
- اشاره 138
- 1. نماز نیاز 139
- 2. نماز حضور 143
- 3. نماز وصال و فنا 145
- 4. نماز ولایت 147
- فصل ششم: اسرار عرفانی سعی و تقصیر 149
- اشاره 149
- 1. طهارت درونی 152
- اشاره 152
- اسرار باطنی سعی 152
- 2. شفاعت فرشتگان 153
- 3. محبوب خدا 154
- اوصاف ابراهیم 155
- اشاره 155
- 4. سعی ابراهیم علیه السلام 155
- 5. امید هاجر 160
- 6. سرّ هروله 162
- لطیفه اول: سیر میان عالم ظاهر و باطن 164
- لطیفه دوم: سیر میان صفا و مروت 164
- 7. هفت سیر 164
- اشاره 164
- لطیفه سوم: سیر میان دو قوس 165
- لطیفه ششم: سیر میان دنیا و آخرت 166
- لطیفه پنجم: سیر میان جمال و جلال 166
- لطیفه چهارم: سیر از خدا به سوی خدا 166
- لطیفه هفتم: تردد میان خوف و رجا 167
- سرّ سنگ صفا و مروه 170
- اشاره 170
- دو) سنگ و حیات 170
- یک) سنگ و بیم 170
- چهار) سنگ و تسبیح 171
- سه) سنگ و جمال و جلال 171
- سرّ آغاز کردن از صفا 172
- اشاره 174
- اسرار زمزم 174
- یک) بخشش گناهان 175
- دو) درمان دردها 176
- سرّ تقصیر 177
- اشاره 180
- فصل هفتم: اسرار عرفانی عرفات 180
- سرّ ترویه 183
- یک) موقف معرفت و بصیرت 184
- اسرار عرفات 184
- دو) وادی شور و عشق 187
- سه) عرصات قیامت 189
- چهار) سرزمین قرب و دعا 193
- سرّ عصر عرفات 196
- اشاره 198
- فصل هشتم: اسرار عرفانی مشعر 198
- 1. شمیم رحمت 200
- 2. توشه تقوا 201
- اشاره 205
- فصل نهم: اسرار عرفانی منی، رمی، قربانی و حلق 205
- یک) یاد خدا 206
- اشاره 206
- اسرار منی 206
- دو) رضای حق 208
- یک) راندن شیطان 211
- اشاره 211
- اسرار رمی 211
- دو) ذخیره نور 213
- اسرار قربانی 214
- اشاره 214
- یک) تقوا و اخلاص 216
- دو) ذبح نفس 219
- اسرار حلق 220
- سرّ مسجد خیف 221
- سرّ وداع 222
- فصل دهم: فضائل مدینه منّوره 226
- اشاره 226
- سرّ ختم حج به مدینه منوره 227
- سرّ نامهای مدینه منوره 228
- یک) محبوب نبی صلی الله علیه و آله 229
- شهر مدینه منوره 229
- دو) شهر قرآن 230
- سه) وادی پاکی 232
- اشاره 234
- فصل یازدهم: فضائل مسجد النبی (ص) 234
- یک) دیدار پیامبر صلی الله علیه و آله 236
- دو) شفاعت رسول خدا صلی الله علیه و آله 238
- اشاره 240
- فصل دوازدهم: فضائل بقیع 240
- کتابنامه 242
خاموش بود و نگریست. زائر هم اینک در سرزمین حضور و شهود ایستاده و آماده پرواز است.
کلماتی را از صمیم قلب نثار معبود خود میکند، او به راز و نیاز با معشوق میایستد و در دریای تفکر غوطهور شده سر در جیب مراقبه فرو میبرد.
حاجی خود را مقابل خدا میبیند؛ روبه روی کعبه، نگین زمین و محل نزول فرشتگان آسمان. کعبه همان خانهای است که هر روز زائر بارها از راه دور رو به آن سو میکند. بیت اللَّه همان دیوارهای بلندی است که مشتاقان برای نظاره آن لحظه شماری میکنند. کعبه همان ساخته کسی است که نزدیکترین افراد خویش را به قربانگاه عشق برد، کعبه نشانه توحید و چراغ هدایت بشر است، کعبه اولین خانه بندگی است. باطن کعبه قلب انسان کامل است، قلب ابراهیم علیه السلام، قلب اسماعیل علیه السلام، قلب نوح علیه السلام، قلب موسی علیه السلام، قلب عیسی علیه السلام، قلب رسول خدا صلی الله علیه و آله که باید گرداگرد آن چرخید و پروانهوار در این بزم سوخت.
اسرار طواف
1. تشبّه به فرشتگان
فرشتگان الهی در اطراف کعبه آسمانی میگردند، لذا انسان باید خود را همگون با فرشتگان کند.
«وَتَرَی الْمَلائِکَةَ حَافِّینَ مِنْ حَوْلِ الْعَرْشِ» (1) 266؛
«در آن روز فرشتگان را مشاهده میکنی که گرداگرد عرش الهی درآمدهاند.»
کعبه نمادی از خدا در عالم ملک و شهادت است. انسان به هنگام طواف باید متذکر بیت معمور در آسمانها باشد. طواف انسان به دور کعبه ملکی، همان طواف ملائکه به دور عرش الهی است و انسان باید به هنگام طواف تا آسمانها و فرشتگان بالا رود. امام صادق علیه السلام در حدیث مصباح الشریعه به این نکته بلند عرفانی اشاره فرمود:
«وَ طُفْ بِقَلْبِکَ مَعَ الْمَلَائِکَةِ حَوْلَ الْعَرْشِ کَطَوَافِکَ مَعَ الْمُسْلِمِینَ بِنَفْسِکَ
1- . زمر: 75